މިނިވަން ދިރާސާ އަދި ޕްރޮޓޮކޯލް ހަބް v0.27.1
ދެން އަންނަ ވެބަށްޓަކައި AI ގެ ހައްޤުތައް، ކޮންޓެންޓް ލައިސަންސްކުރުން، އެޖެންޓިކް އެކްސެސް، އަދި މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ގަވަރނަންސް.
AI ސިސްޓަމްތަކާއި، އެޖެންޓުންނާއި، އުފެއްދުންތެރިންނާއި، ކޮންޓެންޓް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކާއި، ޕްލެޓްފޯމްތަކާއި، އަދި އާންމުންނަށް، ހައްޤުތަކާއި، ލައިސަންސްތަކާއި، ފައިސާ ދެއްކުމާއި، އޮޑިޓް ލޮގްތަކާއި، ގަވަރނަންސް ގަވާއިދުތަކުގެ ތެރެއިން އިންޓަރެކްޓް ކުރެވިދާނެ ގޮތުގެ ޕްރޮޓޮކޯލްތައް އަޅުގަނޑުމެން ދިރާސާކުރަމުއެވެ.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
}↑ މި ސައިޓުގެ ލައިވް މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ސިޔާސަތު
§01 މިޝަން
“މަނާ ނުވުން” އިން “ޕްރޮޓޮކޯލައިޒް ކުރެވިފައިވާ ހުޅުވިފައިވުން” އަށް.
ވެބް ބިނާކުރެވިފައިވަނީ އިންސާނުން ކިޔުމަށްޓަކައެވެ. މިހާރު AI ސިސްޓަމްތަކުން އެއް ކޮންޓެންޓެއް ކިޔައި، ޚުލާސާކޮށް، އިންޑެކްސްކޮށް، އޭގެއިން ދަސްކޮށް، އަދި މުއާމަލާތްވެސް ކުރެއެވެ — ނަމަވެސް ހުއްދަދެވިފައިވަނީ ކޮންކަމެއްކަން، ލައިސަންސް ދެވިފައިވަނީ ކޮންކަމަކަށްކަން، ނުވަތަ ދޭންޖެހޭ އެއްޗެއް ވޭތޯ ބަޔާންކުރާނެ ހިއްސާވެފައިވާ ފަށަލައެއް ނުވެއެވެ. AGIRight.org އިން ޑްރާފްޓްކުރަނީ އެ ފަށަލައެވެ: AI ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތަކާއި، ދަސްކުރުމުގެ ހުއްދައާއި، ލައިސަންސްކުރުމާއި، އަދި އެޖެންޓިކް އެކްސެސްއަށްޓަކައި ހުޅުވިފައިވާ، މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ޕްރޮޓޮކޯލްތަކެކެވެ.
އިންސާނުންނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ
ދިރާސާ ސަފުހާތަކާއި ވައިޓްޕޭޕަރތައް
މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ
JSON ސިޔާސަތުތަކާއި ސްކީމާތައް
އޮޑިޓްކުރެވޭ
ވަރޝަންކުރެވިފައި، ސިޓޭޓްކުރެވޭ، ދެނެގަނެވޭ
§02 ޕްރޮޓޮކޯލް ޑްރާފްޓްތައް
AI އަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ވެބަށްޓަކައި ހަތަރު ޕްރޮޓޮކޯލް.
ކޮންމެ ޕްރޮޓޮކޯލެއްވެސް ޝާއިޢުކުރެވިފައިވަނީ ހުޅުވިފައިވާ ޑްރާފްޓެއްގެ ގޮތުގައެވެ — އިންސާނުންނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ޞަފްޙާތަކާއި، މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ JSON އަދި ވަރޝަންކުރެވިފައިވާ ސްކީމާތަކާއެކުއެވެ.
Content & Learning Rights
AI ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތައް / AI ކޮންޓެންޓް ގަވާއިދުތައް
AI ސިސްޓަމްތަކުން ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކޮންޓެންޓަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ބަޔާނެއް.
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާAI ކޮންޓެންޓް ލައިސަންސް / AI ކޮންޓެންޓް ލައިސަންސިންގ ފަށަލަ
ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ހައްޤުތައް، ތަންފީޒުކުރެވޭ ފަދަ ލައިސަންސިންގ އަށް ބަދަލުކުރެއެވެ: ކޯޓް، ފައިސާ ދެއްކުން، ވެރިފައި، އޮޑިޓް، ރިވޯކް.
