I-AIRS — Isipektramu Samalungelo e-AI
Isipektramu Samalungelo e-AI
Amalungelo e-AI phezu kokuqukethwe akuwona ambili nje — akha isipektramu esinyukayo, esingathola ilayisensi.
01 · Incazelo
AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).
02 · Injongo
- Shintsha ukwahlukaniswa okumbili okungamanga "okuvulekile kanti okuvaliwe" ngamazinga anyukayo okufinyelela kwe-AI.
- Vumela abashicileli bahlale bevulekile ngokugcwele emazingeni angajulile ngenkathi begodla amazinga ajulile (ukuqeqeshwa, ukusatshalaliswa kabusha).
- Nikeza isigcawu samagama esabiwe okubhekiswa kuso izimemezelo ze-AICR namalayisensi e-AICL.
- Yenza izinga ngalinye licwaningeke futhi lifaneleke ukubekwa intengo ngokwehlukene.
03 · Ububanzi
Izinga 0 — Ukungabi Nakho Ukufinyelela kwe-AI
Izinga 1 — Ukufunda Kuphela
Izinga 2 — Ukufunda Nokufingqa (ngokuboniswa komthombo)
Izinga 3 — Ukusetshenziswa Kwe-RAG (imithetho yokugcinwa + yokuboniswa komthombo)
Izinga 4 — Ukuguqula (ukukhishwa okuhlelekile ngaphansi kwelayisensi)
Izinga 5 — Ukusetshenziswa Kwe-Fine-Tuning (ilayisensi ecacile)
Izinga 6 — Ukusetshenziswa Kokuqeqeshwa (ilayisensi ecacile)
Izinga 7 — Ukusatshalaliswa Kwezohwebo (ilayisensi ecacile)
L0
Ukungabi Nakho Ukufinyelela Kwe-AI
L1
Ukufunda Kuphela
L2
Funda Futhi Ufingqe
L3
Ukusetshenziswa Kwe-RAG
L4
Guqula
L5
Ukusetshenziswa Kwe-Fine-Tuning
L6
Ukusetshenziswa Kokuqeqeshwa
L7
Ukusatshalaliswa Kwezohwebo
04 · Isibonelo esifundeka yimishini
Isipektramu, esifundeka yimishini — /ai/rights-spectrum.json
{
"version": "0.1",
"spectrum": [
{ "level": 0, "name": "No AI Access" },
{ "level": 1, "name": "Read Only" },
{ "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
{ "level": 3, "name": "RAG Use" },
{ "level": 4, "name": "Transform" },
{ "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
{ "level": 6, "name": "Training Use" },
{ "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
]
} 05 · Imikhawulo
- Amazinga ayisishiyagalombili ayimodeli yocwaningo — amalungelo omhlaba wangempela angadinga ukwahlukaniswa okuncane kakhulu noma okuhlukile.
- Ukuhleleka kwamazinga kumela ubunzulu/isisindo somnotho okuvamile, hhayi uhlu lwezikhundla ngokomthetho.
- I-AIRS ichaza incazelo yamalungelo; ngokwayo ayiqinisi noma iqinisekise ukuthotshelwa.
- v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.