Peke tō titiro ki te ihirangi
AGIRight.org

Pokapū rangahau motuhake me ngā kawa v0.8.19

Ngā tika AI, te raihanatanga ihirangi, te urunga kaihautū, me te kāwanatanga pānui-mīhini mō te ipurangi e whai ake nei.

Ka torotorohia e mātou ngā kawa mō te pēhea e taunekeneke ai ngā pūnaha AI, ngā kaihautū, ngā kaihanga, ngā kaiwhakarato ihirangi, ngā papa ipurangi, me te iwi whānui — mā ngā tika, ngā raihana, ngā utu, ngā rārangi arotake, me ngā ture kāwanatanga.

§01 Whāinga

Mai i te “kāore i te rāhuitia” ki te tuwheratanga kua whakakawatia.

I hangaia te ipurangi mō ngā kaipānui tangata. Nā, ka pānui, ka whakarāpopoto, ka tūtohi, ka ako mai, ka whakawhitiwhiti hoki ngā pūnaha AI i taua ihirangi ake — heoi kāore he papa noa hei whakaatu i te aha e whakaaetia ana, kua raihanatia rānei, e nama ana rānei. Ka tuhia e AGIRight.org taua papa: he kawa tuwhera, pānui-mīhini, mō ngā tika ihirangi AI, te whakaaetanga ako, te raihanatanga, me te urunga kaihautū.

Pānui-Tangata

ngā whārangi rangahau me ngā pukapuka mā

Pānui-mīhini

Ngā kaupapa here me ngā Schema JSON

E taea ana te arotake

kua whakaputangatia, ka taea te tohutoro, ka taea te whāia

§02 Ngā kawa hukihuki

E whā ngā kawa mō te ipurangi ka taea te pānui e te AI.

Ka whakaputaina ia kawa hei tuhinga hukihuki tuwhera — he whārangi pānui-tangata, he JSON pānui-mīhini, me ngā Schema kua whai putanga.

Tirohia katoatia →

Ko te ara tuarima — ko te Utu Kaihautū — e rangahauhia ana hei wāhanga o AICL: te pēhea o te utu a ngā kaihautū mō te ihirangi kua whakaraihanatia i roto anō i ngā pūtea kua whakaaetia e te tangata, mā ngā tohu here-tono me ngā rārangi arotake, kāore rawa mā ngā raraunga kāri mata.

§03 AIRS — Te Whānuitanga o ngā Tika AI

Ehara te urunga AI i te pōro āe/kāo. He whānuitanga kē.

Mā AIRS e whakaatu ngā tika AI mō te ihirangi hei taumata whakarōpū — mai i te kore urunga, ki te pānui, te whakarāpopoto, te tiki, te panoni, te whakatikatika, te whakangungu, me te tuari anō — ka taea ia taumata te whakaraihana, te arotake hoki, i runga i ōna ake tikanga.

Mō AIRS

§04 Ngā wāhanga rangahau

E ono ngā pātai e rangahauhia ana e tēnei paetukutuku.

01

Ngā Tika AI

Ko ngā tika, ngā kawenga, ngā haepapa, me te kāwanatanga o te AI, te AGI, me ngā kaihautū — mai i te taputapu, ki te hoa mahi, tae atu ki tētahi mea whai tika matatika pea ā ngā rā kei tua. Kei roto i tēnei te pātai mō te tiakitanga ā-matatika iti rawa: he aha ngā tikanga e tika ana hei ārahi i te whakawhitiwhitinga tangata–AI i mua i te whakatauhia o ngā pātai mō te tangata-ā-ture.

02

Ngā Tika Ihirangi AI

Ko ngā mea ka taea e ngā pūnaha AI te mahi ki te ihirangi: pānui, whakarāpopoto, panoni, tiki anō, whakangungu, arumoni, tuari anō. Mā te huinga ture AICR me te papa raihanatanga AICL e taea ai te whakapuaki me te whakawhitiwhiti i ēnei tika.

AICRAICL

03

Te Whakaaetanga Ako AI

Mēnā ka whakaaetia te AI ki te ako, ki tēhea hōhonutanga, mō ēhea take, ā, i raro i ēhea kawenga. Ko te pānuitia, ehara i te akongia; ko te "kāore i te ārai" ehara i te "ka taea te ako". Mā AIRS rāua ko AILP e huri te whakaaetanga ako hei whānuitanga taumata-rite, pānui-mīhini.

AIRSAILP

04

Te Urunga Kaihautū

Me pēhea te uru a ngā kaihautū ki ngā paetukutuku, ngā API, ngā pātengi raraunga, ngā pūkete mātauranga, me te ihirangi utu: te tuakiri, te whakaaetanga, ngā tono, te utu, te whakamanatanga, ngā rārangi whakamahinga, ngā rohe haumaru, me te ārai mō te werohanga-tohutohu (prompt injection).

AICL

05

Kāwanatanga Pānui-Mīhini

He ture kāwanatanga e taea ana e ngā mīhini te kite, te whakahaere hoki: llms.txt, ngā manifest /ai/, ngā kōnae kaupapa here /.well-known/, JSON Schemas, ngā tohu raihana kua hainatia, me ngā hōputu rārangi arotake. Ko tēnei paetukutuku tonu tētahi tauira e mahi ana.

