Buuka Ogende ku Birimu
AGIRight.org

Ebifo by'Okunoonyereza

Okunoonyereza

Ebifo mukaaga eby'okunoonyereza ebikwataganye, okuva ku ddembe lya AI n'obuyisensi bw'ebirimu okutuuka ku bufuzi obusomeka makina n'eby'enfuna z'akakiiko ka AI ak'oku ddembe.

01

Eddembe lya AI

Eddembe, obuvunaanyizibwa, obuwagizi, n'obufuzi bwa AI, AGI, ne AI ez'obwannannyini — okuva ku byuma okutuuka ku banywanyi okutuuka ku bantu abayinza okubaawo mu maaso. Kino kizingiramu ekibuuzo eky'obukuumi obutonotono obw'obwesimbu: amateeka ki agandifugidde enkolagana y'abantu ne AI nga ebibuuzo eby'obuntu tebinnamalibwako.

02

Eddembe ku Birimu bya AI

AICRAICL

What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.

03

Olukusa lw'Okuyiga kwa AI

AIRSAILP

Obanga AI eyinza okuyiga, mu buziba ki, ku bigendererwa ki, n'obuvunaanyizibwa ki. Okusomebwa si kwe kuyigibwako; "tekigaanyibwa" si kye "kiyigika". AIRS ne AILP bifuula olukusa lw'okuyiga okuba olutindo oluyongeddeyongedde olusomeka makina.

04

Okuyingira kwa AI ez'Obwannannyini

AICL

Engeri AI ez'obwannannyini gye ziyingira emikutu, API, ebiterekero bya data, ebiterekero by'obumanyi, n'ebirimu ebisasulwa: ekyakulaga, olukusa, okusaba, okusasula, okukkirizibwa, endagiriro z'okukozesa, enkomo z'obukuumi, n'obukuumi okuva ku prompt injection.

04b

Agent Action Rights

AARS

What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.

04c

Agent Authority & Delegation

AADP

Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.

05

Obufuzi Obusomeka Makina

AICRAICLAIRSAILPAARSAADP

Amateeka g'obufuzi makina g'ezisobola okuzuula n'okukola: llms.txt, manifest za /ai/, empapula za polisi za /.well-known/, JSON Schemas, token za layisensi ezisiimiddwa, n'engeri z'endagiriro z'okwekenneenya. Omukutu guno gwennyini kyokulabirako ekikola.

06

Eby'Enfuna z'Akakiiko ka AI ak'Oku Ddembe

AICRAICL

Eby'obufuzi n'enfuna ebikwata ku AI n'ebirimu: pay-per-crawl, ebiddiŋŋana bya data, ttegeka z'ensimbi eza AI ez'amawanga, ebiterekero by'empeera y'abatonzi, obutale bwa data obw'emitendera, n'engeri omuwendo oguggyibwa mu bumanyi bw'abantu bonna gwe guyinza okukomawo eri abo abaabukola.