Falagu Direcho para i Kontenido
AGIRight.org

AIRS — I Espektro Blong Diritchon AI

I Espektro Blong Diritchon AI

I diritchon AI put kontenido, ti binaria — man fotma un espektro ni gradual yan siña lisensiao.

Draft v0.1.1 Eskema ↓

01 · Definision

AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).

02 · Propósito

  • Reemplasa i binaria falso put "mababa kontra ma tåpa'" yan nibet siha ni gradual put akseso blong AI.
  • Na'siña i publikadot siha para u fanmababa mås gi nibet siha ni ti hålom, mientras fuma'risetba i nibet siha ni hålom (entrena, redistribusion).
  • Nå'e i bokabularion comparte ni i deklarasion siha put AICR yan i lisensia siha put AICL ma referi guato.
  • Na'e kada nibet siña ma'auditoria yan ma presio, independientemente.

03 · Alkånse

00

Nibet 0 — Taya' Akseso Blong AI

01

Nibet 1 — Taitai Ha'

02

Nibet 2 — Taitai yan Sumaria (yan atribusion)

03

Nibet 3 — Fina'usa RAG (lai siha put retension + atribusion)

04

Nibet 4 — Kombietti (ekstraksion ni gaige estruktura, gi sanhalom lisensia)

05

Nibet 5 — Fina'usa para Afina (lisensia klåro)

06

Nibet 6 — Fina'usa para Entrena (lisensia klåro)

07

Nibet 7 — Redistribusion Komersiåt (lisensia klåro)

04 · Ehemplo ni matatataitai ni måkina

I espektro, matatataitai ni måkina — /ai/rights-spectrum.json

/ai/rights-spectrum.json
{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · Limitasion siha

  • I ocho na nibet un moddelo put estudio — i diritchu siha gi mundo magahet siña nesesita partision siha mås fino pat mås diferensiao.
  • I orden blong nibet siha ha representa i hondura/pesan ekonomia ni típiko, ti un herarkia legåt.
  • AIRS ha deskribe i sinifikasion blong diritchu; guiya lokkue' ti ha fuma'kumple pat beripika i kumplimento.
  • v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.