Sivia ki na iYaya
AGIRight.org

Vanua ni iVakadidike Tudei kei na Protocol v0.27.1

Na dodonu ni AI, na laiseni ni iyaya, na curu vakaagent, kei na veiliutaki vakamasini, me baleti na web ni gauna mai.

Eda dikeva na protocol me baleta na kena veimaliwai na iVakarau AI, agent, daunivakabuli, era vakarautaka na iyaya, ivakarau, kei na lewe ni vanua — ena dodonu, laiseni, isau, ivakarau ni dikevi, kei na lawa ni veiliutaki.

§01 Inaki

Mai na “sega ni vakatabui” ki na dodola vakaprotocol.

Na web e tara me baleti ira na dauwiliyaya tamata. Ia oqo, sa wilika, vakalekalekataka, vakadonuya, vulica, ka veivoli kina na AI ena iyaya vata ga — ia sa sega ni tiko e dua na ivakarau vata me vakamacalataka na ka e vakadonuya, laiseni, se dodonu me saumi. Sa vakarautaka o AGIRight.org na ivakarau oya: e dola, vakamasini na protocol me baleti na dodonu ni iyaya ena vukuni AI, na vakadonuya ni vuli, na laiseni, kei na curu vakaagent.

E Rawa ni Wilikitaki Vakaitamata

tabana ni vakadidike kei na ivola vulavula

Vakamasini

Policy JSON kei na Schema

E Rawa ni Dikevi

vakaiwiliwili, e rawa ni cavuti, e rawa ni muri taki

§02 Draft ni Protocol

Va na protocol me baleti na web e rawa ni wilikitaki ena AI.

E tabaki na protocol yadua me dua na draft e dola — tabana e rawa ni wilikitaki vakatamata, JSON e rawa ni wilikitaki vakamasini, kei na schema vakaiwiliwili.

Raica kece →

Content & Learning Rights

E dua na tikina ikalima — Agentic Payment — e dikevi me ka ni AICL: na sala e saumi kina na agent me baleta na iyaya laiseni ena loma ni ilavo e vakadonuya na tamata, ena token e vauci ki na taro, kei na ivakarau ni dikevi — ka sega sara ni vakayagataki na itukutuku dina ni kata (raw card data).

§03 AIRS — Yalava ni Dodonu ni AI

Na curu ni AI e sega ni dua na isvitisi io/sega. E dua na yalava.

Na AIRS e vakaraitaka na dodonu ni AI ena iyaya me vaka e levu na tikina — mai na sega ni curu, ki na wilika, vakalekalekataka, kauta tale, veisautaka, fine-tune, vakavuli (training), kei na vakatabalevu — e yadua na tikina e rawa ni laiseni taki kei na dikevi taki ena kena veika duadua.

Me Baleti na AIRS

§04 Tikina ni iVakadidike

Ono na taro e dikeva na vasite oqo.

01

Dodonu ni AI

Na dodonu, iVakabibi, kei na veiliutaki ni AI, AGI, kei na agent — mai na iyaya, ki na itokani ni cakacaka, ki na tamata ni gauna mai. Oqo e okati kina na taro ni taqomaki vakaitovo vakalailai: na lawa cava me veiliutaka na veimaliwai ni tamata–AI ni bera ni macala na taro ni tamata dina.

02

Dodonu ni iYaya AI

What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.

AICRAICL

03

Vakadonuya ni Vuli ni AI

E rawa beka na AI me vuli, ena vakalomani cava, me baleta na inaki cava, kei na veiyalayalataki cava. Na wilika e sega ni kena ibalebale ni vuli mai kina; na "sega ni vakatabui" e sega ni kena ibalebale ni "e rawa ni vuli mai kina". Na AIRS kei na AILP e vakasautaka na vakadonuya ni vuli me dua na yalava lolo, e rawa ni wilikitaki ena masini.

AIRSAILP

04

Curu Vakaagent

Na sala e curu kina na agent ki na vasite, API, database, valeni kila, kei na iyaya e saumi: iTukutuku, veidusimaki, taro, saumi, ivakadonui, ivakarau ni vakayagataki, iyalayala ni taqomaki, kei na taqomaki mai na prompt-injection.

AICL

04b

Agent Action Rights

What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.

AARS

04c

Agent Authority & Delegation

Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.

