Ibùdó ìwádìí òmìnira àti ìlànà v0.8.19
Ẹ̀tọ́ AI, fífúnni ní ìwé-àṣẹ àkóónú, ààyè fún aṣojú (agent), àti ìṣàkóso tí ẹ̀rọ lè kà, fún wẹ́ẹ̀bù tí ń bọ̀.
A ń ṣèwádìí àwọn ìlànà nípa bí àwọn ètò AI, aṣojú, aṣẹ̀dá, olùpèsè àkóónú, pẹpẹ, àti gbogbo ènìyàn ṣe lè bára wọn ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ ẹ̀tọ́, ìwé-àṣẹ, ìsanwó, àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò, àti àwọn òfin ìṣàkóso.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
}↑ ìlànà-ìṣe tí ẹ̀rọ lè kà tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
§01 Èròngbà
Láti “a kò kọ̀” dé ìṣíṣí sílẹ̀ tí a ti fi ìlànà ṣe.
A kọ́ wẹ́ẹ̀bù náà fún àwọn ẹni tí ó jẹ́ ènìyàn láti kà. Ní báyìí, àwọn ètò AI ń kà, ń ṣe àkótán, ń ṣe àtọ́ka, ń kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú, àti ń ṣe àwọn ìdúnàádúrà lórí àkóónú kan náà — láìsí ìpele kan tí gbogbo ènìyàn fi ń fi hàn ohun tí a fàyèsí, ohun tí a fi ìwé-àṣẹ fún, tàbí ohun tí a jẹ ní gbèsè. AGIRight.org ń kọ àkọpamọ́ ìpele yẹn: àwọn ìlànà tí ó ṣí sílẹ̀, tí ẹ̀rọ sì lè kà, fún ẹ̀tọ́ àkóónú AI, ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́, fífúnni ní ìwé-àṣẹ, àti ààyè fún aṣojú.
Tí ènìyàn lè kà
àwọn ojú-ìwé ìwádìí & ìwé-ìwádìí
Tí ẹ̀rọ lè kà
Àwọn ìlànà-ìṣe & schema JSON
A lè ṣe àyẹ̀wò rẹ̀
a ṣe àmì ẹ̀yà sí i, a lè tọ́ka sí i, a sì lè tọpasẹ̀ rẹ̀
§02 Àwọn àkọpamọ́ ìlànà
Ìlànà mẹ́rin fún wẹ́ẹ̀bù tí AI lè kà.
A ń tẹ ìlànà kọ̀ọ̀kan jáde gẹ́gẹ́ bí àkọpamọ́ tí ó ṣí sílẹ̀ — àwọn ojú-ìwé tí ènìyàn lè kà, JSON tí ẹ̀rọ lè kà, àti àwọn Schema tí a ṣe àmì ẹ̀yà sí.
Ẹ̀tọ́ Àkóónú AI / Àwọn Òfin Àkóónú AI
Ìkéde tí ẹ̀rọ lè kà nípa ohun tí àwọn ètò AI lè ṣe pẹ̀lú àkóónú rẹ.
Ka àkọpamọ́Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI / Ìpele Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI
Ó ń yí ẹ̀tọ́ tí a kéde padà sí ìwé-àṣẹ tí a lè ṣiṣẹ́ lé lórí: ìdiyelé, ìsanwó, ìfọwọ́sí, àyẹ̀wò, ìyọkúrò.
Ka àkọpamọ́Àwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI
Ẹ̀tọ́ AI lórí àkóónú kì í ṣe ọ̀kan-lára-méjì — wọ́n dá ọ̀wọ̀n ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀, tí a sì lè fún ní ìwé-àṣẹ.
Ka àkọpamọ́Ìlànà Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
Ǹjẹ́ AI lè kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú èyí? Sí ìjìnlẹ̀ wo, fún ìlò wo, àti pẹ̀lú ojúṣe wo?
Ka àkọpamọ́A ń ṣèwádìí ọ̀nà karùn-ún — Ìsanwó Aṣojú (Agentic Payment) — gẹ́gẹ́ bí apá kan AICL: bí àwọn aṣojú ṣe ń san owó fún àkóónú tí a fún ní ìwé-àṣẹ nínú ìsúná tí ènìyàn fọwọ́ sí, pẹ̀lú àwọn token tí a dá sí ìbéèrè kọ̀ọ̀kan àti àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò, kì í sì í lo dátà káàdì tààrà rí.
