Imaanut ingerlaqqineq
AGIRight.org

AIRS — AI Pisinnaatitaaffiisa Killiffii

AI Pisinnaatitaaffiisa Killiffii

AI-p imainut pisinnaatitaaffii aap/naamik-inngillat — killiffiusut aamma akuersissuteqarfigineqarsinnaasut sanaupput.

Draft v0.1.1 Schema ↓

01 · Isumaqarnera

AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).

02 · Siunertaq

  • "Ammasoq akerlerlugu matusimasoq"-mik eqqunngitsumik aap/naamik-mik AI-p iserfigisinnaanerata qaffasinneri killiffiusut atorlugit taarserlugu.
  • Saqqummiussisut qaffasinneri itigartinnerusuni annertunerpaamik ammasuulersillugit, qaffasinneri itigartinnerusut (ilinniartitsineq, agguaqqinneq) toqqarsimaviginerlugit.
  • AICR-p nalunaarutai AICL-llu akuersissutai tunngaviginerannik peqatigiiffiusumik oqaasilerissutinik tunniuguk.
  • Qaffasineq tamaasa immikkut misissorneqarsinnaasunngortikkit akiliutigineqarsinnaasunngortikkillu.

03 · Killiffik

00

Qaffasineq 0 — AI Iserfigisinnaanngilaq

01

Qaffasineq 1 — Atuarneq Kisimik

02

Qaffasineq 2 — Atuarneq Killiffigineqarlu (aallaqqaataa nalunaarlugu)

03

Qaffasineq 3 — RAG-mik Atorneq (toqqorsimaffiusinnaaneq + aallaqqaataa nalunaarnissaq malittarisassiat)

04

Qaffasineq 4 — Allanngortitsineq (akuersissummi ilusilersorlugu peersineq)

05

Qaffasineq 5 — Immikkut Ilinniartitsinermik Atorneq (erseqqissumik akuersissut)

06

Qaffasineq 6 — Ilinniartitsinermik Atorneq (erseqqissumik akuersissut)

07

Qaffasineq 7 — Niuernikkut Agguaqqinneq (erseqqissumik akuersissut)

04 · Naatsorsuutinit atuarneqarsinnaasumik assersuut

Killiffik, naatsorsuutinit atuarneqarsinnaasoq — /ai/rights-spectrum.json

/ai/rights-spectrum.json
{
  "version": "0.1",
  "spectrum": [
    { "level": 0, "name": "No AI Access" },
    { "level": 1, "name": "Read Only" },
    { "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
    { "level": 3, "name": "RAG Use" },
    { "level": 4, "name": "Transform" },
    { "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
    { "level": 6, "name": "Training Use" },
    { "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
  ]
}

05 · Killilersuutit

  • Qaffasinneri arfineq-marluk ilisimatusarnermi modelliupput — silarsuup ilumoortup pisinnaatitaaffii eqquutsillugit imaluunniit assigiinngitsumik immikkoortitsissalluunniit pisariaqartinneqarsinnaapput.
  • Qaffasinerit immikkoortinneri naliginnaasumik itigartinneq/aningaasaqarnikkut oqimaassuseq ersersippaat, inatsisitigut qaffasinnerusumik naalakkersuinertut isigineqarani.
  • AIRS pisinnaatitaaffiit isumaat oqaluttuarpai; naammattuunerlu nammineerluni atortitsisarpianngilaa misissuisarpianngilaalu.
  • v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.