AILP — Polokolo Tuku Ako ʻa e AI
Polokolo Tuku Ako ʻa e AI
ʻE lava ke ako ʻa e AI mei he meʻa ni? ʻI he founga fē hono loloto, ki he hā ngaahi fakaʻaonga, mo ha ngaahi fatongia fē?
01 · Fakamatalaʻi
AILP operationalizes the AIRS spectrum for the specific question of learning. It distinguishes acts that binary crawler rules collapse together: being read is not being learned from; being retrieved is not being trained on; fine-tuning is not distillation; verbatim memorization is different from statistical internalization. AILP lets a publisher declare, in a single machine-readable file, per-dimension permissions — access, indexing, inference input, embedding, training, fine-tuning, distillation, memory, output, attribution and compensation — each as allowed, denied, or license-required. An AILP grant answers "may AI learn from this content?" only — it does not answer "may this Agent invoke a tool, write to a database, or publish?" (AARS), nor "who authorized this Agent?" (AADP).
02 · Taumuʻa
- Tali ʻa e "ʻe lava ke ako ʻa e AI mei he meʻa ni?" ʻaki ha pau ʻi he tuʻunga vahefonua kae ʻikai ha konga fili ʻe ua pē.
- Vahevahe ʻa e tuku ako (hono fakahū ki loto ʻi he ngaahi mōteli) mei he tuku ʻaʻa (toʻo mai ʻo e ngaahi peesi).
- Poupou ʻa e ngaahi mōteli totongi: taʻetotongi, taʻe-fakapisinisi, fiemaʻu laiseni, vahevahe paʻanga.
- Fakapapauʻi ʻoku lava ke fakahoko fakamasini ʻa e ʻatā — koeʻuhi ke ʻoua ʻe liʻaki ʻa e loto lelei ko ha taʻepau fakalao.
03 · Ngaahi Kavakava
aʻa / fakalisi — toʻo mai mo e fakalisi fakaʻuhinga
inference_input — ngāueʻaki ko ha potufolofola ʻi he taimi fakakaukau (RAG)
embedding — vectorization mo e ngaahi lisi toʻo mai
training / fine_tuning / distillation — ngaahi tuʻunga fakahū ki loto ʻo e mōteli
verbatim_memory — pe kuo tuku ke fakatupu foki tatau pe
fakahā tupuʻanga / totongi — fatongia lave mo e ngaahi tuʻunga totongi
04 · Sīpinga Lava ke Lau ʻe he Masini
Ko ha fakahā tuku ako — /ai/rights-spectrum.json (fakamatala AILP)
{
"version": "0.1",
"protocol": "AILP",
"publisher": "example.org",
"default": {
"access": "allowed",
"indexing": "allowed",
"inference_input": "allowed",
"embedding": "allowed",
"training": "license_required",
"fine_tuning": "license_required",
"distillation": "denied",
"verbatim_memory": "denied",
"attribution": "required",
"compensation": "contact"
},
"contact": "licensing@example.org"
} 05 · Ngaahi Fakangatangata
- Ko e ʻuhinga ʻo e tuku ako ko e meʻa faingataʻa taha ke sivi fakatekinikale — ʻoku fakahā ʻe he AILP ha taumuʻa, kae teʻeki ai ke lava ke fakamoʻoniʻi ʻa e talangofua.
- Ko e lisi vahefonua ko ha talotalo; ʻoku kei fakakikihi ʻa e ngataʻanga ʻi he vahaʻa ʻo e akoʻi, fakatonutonu, mo e distillation.
- ʻOku kehekehe ʻa hono ʻiloʻi fakalao ʻo e ngaahi tuku ako ʻo fakatatau ki he potu fakalao pea kei taʻefakalelei.
- v0.1.1: AILP(Resource,ContentUse)=Allow does not imply AARS(Actor,Action)=Allow, and does not imply AADP(Principal,Actor,Authority)=Valid — a system exposing both content and tools must evaluate them separately.