Yeqa uye kulokucuketfwe
AGIRight.org

AIRS — Luhlu Lwemalungelo E-AI

Luhlu Lwemalungelo E-AI

Emalungelo e-AI etulu kwelokucuketfwe akasilo linani lelilodwa lelitsi-yebo-nobe-che — akha luhlu lolungenta ngemabanga futsi lunganikwa ilayisensi.

Draft v0.1.1 Sikimu ↓

01 · Incazelo

AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).

02 · Inhloso

  • Guculani linani lelingemanga leli "livulekile kuphikisana nelivaliwe" ngemazinga lahlukanisiwe ekufinyelela kwe-AI.
  • Vumela bashiceleli bahlale bevulekile kakhulu emazingeni lamancane ngesikhatsi babekela eceleni emazinga lanzulu (kufundzisa, kusakata kabusha).
  • Nika ligama lelabiwako lelibitwa yimimemetelo ye-AICR kanye nemalayisensi e-AICL.
  • Yenta lizinga ngalinye lihlolwe futsi libekelwe intengo ngekwehlukana.

03 · Sikhala

00

Lizinga 0 — Kute Kufinyelela Kwe-AI

01

Lizinga 1 — Kufundza Kuphela

02

Lizinga 2 — Kufundza Nekufingqa (ngekubongwa kwemtfombo)

03

Lizinga 3 — Kusetjentiswa Kwe-RAG (imitsetfo yekugcinwa + kubongwa kwemtfombo)

04

Lizinga 4 — Kuguculwa (kukhitjwa lokuhlelekile ngaphansi kwelayisensi)

05

Lizinga 5 — Kusetjentiswa Kwekulungisa Lokucophelela (ilayisensi lecacile)

06

Lizinga 6 — Kusetjentiswa Kwekufundzisa (ilayisensi lecacile)

07

Lizinga 7 — Kusakatwa Kabusha Ngekwekuhweba (ilayisensi lecacile)

04 · Sibonelo lesifundzeka ngemishini

Luhlu, lolufundzeka ngemishini — /ai/rights-spectrum.json

/ai/rights-spectrum.json
{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · Imikhawulo

  • Emazinga lasiphohlongo yimodeli yecwaningo — emalungelo emhlabeni wangempela angahle adzinge kwehlukaniswa ngendlela lecacisisiwe nobe lehlukile.
  • Kuhleleka kwemazinga kukhombisa bunzulu/sisindvo semnotfo lesijayelekile, hhayi luhlu lwemtsetfo.
  • I-AIRS ichaza umchazo wemalungelo; ayikuphoceleli nobe icinisekise kuhambisana ngekwayo.
  • v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.