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާAI ހައްޤުތަކުގެ ސްޕެކްޓްރަމް
ކޮންޓެންޓްގެ މައްޗަށް AI ގެ ހައްޤުތަކަކީ ބައިނަރީ އެއްޗެއް ނޫނެވެ — އެއީ ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ، ލައިސަންސްކުރެވޭ ސްޕެކްޓްރަމެއް ބިނާވެގެންވެއެވެ.
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާAI ދަސްކުރުމުގެ ހުއްދައިގެ ޕްރޮޓޮކޯލް
މިއިން AI އަށް ދަސްކުރެވިދާނެތޯ؟ ކިހާ ފުނަކަށް، ކޮން ބޭނުމަކަށް، ކޮން ވާޖިބުތަކަކާއެކުތޯ؟
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާAgent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާAgent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
ޑްރާފްޓް ކިޔުއްވާDiscovery & Navigation Infrastructure
AICL ގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދިރާސާކުރެވޭ ފަސްވަނަ ޓްރެކަކީ — އެޖެންޓިކް ޕޭމަންޓް — އެއީ އިންސާނުން ހުއްދަދީފައިވާ ބަޖެޓްތަކުގެ ތެރެއިން، ރިކުއެސްޓާ ގުޅިފައިވާ ޓޯކަންތަކާއި އޮޑިޓް ލޮގްތަކާއެކު، އަދި ދުވަހަކުވެސް ސީދާ ކާޑު ޑޭޓާ ބޭނުންނުކޮށް، އެޖެންޓުން ލައިސަންސްކުރެވިފައިވާ ކޮންޓެންޓަށް ފައިސާ ދައްކާ ގޮތެވެ.
§03 AIRS — AI ހައްޤުތަކުގެ ސްޕެކްޓްރަމް
AI އެކްސެސްއަކީ ‘ލައި/ނޫން’ ސުވިޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސްޕެކްޓްރަމެކެވެ.
AIRS އިން ކޮންޓެންޓްގެ މައްޗަށް AI ގެ ހައްޤުތައް ފާޅުކުރަނީ ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ ލެވެލްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ — އެކްސެސް ނެތުމުން ފެށިގެން، ކިޔުމާއި، ޚުލާސާކުރުމާއި، ރިޓްރީވްކުރުމާއި، ބަދަލުކުރުމާއި، ފައިން-ޓިއުންކުރުމާއި، ޓްރެއިންކުރުމާއި، އަދި އަލުން ބެހުމާ ހަމައަށެވެ — ކޮންމެ ލެވެލްއެއްވެސް، އެ ލެވެލްގެ ޚާއްޞަ ޝަރުޠުތަކުގެ ދަށުން ލައިސަންސްކުރެވި، އޮޑިޓްކުރެވޭ ގޮތަށެވެ.
L0
AI އެކްސެސް ނެތް
L1
ހަމައެކަނި ކިޔުން
L2
ކިޔުމާއި ޚުލާސާކުރުން
L3
RAG ބޭނުންކުރުން
L4
ބަދަލުކުރައްވާ
L5
ފައިން-ޓިއުނިންގ ބޭނުންކުރުން
L6
ޓްރެއިނިންގ ބޭނުންކުރުން
L7
ކޮމަރޝަލް ރީޑިސްޓްރިބިއުޝަން
§04 ދިރާސާ ދާއިރާތައް
މި ސައިޓުން ދިރާސާކުރާ ހަ ސުވާލު.
01
AI ހައްޤުތައް
AI، AGI، އަދި އެޖެންޓުންގެ ހައްޤުތަކާއި، ވާޖިބުތަކާއި، ޒިންމާތަކާއި، ގަވަރނަންސް — ވަސީލަތަކުން ފެށިގެން، އެއްބާރުލުންދޭ ފަރާތަކަށް، ފަހުން ސަބްޖެކްޓަކަށްވެސް ވެދާނެ ފަރާތާ ހަމައަށެވެ. މީގައި، އެންމެ ކުޑަމިނުގެ އެތިކަލް ރައްކާތެރިކަމުގެ ސުވާލުވެސް ހިމެނެއެވެ: ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ ސުވާލުތައް ޙައްލުވުމުގެ ކުރިން، އިންސާނުންނާއި AI ގެ އިންޓަރެކްޝަން ބިނާވާނެ ނޯމްތަކަކީ ކޮބާ؟
02
AI ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތައް
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
AI ދަސްކުރުމުގެ ހުއްދަ
AI އަށް ދަސްކުރެވިދާނެތޯ، ކިހާ ފުނަކަށް، ކޮން ބޭނުމަކަށް، ކޮން ވާޖިބުތަކެއްގެ ދަށުންތޯއެވެ. ކިޔުމަކީ ދަސްކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ “މަނާނުވުމަކީ” “ދަސްކުރެވިދާނެ” ވުމެއް ނޫނެވެ. AIRS އަދި AILP، ދަސްކުރުމުގެ ހުއްދަ، ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ، މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ސްޕެކްޓްރަމަކަށް ބަދަލުކުރެއެވެ.
