AILP — I Protokolo Blong Pemisu Blong AI para Fumanå'gue
I Protokolo Blong Pemisu Blong AI para Fumanå'gue
Siña fumanå'gue AI ginen este? Asta hafa na hondura, para hafa na fina'usa, yan hafa na obligasion?
01 · Definision
AILP operationalizes the AIRS spectrum for the specific question of learning. It distinguishes acts that binary crawler rules collapse together: being read is not being learned from; being retrieved is not being trained on; fine-tuning is not distillation; verbatim memorization is different from statistical internalization. AILP lets a publisher declare, in a single machine-readable file, per-dimension permissions — access, indexing, inference input, embedding, training, fine-tuning, distillation, memory, output, attribution and compensation — each as allowed, denied, or license-required. An AILP grant answers "may AI learn from this content?" only — it does not answer "may this Agent invoke a tool, write to a database, or publish?" (AARS), nor "who authorized this Agent?" (AADP).
02 · Propósito
- Oppe i finaisen "siña fumanå'gue AI ginen este?" yan presision gi nibet blong dimension, ti ha' un bit put crawl.
- Sepåra i pemisu put fumanå'gue (internalisasion gi sanhalom moddelo) gi pemisu put akseso (fuma'konne' påhina siha).
- Apoya moddelo siha put konpensasion: fri, ti komersiåt, nesesita lisensia, komparte ginanansia.
- Asegura na i hinababa siña ma ripela pot medio måkina — para i mauleg na hinasso ti ma yute' komo antaseten legåt.
03 · Alkånse
akseso / indeksasion — fuma'konne' yan indeksasion semántiko
inference_input — fina'usa komo konteksto gi tiempon inferensia (RAG)
embedding — vektorisasion yan indeks siha put retrieval
training / fine_tuning / distillation — nibet siha put internalisasion blong moddelo
verbatim_memory — kao mapetmite i reproduksion eksakto
atribusion / konpensasion — obligasion siha put sitasion yan kondision siha put apas
04 · Ehemplo ni matatataitai ni måkina
Un deklarasion put pemisu blong fumanå'gue — /ai/rights-spectrum.json (perfil AILP)
{
"version": "0.1",
"protocol": "AILP",
"publisher": "example.org",
"default": {
"access": "allowed",
"indexing": "allowed",
"inference_input": "allowed",
"embedding": "allowed",
"training": "license_required",
"fine_tuning": "license_required",
"distillation": "denied",
"verbatim_memory": "denied",
"attribution": "required",
"compensation": "contact"
},
"contact": "licensing@example.org"
} 05 · Limitasion siha
- I sinifikasion siha put pemisu blong fumanå'gue, i mås dífisit para ma beripika teknikamente — AILP ha deklåra i intension, lao trabia ti siña ha prueba i kumplimento.
- I lista put dimension un boradot; i límite siha entre entrena, afina, yan distilasion trabia ma diskuti.
- I rekonosimento legåt put pemisu siha blong fumanå'gue, diferensiao pot hurisdiksion yan ti ma risuetbe.
- v0.1.1: AILP(Resource,ContentUse)=Allow does not imply AARS(Actor,Action)=Allow, and does not imply AADP(Principal,Actor,Authority)=Valid — a system exposing both content and tools must evaluate them separately.