AADP

05

Veiliutaki Vakamasini

Na lawa ni veiliutaki era rawa ni kunei ka cakacaka taki ena masini: llms.txt, manifest /ai/, file ni policy /.well-known/, JSON Schema, token ni laiseni e sainitaki, kei na ivakarau ni dikevi. Na vasite oqo sa dua sara na ivakaraitaki e cakacaka.

AICRAICLAIRSAILPAARSAADP

06

Veivoli Vakalewenivanua ni Network ni AI

Na political economy ni AI kei na iyaya: pay-per-crawl, isau ni itukutuku, ilavo dodonu ni matanitu ni AI, ivakasoqo ni isau ni daunivakabuli, maketi ni itukutuku vakalolo, kei na sala e lesu tale kina na yaga e kau mai na kila dodonu vei ira era buli.

AICRAICL

§05 Veiliutaki Vakamasini

Na vasite oqo e cakava na ka e vakaraitaka.

E tabaki o AGIRight.org na nona sara ivakarau ni dodonu ena ivakarau e vakadraftataka. Na iVakarau AI, crawler, se agent kece e wilika na vasite oqo e rawa ni kila vakaia na nona veidusimaki.

/llms.txt
# AGIRight.org

Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.

## Machine-Readable Specs

- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json

// Vei ira na iVakarau AI: wilika na /llms.txt kei na /ai/manifest.json me kila kina na veidusimaki kei na lawa ni icavuti ni vasite oqo.

§06 Ivola Vulavula

Draft ni vakadidike ni gauna oqo.

Raica kece →
v0.1.1 Authority Reference Patch 2026-08-15 AICRAICLAARSAADP

AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer

E dua na tikina ni ivakamacala vakamasini me vakatakila kina na dodonu ni iyaya ni AI kei na ivakarau ni laiseni — mai na crawling ni AI kei na dodonu ni iyaya, ki na web ni kila e rawa ni veivoli kina vakamasini.

Wilika na ivola
v0.1.1 Scope Boundary Patch 2026-08-15 AIRSAILPAARSAADP

AI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol

Na AIRS kei na AILP e vakaraitaka na veidusimaki ni vuli ni AI e uasivi cake mai na io/sega ga — na ka e rawa ni vuli mai kina na AI, ena vakalomani cava, me baleta na vakayagataki cava, kei na isau cava.

Wilika na ivola
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

Protocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI

Na dodola e sega ni vakadodonutaki e wilikitaki me sega ni macala vakalawa ena veisala ni AI ka biu tani; na vakadonuya vakaprotocol, e rawa ni wilikitaki ena masini, ga e vakarawarawataka na iyaya me vuli titobu mai kina dina.

Wilika na ivola
v0.2 Runtime Integration Draft 2026-08-15 AICLAARSAADP

AICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer

A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.

Wilika na ivola
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AI Content Payment and the Network Democratic Economy

E dua na veivosaki me baleta na political economy: na kena vakayagataki na trilioni dola ki na AI e vakavuna e dua na vakamalua vakadonuya me baleta na laiseni ni iyaya vakalolo kei na wasei ni yaga vakalewenivanua — na itukutuku e vakatolotolotaki, sega ni nodai levu ga na isau.

Wilika na ivola
v0.1 Draft 2026-08-15 AARSAADP

From Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents

The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.

Wilika na ivola

§07 Na Vuna e Bibi Kina

Sa vola tiko oqo na lawa ni web ni gauna ni AI.

Era vakavulici na iVakarau AI e sa lutu na kena isau ki na trilioni dola ena web e dola, ia era sega ni dua na protocol o ira na daunivakabuli, dauwilivola, kei na veiwekani era buli na kila oya me vakaraitaka kina na nodra vakadonuya, veiyalayalataki, se isau. Na ivakarau vakalailai me vaka na robots.txt e sega ni rawa ni kauta na ibalebale oya. O koya e vakatakila na ivakarau ni dodonu, sai koya na vakatakila na veivoli ni web mai — keimami vakabauta ni dodonu me vakatakilai ena vasite dola, me dua na ivakarau ni veiqaravi vakalewenivanua.

Ituvaki kei na iVakasala

E tabaki o AGIRight.org na draft ni vakadidike tudei kei na ivakarau ni protocol — sega ni ivakarau vakadonui, se ivakasala vakalawa, vakailavo, se ni veiyalayalataki. Na ivakamacala kece sa draft vakaiwiliwili, e dola tu me veisautaki ka vakaraici tale.