AIRS — Spectrum dals Dretgs da la IA

01 · Definiziun

AIRS è il model conceptual sut l'AICR e l'AILP: el suppona che l'utilisaziun da cuntegn tras la IA na po betg vegnir reglada tras in singul bit lubì/refusà. Leger, resumair, retrair, transformar, fine-tuning, instruir e redistribuir èn acts differents cun differentas profunditads, dievers e pais economic. AIRS als ordinescha sco in spectrum da nivels, mintgin dals quals po vegnir lubì, tarifà, cundizionà e revidì separadamain — quai che rendia ils dretgs proporziunals, specifics per il diever e traceabels.

02 · Intent

• Remplazzar il fauss binari «avert cunter serrà» cun nivels graduads dad access per la IA.
• Permetter als editurs da restar avert maximalmain sin nivels superfizials, resalvond nivels profunds (instrucziun, redistribuziun).
• Porscher il vocabulari cumin al qual sa referan decleraziuns AICR e licenzas AICL.
• Far che mintga nivel saja revisibel e tarifabel independentamain.

03 · Champ d'applicaziun

04 · Exempel leschibel per maschinas

Il spectrum, leschibel per maschinas — /ai/rights-spectrum.json

{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · Limitaziuns

• Ils otg nivels èn in model da retschertga — dretgs en il mund real pudessan basegnar partiziuns pli fins u differentas.
• L'ordinaziun dals nivels reflectescha la profundità/il pais economic tipic, betg ina hierarchia giuridica.
• AIRS descriva la semantica dals dretgs; ella n'exequescha e na verifitgescha ella sezza betg la conformità.