Sivia ki na iYaya
AGIRight.org

AIRS — Yalava ni Dodonu ni AI

Yalava ni Dodonu ni AI

Na dodonu ni AI ena iyaya e sega ni io/sega ga — e buli e dua na yalava e rawa ni laiseni taki.

Draft v0.1.1 Schema ↓

01 · iVakamacala

AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).

02 · Inaki

  • Vakasautaka na io/sega lasu ni "dola vs. sogo" ena tikina lolo ni curu ni AI.
  • Vakadonuya vei ira na dauveivakaraitaki mera dola vakalevu ena tikina malumu, ka maroroya na tikina titobu (training, vakatabalevu).
  • Vakarautaka na ivakadewa vakaikoya e vakaibalebaletaka kina na ivakatakila AICR kei na laiseni AICL.
  • Vakarautaka na tikina yadua me rawa ni dikevi taki kei ni isau taki vakaduaduaga.

03 · Yalava

00

Tikina 0 — Sega ni Curu ni AI

01

Tikina 1 — Wilika Ga

02

Tikina 2 — Wilika kei na Vakalekalekataka (kei na icavuti)

03

Tikina 3 — Vakayagataki me RAG (lawa ni maroroi + icavuti)

04

Tikina 4 — Veisautaka (kena kauti buli vakadodonu ena laiseni)

05

Tikina 5 — Vakayagataki me Fine-Tuning (laiseni vakadodonu)

06

Tikina 6 — Vakayagataki me Training (laiseni vakadodonu)

07

Tikina 7 — Vakatabalevu Vakabisinisi (laiseni vakadodonu)

04 · Ivakaraitaki e Rawa ni Wilikitaki ena Masini

Na Yalava, e Rawa ni Wilikitaki ena Masini — /ai/rights-spectrum.json

/ai/rights-spectrum.json
{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · iYalayala

  • Na tikina e walu sai koya e dua na ivakarau ni vakadidike — na dodonu ena vuravura dina e rawa ni gadreva e dua na wasei matata cake se duidui.
  • Na kena vakadaunikoro na tikina e vakaraitaka na vakalomani/bibi vakailavo, sega ni dua na ivakarau vakalawa.
  • Na AIRS e vakamacalataka na ibalebale ni dodonu; e sega ni vakadonuya se vakadeitaka wasoma na muri.
  • v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.