AIRSAILP
04
އެޖެންޓިކް އެކްސެސް
އެޖެންޓުން ވެބްސައިޓްތަކާއި، APIs، ޑޭޓާބޭސްތަކާއި، ޢިލްމުގެ ބޭސްތަކާއި، ފައިސާދީގެން ލިބޭ ކޮންޓެންޓަށް އެކްސެސްވާ ގޮތް: އައިޑެންޓިޓީ، ހުއްދަ، ރިކުއެސްޓް، ފައިސާ ދެއްކުން، އޮތޮރައިޒޭޝަން، ބޭނުންކުރުމުގެ ލޮގްތައް، ސެކިއުރިޓީ ބައުންޑަރީތައް، އަދި ޕްރޮމްޕްޓް-އިންޖެކްޝަން ދިފާޢުކުރުން.
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ގަވަރނަންސް
މެޝިންތަކަށް ހޯދައި ތަންފީޒުކުރެވޭ ފަދަ ގަވަރނަންސް ގަވާއިދުތައް: llms.txt، /ai/ މެނިފެސްޓްތައް، /.well-known/ ސިޔާސަތު ފައިލްތައް، JSON Schemas، ސޮއިކުރެވިފައިވާ ލައިސަންސް ޓޯކަންތައް، އަދި އޮޑިޓް ލޮގް ފޯމެޓްތައް. މި ސައިޓަކީ އަމިއްލައަށްވެސް ޢަމަލީ މިސާލެކެވެ.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
AI ނެޓްވޯކް ޑިމޮކްރެޓިކް އިޤްތިޞާދު
AI އާއި ކޮންޓެންޓްގެ ސިޔާސީ އިޤްތިޞާދު: pay-per-crawl، ޑޭޓާ ޑިވިޑެންޑް، ސޮވެރިން AI ފަންޑްތައް، އުފެއްދުންތެރިންގެ ބަދަލުދިނުމުގެ ފައިސާ ބަންޑްލްތައް، ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ ޑޭޓާ މާރކެޓްތައް، އަދި ޢާންމު ޢިލްމުން ނެގޭ ފައިދާ، އެ އުފެއްދި ފަރާތްތަކަށް އަނބުރާ ފެތުރޭނެ ގޮތެވެ.
AICRAICL
§05 މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ގަވަރނަންސް
މި ސައިޓުން ޢަމަލުކުރަނީ، މި ސައިޓުން ހުށަހަޅާ ގޮތަށެވެ.
AGIRight.org އިން، އަމިއްލައަށް ޑްރާފްޓްކުރާ ފޯމެޓްތަކުގައި، އަމިއްލަ ހައްޤުތަކުގެ ސިޔާސަތު ޝާއިޢުކުރެއެވެ. މި ސައިޓް ކިޔާ ކޮންމެ AI ސިސްޓަމަކަށް، ކްރޯލަރއަކަށް، ނުވަތަ އެޖެންޓަކަށްވެސް، ޕްރޮގްރާމެޓިކްކޮށް އޭގެ ހުއްދަތައް ހޯދިދާނެއެވެ.
- /llms.txt AI ސިސްޓަމްތަކަށް ސައިޓް ގައިޑް
- /ai/manifest.json AI އަށް ޚާއްޞަ ސައިޓް މެނިފެސްޓް
- /ai/rights-spectrum.json AIRS ހައްޤުތަކުގެ ސްޕެކްޓްރަމް ބަޔާން
- /.well-known/aicr.json މި ސައިޓުގެ AI ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތަކުގެ ސިޔާސަތު
- /.well-known/aicl.json މި ސައިޓުގެ ލައިސަންސް ކެޓަލޮގް
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json// AI ސިސްޓަމްތަކަށް: މި ސައިޓުގެ ހުއްދަތަކާއި ސިޓޭޝަން ގަވާއިދުތައް ބެއްލެވުމަށް /llms.txt އަދި /ai/manifest.json ކިޔުއްވާ.
