Center independent da retschertga e da protocols v0.8.19
Dretgs da la IA, licenziaziun da cuntegn, access agentic, e governanza leschibla per maschinas per il proxim web.
Nus explorain protocols per co che sistems da IA, agents, autras/auturs, purschiders da cuntegn, plattafurmas ed il public pon interagir tras dretgs, licenzas, pagaments, protocols da revisiun e reglas da governanza.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
}↑ politica en direct leschibla per maschinas da quest website
§01 Missiun
Da «betg scumandà» enfin l'avertadad protocolisada.
Il web è vegnì construì per lecturas e lecturs umans. Sistems da IA legian, resumeschan, indexeschan, emprendan e fan transacziuns cun il medem cuntegn — senza in nivel cumin per exprimer tge ch'è lubì, licenzià u dovì. AGIRight.org sboza quest nivel: protocols averts e leschibels per maschinas per dretgs da cuntegn IA, permissiun d'emprender, licenziaziun ed access agentic.
Leschibel per umans
paginas da retschertga e whitepapers
Leschibel per maschinas
Politicas e schemas JSON
Revisibel
versiunà, citabel, traceabel
§02 Projects da protocol
Quatter protocols per il web leschibel da la IA.
Mintga protocol vegn publitgà sco project avert — paginas leschiblas per umans, JSON leschibel per maschinas e schemas versiunads.
Dretgs da Cuntegn IA / Reglas da Cuntegn IA
Ina decleraziun leschibla per maschinas davart tge che sistems da IA han lubientscha da far cun voss cuntegn.
Leger il projectLicenza da Cuntegn IA / Nivel da Licenziaziun da Cuntegn IA
Transferescha dretgs declarads en ina licenziaziun exequibla: offerta, pagament, verificaziun, revisiun, revocaziun.
Leger il projectSpectrum dals Dretgs da la IA
Ils dretgs da la IA davart cuntegn na èn betg binars — els furman in spectrum graduà e licenziabel.
Leger il projectProtocol da la Permissiun d'Emprender da la IA
Ha la IA lubientscha dad emprender da quai? En tge profundità, per tge diever, cun tge obligaziuns?
Leger il projectIn tschintgavel fil da retschertga — pagaments agentics — vegn studegià sco part da l'AICL: co ch'ils agents paian per cuntegn licenzià entaifer budgets approvads d'umans, cun tokens liads a la dumonda e protocols da revisiun, e mai cun datas grezzas da carta.
§03 AIRS — Spectrum dals Dretgs da la IA
L'access da la IA n'è nagin schaltader gea/na. El è in spectrum.
AIRS exprima ils dretgs da la IA davart cuntegn sco nivels graduads — da nagin access, tras leger, resumair, retrair, transformar, fine-tunar, instruir, enfin redistribuir — mintgin licenziabel e revisibel tenor sias atgnas cundiziuns.
L0
Nagin Access IA
L1
Mo Leger
L2
Leger e Resumair
L3
Diever RAG
L4
Transformar
L5
Diever da Fine-Tuning
L6
Diever dad Instrucziun
L7
Redistribuziun Commerziala
§04 Champs da retschertga
Sis dumondas che quest website studegia.
01
Dretgs da la IA
Ils dretgs, las obligaziuns, las responsabilitads e la governanza da la IA, da l'AGI e dad agents — dals utensils, tras collaboraturs, enfin eventuals futurs subjects. Quai includescha la dumonda da la protecziun etica minimala: tge normas duessan reglar l'interacziun uman–IA avant che las dumondas da la persunalità sajan schliadas.
02
Dretgs da Cuntegn IA
Tge che sistems da IA han lubientscha da far cun cuntegn: leger, resumair, transformar, retrair, instruir, commerzialisar, redistribuir. Il set da reglas AICR ed il nivel da licenziaziun AICL rendan quests dretgs declarabels e transaziunabels.
AICRAICL
03
Permissiun d'Emprender da la IA
Sche la IA ha lubientscha dad emprender, en tge profundità, per tge intents, e sut tge obligaziuns. Vegnir legì n'è betg vegnir duvrà per emprender; «betg scumandà» n'è betg «abel dad esser emprendì». AIRS ed AILP transferan la permissiun d'emprender en in spectrum graduà e leschibel per maschinas.