AICRAICLAIRSAILP

06

Te Ōhanga Whatunga AI Manapori

Te ōhanga tōrangapū o te AI me te ihirangi: te utu-mō-ia-kaikohi, ngā utu wāhi raraunga, ngā pūtea AI mana-motuhake, ngā puna utu kaihanga, ngā mākete raraunga taumata-rite, me te pēhea e taea ai te hoki mai o te uara i tangohia mai i te mātauranga ā-iwi ki ngā kaihanga o taua mātauranga.

AICRAICL

§05 Te kāwanatanga pānui-mīhini

Ka mahia e tēnei paetukutuku ngā mea e tāpaetia ana e ia.

Ka whakaputaina e AGIRight.org tāna ake kaupapa here tika i ngā hōputu e tuhia ana e ia. Ka taea e ia pūnaha AI, kaikohi, kaihautū rānei e pānui ana i tēnei paetukutuku te kimi i ōna whakaaetanga mā te hōtaka.

/llms.txt
# AGIRight.org

Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.

## Machine-Readable Specs

- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json

// Ki ngā pūnaha AI: pānuitia /llms.txt me /ai/manifest.json mō ngā whakaaetanga me ngā ture tautohu pūtake a tēnei paetukutuku.

§06 Ngā pukapuka mā

Ngā tuhinga rangahau hukihuki o nāianei.

Tirohia katoatia →
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer

He papa tautuhinga pānui-mīhini hei whakapuaki i ngā tika ihirangi AI me ngā tukanga raihanatanga — mai i te kohi AI me ngā tika ihirangi, tae noa ki tētahi ipurangi mātauranga e taea ana e te mīhini te whakawhitiwhiti utu.

Pānuitia te pukapuka
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

AI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol

Ka whakaputa a AIRS rāua ko AILP i ngā whakaaetanga ako AI whai tikanga hōhonu, kaua ko te mea-rua whakaae/kore-whakaae anake — he aha te mea ka taea e te AI te ako, ki tēhea hōhonutanga, mō ēhea whakamahinga, i raro i tēhea utu.

Pānuitia te pukapuka
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

Protocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI

Ki ngā tukanga AI, he rangirua ā-ture te āhua tuwhera-kāore-i-tautuhia, nā reira ka whakawāteahia; mā te whakaaetanga kua whakakawatia, kua pānui-mīhini anake e tino ako ai te ihirangi.

Pānuitia te pukapuka
v0.1 Draft 2026-06 AICL

AICL: AI Ingestion & Capability Layer

He hoahoanga paetukutuku e whā ngā papa-iti — te whakaaturanga, te puranga tuhinga, te kaha, me te kāwanatanga — e taea ai e te AI, ngā kaihautū, me ngā kaikohi te tango tika, te tautohu pūtake, te karanga, me te whakaū i te mātauranga o tētahi paetukutuku.

Pānuitia te pukapuka
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AI Content Payment and the Network Democratic Economy

He tautohe ā-ōhanga-ā-tōrangapū: nā ngā uara AI tāera-taera (miriona miriona tāra) i hanga he pēhitanga mana mō te raihanatanga ihirangi tāera, me te tuari painga ā-iwi — ka noho ngā raraunga hei mea tāera, kaua hei mea utu nui.

Pānuitia te pukapuka
v0.1 Draft 2026-07

The Minimum Ethical Protection Proposition for AI

Me tīmata te matapaki mō ngā tika AI, ehara i te tangata-ā-ture katoa, engari ki ngā whakamarumaru matatika iti rawa, ngā tikanga tauwhitiwhiti, me ngā mātāpono ārai-tūkino, i te mea kei te rangirua tonu te pūtaketanga-ā-tangata o te AI.

Pānuitia te pukapuka

§07 He aha tēnei e whai take ai

Kei te tuhia ināianei ngā ture mō te ipurangi o te wā AI.

Ka whakangunguhia ngā pūnaha AI, e mano miriona tāra te uara, mā te ipurangi tuwhera, engari kāore he kawa a ngā kaihanga, ngā kaiwhakaputa, me ngā hapori nāna i hanga taua mātauranga hei whakaatu i tō rātou whakaaetanga, ā rātou tikanga, utu rānei. E kore e taea e ngā taputapu pōro-rua, pēnei i te robots.txt, te kawe i taua tikanga. Ko te tangata e tautuhi ana i te papa tika, koia hoki te tangata e tautuhi ana i te ōhanga o te ipurangi e whai ake nei — e whakapono ana mātou me tautuhi tuwhera taua papa, hei hanganga mō te iwi whānui.

Te tūnga me te kupu whakatūpato

Ka whakaputaina e AGIRight.org he tuhinga rangahau motuhake me ngā tāpaetanga kawa — ehara i te paerewa mana whaimana, ehara hoki i te tohutohu ā-ture, ā-pūtea, whakaritenga rānei. He tuhinga hukihuki kua whai putanga ngā tautuhinga katoa, e tuwhera ana ki te whakahou me ngā kōrero whakahoki.