AILP — AI-leertoestemmingsprotocol

AI-leertoestemmingsprotocol

Mag AI hiervan leren? Tot welke diepte, voor welk gebruik, met welke verplichtingen?

01 · Definitie

AILP operationalizes the AIRS spectrum for the specific question of learning. It distinguishes acts that binary crawler rules collapse together: being read is not being learned from; being retrieved is not being trained on; fine-tuning is not distillation; verbatim memorization is different from statistical internalization. AILP lets a publisher declare, in a single machine-readable file, per-dimension permissions — access, indexing, inference input, embedding, training, fine-tuning, distillation, memory, output, attribution and compensation — each as allowed, denied, or license-required. An AILP grant answers "may AI learn from this content?" only — it does not answer "may this Agent invoke a tool, write to a database, or publish?" (AARS), nor "who authorized this Agent?" (AADP).

02 · Doel

Beantwoord de vraag „mag AI hiervan leren?” met precisie op dimensieniveau in plaats van met een crawl-bit.
Scheid leertoestemming (internaliseren in modellen) van toegangstoestemming (pagina's ophalen).
Ondersteun vergoedingsmodellen: gratis, niet-commercieel, licentieplichtig, opbrengstdeling.
Zorg ervoor dat openheid machinaal uitvoerbaar is — zodat goede wil niet wordt weggegooid als juridische onzekerheid.

03 · Reikwijdte

access / indexing — ophalen en semantische indexering

inference_input — gebruik als context tijdens inferentie (RAG)

embedding — vectorisatie en retrieval-indexen

training / fine_tuning / distillation — niveaus van modelinternalisering

verbatim_memory — of exacte reproductie is toegestaan

attribution / compensation — citatieverplichtingen en betalingsvoorwaarden

04 · Machineleesbaar voorbeeld

Een verklaring van leertoestemming — /ai/rights-spectrum.json (AILP-profiel)

/ai/rights-spectrum.json

{
  "version": "0.1",
  "protocol": "AILP",
  "publisher": "example.org",
  "default": {
    "access": "allowed",
    "indexing": "allowed",
    "inference_input": "allowed",
    "embedding": "allowed",
    "training": "license_required",
    "fine_tuning": "license_required",
    "distillation": "denied",
    "verbatim_memory": "denied",
    "attribution": "required",
    "compensation": "contact"
  },
  "contact": "licensing@example.org"
}

05 · Beperkingen

De semantiek van leertoestemming is technisch het moeilijkst te verifiëren — AILP verklaart intentie, maar kan naleving nog niet bewijzen.
De dimensielijst is een concept; de grenzen tussen training, fine-tuning en distillatie staan nog ter discussie.
Juridische erkenning van leertoestemmingen verschilt per rechtsgebied en is onopgelost.
v0.1.1: AILP(Resource,ContentUse)=Allow does not imply AARS(Actor,Action)=Allow, and does not imply AADP(Principal,Actor,Authority)=Valid — a system exposing both content and tools must evaluate them separately.