AILP — Iphrothokholo Yemvumo Yokufunda ye-AI
Iphrothokholo Yemvumo Yokufunda ye-AI
Ngabe i-AI ingafunda kilokhu na? Kubunjinini bani, ngasiphi isetjenziso, ngeembophi bani?
01 · Incazelo
AILP operationalizes the AIRS spectrum for the specific question of learning. It distinguishes acts that binary crawler rules collapse together: being read is not being learned from; being retrieved is not being trained on; fine-tuning is not distillation; verbatim memorization is different from statistical internalization. AILP lets a publisher declare, in a single machine-readable file, per-dimension permissions — access, indexing, inference input, embedding, training, fine-tuning, distillation, memory, output, attribution and compensation — each as allowed, denied, or license-required. An AILP grant answers "may AI learn from this content?" only — it does not answer "may this Agent invoke a tool, write to a database, or publish?" (AARS), nor "who authorized this Agent?" (AADP).
02 · Umnqopho
- Phendula umbuzo othi "ngabe i-AI ingafunda kilokhu na?" ngokunemba kwezinga lomlinganiso kunokusebenzisa ibhithi le-crawl.
- Yehlukanisa imvumo yokufunda (ukungenisa ngaphakathi emamodelini) nemvumo yokufinyelela (ukulanda amakhasi).
- Sekela amamodeli wesikhokhiso: mahala, angasi wokuthengiselana, adinga ilayisensi, wokwabelana ngenzuzo.
- Qinisekisa bona ukuvuleka kuyasebenzeka yimitjhini — ukwenzela bona umoya omuhle ungalahlwa njengokungaqiniseki komthetho.
03 · Ibanga
access / indexing — ukulanda nokuhlelwa okunencazelo
inference_input — ukusetjenziswa njengesimo ngesikhathi sokucabangela (i-RAG)
embedding — ukwenziwa yi-vector nokuhlelwa kokulanda
training / fine_tuning / distillation — amazinga wokungeniswa ngaphakathi kwemodeli
verbatim_memory — ukobana ukukhiqizwa okunembileko kuvunyelwe na
attribution / compensation — imisebenzi yokucaphuna nemibandela yeenkhokhelo
04 · Isibonelo esifundeka yimitjhini
Isaziso semvumo yokufunda — /ai/rights-spectrum.json (iprofayela ye-AILP)
{
"version": "0.1",
"protocol": "AILP",
"publisher": "example.org",
"default": {
"access": "allowed",
"indexing": "allowed",
"inference_input": "allowed",
"embedding": "allowed",
"training": "license_required",
"fine_tuning": "license_required",
"distillation": "denied",
"verbatim_memory": "denied",
"attribution": "required",
"compensation": "contact"
},
"contact": "licensing@example.org"
} 05 · Imikhawulo
- Iincazelo zemvumo yokufunda ngizo ezinzima khulu ukuziqinisekisa ngobuchwepheshe — i-AILP itjho ihloso, ayikakghoni ukufakazela ukuthotjelwa.
- Uhlu lwemilinganiso lulidrafu; imikhawulo hlangana nokuqeqeshwa, ukulungiswa okunembileko, nokudistiliwa isesengcoceni.
- Ukwamukelwa ngokomthetho kweemvumo zokufunda kuyahluka ngokwesigaba sezomthetho begodu akukaqedwa.
- v0.1.1: AILP(Resource,ContentUse)=Allow does not imply AARS(Actor,Action)=Allow, and does not imply AADP(Principal,Actor,Authority)=Valid — a system exposing both content and tools must evaluate them separately.