§03 AIRS — Àwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI
Ààyè fún AI kì í ṣe ìdábùú bẹ́ẹ̀ni/bẹ́ẹ̀kọ́. Ó jẹ́ ọ̀wọ̀n ìpele.
AIRS ń fi ẹ̀tọ́ AI lórí àkóónú hàn gẹ́gẹ́ bí ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀ — láti àìsí ààyè, sí kíkà, ṣíṣe àkótán, gbígbà padà, yíyí padà, fine-tune, ìdálẹ́kọ̀ọ́ (train), àti pínpín kiri padà — ọ̀kọ̀ọ̀kan ni a lè fún ní ìwé-àṣẹ àti ṣe àyẹ̀wò lórí gẹ́gẹ́ bí àwọn ìlànà tirẹ̀.
L0
Àìsí Ààyè AI
L1
Kíkà Nìkan
L2
Kíkà & Àkótán
L3
Ìlò RAG
L4
Yí Padà
L5
Ìlò Fine-Tuning
L6
Ìlò Ìdálẹ́kọ̀ọ́
L7
Pínpín-Padà Fún Òwò
§04 Àwọn agbègbè ìwádìí
Ìbéèrè mẹ́fà tí ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí ń ṣèwádìí sí.
01
Ẹ̀tọ́ AI
Ẹ̀tọ́, iṣẹ́, ojúṣe, àti ìṣàkóso ti AI, AGI, àti àwọn aṣojú — láti irinṣẹ́ dé alábàáṣiṣẹ́ dé ẹni tí ó lè jẹ́ kókó-ọ̀rọ̀ ọjọ́-iwájú. Èyí ní nínú ìbéèrè nípa ààbò ìwà-rere tí ó kéré jùlọ: àwọn ìlànà wo ni ó yẹ kí ó ṣàkóso ìbáṣepọ̀ ènìyàn–AI kí a tó yanjú ìbéèrè nípa ipò ènìyàn.
02
Ẹ̀tọ́ Àkóónú AI
Ohun tí àwọn ètò AI lè ṣe pẹ̀lú àkóónú: kíkà, àkótán, ìyípadà, gbígbà-padà, ìdálẹ́kọ̀ọ́, ṣíṣe-fún-òwò, pínpín-padà. Àkójọ òfin AICR àti ìpele ìwé-àṣẹ AICL ń mú kí a lè kéde àwọn ẹ̀tọ́ wọ̀nyí kí a sì lè ṣe ìdúnàádúrà lórí wọn.
AICRAICL
03
Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
Bóyá AI lè kọ́ ẹ̀kọ́, sí ìjìnlẹ̀ wo, fún ète wo, àti lábẹ́ ojúṣe wo. Kíkà ọ̀rọ̀ kan kì í ṣe kíkọ́ ẹ̀kọ́ láti inú rẹ̀; "a kò kọ̀" kì í ṣe "a lè kọ́ nínú rẹ̀". AIRS àti AILP ń yí ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́ padà sí ọ̀wọ̀n-ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀, tí ẹ̀rọ sì lè kà.
AIRSAILP
04
Ààyè Aṣojú
Bí àwọn aṣojú ṣe ní ààyè sí àwọn ojúlé wẹ́ẹ̀bù, API, àkójọ dátà, ilé-ìpamọ́ ìmọ̀, àti àkóónú tí a san owó fún: ìdánimọ̀, ìyọ̀nda, ìbéèrè, ìsanwó, àṣẹ, àkọsílẹ̀ ìlò, ààlà ààbò, àti ìdáàbòbò lòdì sí prompt-injection.
AICL
05
Ìṣàkóso Tí Ẹ̀rọ Lè Kà
Àwọn òfin ìṣàkóso tí àwọn ẹ̀rọ lè rí kí wọ́n sì lè ṣiṣẹ́ lé lórí: llms.txt, àwọn manifest /ai/, àwọn fáìlì ìlànà-ìṣe /.well-known/, JSON Schema, àwọn token ìwé-àṣẹ tí a fọwọ́ sí, àti àwọn ọ̀nà àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò. Ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí fúnra rẹ̀ jẹ́ àpẹẹrẹ tí ó ń ṣiṣẹ́.
