AICR — Ngaahi Totonu Fakamatala AI
Ngaahi Totonu Fakamatala AI / Ngaahi Lao Fakamatala AI
Ko ha fakahā lava ke lau ʻe he masini ki he meʻa ʻe lava ke fai ʻe he ngaahi natula AI ʻaki hoʻo fakamatala.
01 · Fakamatalaʻi
AICR is a machine-readable rights declaration layer. It lets a publisher state — per site, per path, or per resource — whether AI systems may read, summarize, quote, retrieve (RAG), transform, train on, commercially use, or redistribute content, and under which conditions such as attribution, retention limits, or contact-based licensing. Where robots.txt only says "crawl or don't", AICR carries the semantics of rights. Content Permission ⇏ Agent Action Authority: an AICR grant over content does not by itself authorize an Agent to write to a database, publish, execute code, or transact — see AARS and AADP.
02 · Taumuʻa
- Fetongi ʻa e fili ʻe ua pē tuku/taʻofi ʻa e robots.txt ʻaki ha ngaahi tuku fakalaka ʻoku pau ki he fakaʻaonga.
- ʻOatu ki he kau fakatupu koloa mo e tokotaha pulusi ha founga tuʻunga ke taʻofi ai ʻa e totonu akoʻi mo fakapisinisi lolotonga ʻoku kei ʻatā ki he lau mo e lave.
- ʻOatu ki he ngaahi natula AI ha tuʻunga ʻe lava ke ʻiloʻi mo sivi ki he ngāueʻaki ʻo e fakamatala ʻoku talangofua.
- Hoko ko e tuʻunga totonu ʻoku fakahoko ki ai ʻa e ngaahi hala laiseni ʻo e AICL.
03 · Ngaahi Kavakava
read_access — pe ʻe lava ʻe he AI ke toʻo mai mo lau ʻa e fakamatala
fakanounou — ngaahi fakanounou, ʻoku ʻi ai pe ʻikai ha fakahā tupuʻanga
lave — fakangatangata vahevahe mo e ngaahi lao fakahā tupuʻanga
rag_use — RAG, ngaahi vaha taimi tauhi
transformation — toʻo mai fokotuʻutuʻu mo e ngaahi ngāue kuo tupu mei ai
training — tuku ki he akoʻi mōteli mo e fakatonutonu
commercial_use — ngāue fakapisinisi ʻo e fakamatala
redistribution — toe pulusi pe tufaki ʻo e fakamatala pe ngaahi meʻa kuo tupu mei ai
04 · Sīpinga Lava ke Lau ʻe he Masini
Tuʻutuʻuni Tonu ʻa e Saiti Ko ʻeni — /.well-known/aicr.json
{
"version": "0.1",
"publisher": "AGIRight.org",
"default_policy": {
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"quotation": {
"allowed": true,
"max_excerpt_words": 200,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"attribution_required": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact": "contact@agiright.org"
},
"commercial_use": {
"allowed": false,
"permission_contact": "contact@agiright.org"
},
"redistribution": { "allowed": false }
}
} 05 · Ngaahi Fakangatangata
- Ko e AICR ko ha fakahā, ʻoku ʻikai ko ha founga fakamālohi — ʻoku fakafalala ʻa e talangofua ki he fili (pe fakamālohi) ʻa e ngaahi natula AI ke fakaʻapaʻapaʻi ia.
- Ko ha talotalo fakatotolo taʻupu, ʻoku ʻikai ko ha tuʻunga fakapisinisi pe fakalao kuo tali.
- ʻOku ʻikai te ne fakalelei tonu ha ngaahi fakakikihi totonu tohi pe fakamatalaʻi ʻa e mafai fakalao ʻo ha fakahā.
- Ko e ngaahi hingoa malaʻe mo hono ʻuhinga ʻe lava ke liliu ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi vēsone talotalo.
- v0.1.1: an AICR grant does not imply Agent action or authority — content, action, and authority are three separately evaluable planes (AICR/AICL, AARS, AADP).