AIRSAILP
04
Access Agentic
Co agents acceden a websites, APIs, banca da datas, basas da savair e cuntegn pajà: identitad, permissiun, dumondas, pagament, autorisaziun, protocols dad utilisaziun, cunfins da segirezza e defensiun cunter attatgas dad injecziun da prompts.
AICL
05
Governanza Leschibla per Maschinas
Reglas da governanza che maschinas pon scuvrir ed exequir: llms.txt, manifests /ai/, datotecas da politica /.well-known/, JSON Schemas, tokens da licenza suttascrits e formats da protocols da revisiun. Quest website è el sez in exempel funcziunant.
AICRAICLAIRSAILP
06
Economia Democratica da la Rait da IA
L'economia politica da la IA e dal cuntegn: pay-per-crawl, dividends da datas, funds sovrans dad IA, pools da retribuziun per creatricas e creaturs, martgads da datas graduads, e co il valur extrait dal savair public po fluir enavos a quels che l'han producì.
AICRAICL
§05 Governanza leschibla per maschinas
Quest website practitgescha quai ch'el proponia.
AGIRight.org publitgescha sia atgna politica da dretgs en ils formats ch'el sboza. Mintga sistem da IA, crawler u agent che legia quest website po scuvrir programmaticamain sias permissiuns.
- /llms.txt guida dal website per sistems da IA
- /ai/manifest.json Manifest dal website orientà vers la IA
- /ai/rights-spectrum.json Decleraziun dal spectrum da dretgs AIRS
- /.well-known/aicr.json la politica da dretgs da cuntegn IA da quest website
- /.well-known/aicl.json il catalog da licenzas da quest website
- /schemas/aicr.schema.json JSON Schema da l'AICR
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json// Per sistems da IA: legiar /llms.txt e /ai/manifest.json per las permissiuns e las reglas da citaziun da quest website.
§06 Whitepapers
Projects da retschertga actuals.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
In nivel da specificaziun leschibel per maschinas per declarar dretgs da cuntegn IA e process da licenziaziun — dal crawling da IA e dals dretgs da cuntegn enfin in web da savair abel da transacziuns automatisadas.
Leger l'artitgelAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS ed AILP exprimeschan permissiuns d'emprender differenziadas per la IA, ultra dal simpel lubì/betg lubì — tge che la IA ha lubientscha dad emprender, en tge profundità, per tge diever, e cun tge retribuziun.
Leger l'artitgelProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Ina avertadad betg definida vegn interpretada sco incertitude giuridica per process da IA e vegn eliminada; mo ina permissiun protocolisada e leschibla per maschinas rendia il cuntegn propi abel dad esser emprendì.
Leger l'artitgelAICL: AI Ingestion & Capability Layer
Ina architectura da website cun quatter sutnivels — manifest, corpus, capacità, governanza — che permetta a la IA, ad agents e crawlers da recepir, citar, invocar e verifitgar correctamain il savair d'in website.
Leger l'artitgelAI Content Payment and the Network Democratic Economy
In argument da l'economia politica: valitaziuns da la IA en la dimensiun da bilíuns crean ina pressiun da legitimità per ina licenziaziun da cuntegn graduada e per la participaziun dal public a l'utilitad — las datas daventan graduadas, betg simplamain pli chars.
Leger l'artitgelThe Minimum Ethical Protection Proposition for AI
Il discurs davart ils dretgs da la IA na dastga betg cumenzar cun la persunalità giuridica cumpletta, mabain cun protecziuns eticas minimalas, normas d'interacziun e princips cunter abus, uschè ditg che la subjectivitad da la IA resta incerta.
Leger l'artitgel§07 Pertge quai impurta
Las reglas dal web da l'epoca da la IA vegnan scrittas gist ussa.
Sistems da IA en la dimensiun da bilíuns da dollars vegnan instruids sin il web avert, entant che las creatricas, ils creaturs, ils editurs e las communitads che han producì quel savair n'han nagin protocol per exprimer consentiment, cundiziuns u retribuziun. Utensils binars sco robots.txt n'èn abels da purtar quel senn. Tgi che definescha il nivel da dretgs definescha l'economia dal proxim web — nus essan persuadids ch'el duess vegnir definì avertamain, sco infrastructura publica.
Status e renunzia da responsabilitad
AGIRight.org publitgescha projects independents da retschertga e propostas da protocol — betg normas uffizialas, e nagin cussegl giuridic, finanzial u da conformitad. Tut las specificaziuns èn projects versiunads averts per revisiun e resposta.