AILP — AI-leertoestemmingsprotocol

AI-leertoestemmingsprotocol

Mag AI hiervan leren? Tot welke diepte, voor welk gebruik, met welke verplichtingen?

01 · Definitie

AILP operationaliseert het AIRS-spectrum voor de specifieke vraag rond leren. Het onderscheidt handelingen die binaire crawlerregels op één hoop gooien: gelezen worden is niet hetzelfde als ervan leren; opgehaald worden is niet hetzelfde als erop trainen; fine-tuning is geen distillatie; woordelijke memorisatie verschilt van statistische internalisering. AILP stelt een uitgever in staat om in één machineleesbaar bestand rechten per dimensie te verklaren — toegang, indexering, inferentie-input, embedding, training, fine-tuning, distillatie, geheugen, output, naamsvermelding en vergoeding — elk als toegestaan, geweigerd of licentieplichtig.

02 · Doel

Beantwoord de vraag „mag AI hiervan leren?” met precisie op dimensieniveau in plaats van met een crawl-bit.
Scheid leertoestemming (internaliseren in modellen) van toegangstoestemming (pagina's ophalen).
Ondersteun vergoedingsmodellen: gratis, niet-commercieel, licentieplichtig, opbrengstdeling.
Zorg ervoor dat openheid machinaal uitvoerbaar is — zodat goede wil niet wordt weggegooid als juridische onzekerheid.

03 · Reikwijdte

access / indexing — ophalen en semantische indexering

inference_input — gebruik als context tijdens inferentie (RAG)

embedding — vectorisatie en retrieval-indexen

training / fine_tuning / distillation — niveaus van modelinternalisering

verbatim_memory — of exacte reproductie is toegestaan

attribution / compensation — citatieverplichtingen en betalingsvoorwaarden

04 · Machineleesbaar voorbeeld

Een verklaring van leertoestemming — /ai/rights-spectrum.json (AILP-profiel)

/ai/rights-spectrum.json

{
  "version": "0.1",
  "protocol": "AILP",
  "publisher": "example.org",
  "default": {
    "access": "allowed",
    "indexing": "allowed",
    "inference_input": "allowed",
    "embedding": "allowed",
    "training": "license_required",
    "fine_tuning": "license_required",
    "distillation": "denied",
    "verbatim_memory": "denied",
    "attribution": "required",
    "compensation": "contact"
  },
  "contact": "licensing@example.org"
}

05 · Beperkingen

De semantiek van leertoestemming is technisch het moeilijkst te verifiëren — AILP verklaart intentie, maar kan naleving nog niet bewijzen.
De dimensielijst is een concept; de grenzen tussen training, fine-tuning en distillatie staan nog ter discussie.
Juridische erkenning van leertoestemmingen verschilt per rechtsgebied en is onopgelost.