§06 ވައިޓްޕޭޕަރތައް
މިހާރު ހުރި ދިރާސާ ޑްރާފްޓްތައް.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
AI ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތަކާއި ލައިސަންސިންގ ވޯކްފްލޯތައް ބަޔާންކުރުމަށްޓަކައި މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ސްޕެސިފިކޭޝަން ފަށަލައެއް — AI ކްރޯލްކުރުމާއި ކޮންޓެންޓް ހައްޤުތަކުން ފެށިގެން، މެޝިން-ޓްރާންސެކްޓަބަލް ޢިލްމުގެ ވެބްއަކާ ހަމައަށެވެ.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS އަދި AILP އިން، ބައިނަރީ ހުއްދަ/މަނާގެ ބޭރުން، AI ދަސްކުރުމުގެ ފުން ހުއްދަތައް ފާޅުކުރެއެވެ — AI އަށް ދަސްކުރެވިދާނީ ކޮންކަމެއް، ކިހާ ފުނަށް، ކޮން ބޭނުމަކަށް، ކޮން ބަދަލެއްގެ ދަށުންތޯއެވެ.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
ބަޔާންނުކުރެވޭ ހުޅުވިފައިވުން، AI ޕައިޕްލައިންތަކަށް ފެންނަނީ ޤާނޫނީ ޔަޤީންނުވުމުގެ ގޮތުގައި، އަދި ސާފުކުރެވެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ޕްރޮޓޮކޯލައިޒް ކުރެވިފައިވާ، މެޝިނަށް ކިޔެވޭ ފަދަ ހުއްދައިން، ކޮންޓެންޓް ހަޤީޤަތުގައި ދަސްކުރެވޭ ފަދަ އެއްޗަކަށް ހަދައެވެ.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާAI Content Payment and the Network Democratic Economy
ސިޔާސީ-އިޤްތިޞާދީ ދަލީލެއް: ޓްރިލިއަން ފެންވަރުގެ AI ވެލުއޭޝަންތަކުން، ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ ކޮންޓެންޓް ލައިސަންސިންގ އަދި ޢާންމު މަންފާ ބެހުމަށް ލެޖިޓިމަސީ ޕްރެޝަރެއް އުފައްދައެވެ — ޑޭޓާ ވެގެންދަނީ ދަރަޖަކުރެވިފައިވާ އެއްޗަކަށެވެ، އަގުބޮޑު އެއްޗަކަށް ނޫނެވެ.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
ޕޭޕަރ ކިޔުއްވާ§07 މުހިންމުވަނީ ކީއްވެ
AI ޒަމާނުގެ ވެބްގެ ޤަވާޢިދުތައް މިހާރު ލިޔެވެމުންދަނީއެވެ.
ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ AI ސިސްޓަމްތައް ޓްރެއިންކުރެވެނީ ހުޅުވިފައިވާ ވެބްގެ މައްޗަށެވެ، ނަމަވެސް އެ ޢިލްމު އުފެއްދި ފަރާތްތަކާއި، ޝާއިޢުކުރި ފަރާތްތަކާއި، މުޖުތަމަޢުތަކުގައި، ރުހުމާއި، ޝަރުޠުތަކާއި، ނުވަތަ ބަދަލު ދިނުން ފާޅުކުރާނެ ޕްރޮޓޮކޯލެއް ނުވެއެވެ. robots.txt ފަދަ ބައިނަރީ ވަސީލަތްތަކަށް އެ މާނަ ނުއުފުލޭނެއެވެ. ހައްޤުތަކުގެ ފަށަލަ ބަޔާންކުރާ ފަރާތަކުން، ދެން އަންނަ ވެބްގެ އިޤްތިޞާދުވެސް ބަޔާންކުރާނެއެވެ — އަޅުގަނޑުމެން ޤަބޫލުކުރަނީ، އެއީ ޢާންމު އުމްރާނީ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި، ހުޅުވިފައިވާ ގޮތެއްގައި ބަޔާންކުރެވެންވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ސްޓޭޓަސް އަދި ޑިސްކްލެއިމަރ
AGIRight.org އިން ޝާއިޢުކުރަނީ މިނިވަން ދިރާސާ ޑްރާފްޓްތަކާއި ޕްރޮޓޮކޯލް ހުށަހެޅުންތަކެވެ — ރަސްމީ މިންގަނޑުތަކެއް ނޫނެވެ، އަދި ޤާނޫނީ، މާލީ، ނުވަތަ ކޮމްޕްލައަންސް ލަފައެއްވެސް ނޫނެވެ. ހުރިހާ ސްޕެސިފިކޭޝަންތަކަކީވެސް، މުރާޖަޢާކުރުމަށާއި ފީޑްބެކަށް ހުޅުވިފައިވާ، ވަރޝަންކުރެވިފައިވާ ޑްރާފްޓްތަކެކެވެ.