Gxumela Kokuqukethwe
AGIRight.org

AIRS — Isabelo Samalungelo we-AI

Isabelo Samalungelo we-AI

Amalungelo we-AI phezu kokuqukethwe akusibo binary — akha isabelo esilandelelanako esingafumana ilayisensi.

Draft v0.1.1 Isikhema ↓

01 · Incazelo

AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).

02 · Umnqopho

  • Thathela indawo ye-binary engamambala ye-“kuvulekile ngokumelene nokuvaliweko” ngamazinga alandelelanako wokufinyelela kwe-AI.
  • Vumela abapapashi bahlale bevulekile khulu emazingeni angatjhingelango phasi ngesikhathi bebekelela amazinga atjhingelela phasi (ukuqeqeshwa, ukwabelwa kabusha).
  • Nikela isichasiselwamagama esabelwanwako esitjho amazwi asetjenziswa ziinzaziso ze-AICR namalayisensi we-AICL.
  • Yenza izinga ngalinye lihlolwe begodu libekelwe inani ngokuzimela.

03 · Ibanga

00

Izinga 0 — Akukho Kufinyelela kwe-AI

01

Izinga 1 — Kufundwa Kwaphela

02

Izinga 2 — Ukufunda Nokufingqa (ngokuvezwa komthombo)

03

Izinga 3 — Ukusetjenziswa Kwe-RAG (imithetho yokugcinwa + ukuvezwa komthombo)

04

Izinga 4 — Ukuguqulwa (ukukhutjhwa okuhlelekileko ngaphasi kwelayisensi)

05

Izinga 5 — Ukusetjenziswa Kokulungiswa Okunembileko (ilayisensi ekhanyako)

06

Izinga 6 — Ukusetjenziswa Kokuqeqeshwa (ilayisensi ekhanyako)

07

Izinga 7 — Ukwabelwa Kabusha Ngokuthengiselana (ilayisensi ekhanyako)

04 · Isibonelo esifundeka yimitjhini

Isabelo, Esifundeka Yimitjhini — /ai/rights-spectrum.json

/ai/rights-spectrum.json
{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · Imikhawulo

  • Amazinga aliyisiboyisi (8) mmodeli yocwaningo — amalungelo weli phasi lamambala kungenzeka adinge ukwehlukaniswa okucwengekileko khudlwana nofana okuhlukileko.
  • Uhlelo lwamazinga lutjengisa ubunjinini/isisindo somnotho okujwayelekileko, ingasi ihiyerakhi yezomthetho.
  • I-AIRS ichaza incazelo yamalungelo; ayizenzi ngokwayo ukuqinisekisa nokuhlola ukuthotjelwa.
  • v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.