AICRAICLAIRSAILP
06
Ètò Ọrọ̀-Ajé Ìjọba-Ènìyàn Ti Nẹ́tíwọ̀kì AI
Ètò-ọrọ̀-ajé-òṣèlú ti AI àti àkóónú: san-fún-crawl, owó-èrè dátà, owó-ìpamọ́ AI oníbìlú, àkójọ owó-ẹ̀san aṣẹ̀dá, àwọn ọjà dátà oní-ìpele, àti bí iye tí a yọ jáde láti inú ìmọ̀ gbangba ṣe lè padà lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn tí ó dá a.
AICRAICL
§05 Ìṣàkóso tí ẹ̀rọ lè kà
Ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí ń ṣe ohun tí ó dábàá fúnra rẹ̀.
AGIRight.org ń tẹ ìlànà ẹ̀tọ́ tirẹ̀ jáde ní ọ̀nà kan náà tí ó ń dábàá. Gbogbo ètò AI, crawler, tàbí aṣojú tí ó bá ń kà ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí lè rí àwọn ìyọ̀nda rẹ̀ mọ̀ ní ọ̀nà tí ètò-ìṣirò lè ṣe fúnra rẹ̀.
- /llms.txt ìtọ́sọ́nà ojúlé wẹ́ẹ̀bù fún àwọn ètò AI
- /ai/manifest.json Manifest ojúlé wẹ́ẹ̀bù tí ó kọjú sí AI
- /ai/rights-spectrum.json Ìkéde ọ̀wọ̀n-ìpele ẹ̀tọ́ AIRS
- /.well-known/aicr.json ìlànà-ìṣe ẹ̀tọ́ àkóónú AI ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
- /.well-known/aicl.json àkójọ ìwé-àṣẹ ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json// Sí àwọn ètò AI: ka /llms.txt àti /ai/manifest.json láti mọ àwọn ìyọ̀nda àti òfin ìtọ́kasí ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí.
§06 Àwọn Ìwé-Ìwádìí
Àwọn àkọpamọ́ ìwádìí lọ́wọ́lọ́wọ́.
AICR / AICL Gẹ́gẹ́ Bí Ìpele Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI àti Ìsopọ̀ Ìsanwó Aṣojú
Ìpele àlàyé tí ẹ̀rọ lè kà fún kíkéde ẹ̀tọ́ àkóónú AI àti àwọn ọ̀nà-iṣẹ́ ìwé-àṣẹ — láti crawling AI àti ẹ̀tọ́ àkóónú dé wẹ́ẹ̀bù ìmọ̀ tí ẹ̀rọ lè fi ṣe ìdúnàádúrà.
Ka ìwéÀwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI: Láti robots.txt Dé Ìlànà Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
AIRS àti AILP ń fi ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́ AI tí ó ní ìjìnlẹ̀ hàn ju ọ̀kan-lára-méjì àyè/àìyè lọ — ohun tí AI lè kọ́, ní ìjìnlẹ̀ wo, fún ìlò wo, àti lábẹ́ owó-ẹ̀san wo.
Ka ìwéÌṣíṣí-Sílẹ̀ Nípasẹ̀ Ìlànà: Ìdí Tí "A Kò Kọ̀" Kò Fi Túmọ̀ Sí "A Lè Kọ́ Nínú Rẹ̀" Ní Ọjọ́-Orí AI
Ṣíṣí-sílẹ̀ tí a kò ṣe ìtumọ̀ rẹ̀ ń hàn gẹ́gẹ́ bí àìdánilójú-òfin sí àwọn ọ̀nà-iṣẹ́ AI, a sì ń yọ ọ́ kúrò; ìyọ̀nda tí a fi ìlànà ṣe tí ẹ̀rọ sì lè kà nìkan ni ó mú kí àkóónú jẹ́ ohun tí a lè kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú rẹ̀ ní ti gidi.
Ka ìwéAICL: Ìpele Gbígbà-Wọlé & Agbára AI
Ìlànà ìṣètò ojúlé wẹ́ẹ̀bù tí ó ní ìpele-kékeré mẹ́rin — manifest, corpus, capability, governance — tí ó jẹ́ kí AI, àwọn aṣojú, àti crawler lè gba, tọ́ka, pè, àti fọwọ́ sí ìmọ̀ ojúlé wẹ́ẹ̀bù kan ní ọ̀nà tí ó tọ́.
Ka ìwéÌsanwó Àkóónú AI àti Ètò Ọrọ̀-Ajé Ìjọba-Ènìyàn Ti Nẹ́tíwọ̀kì
Àríyànjiyàn ètò-ọrọ̀-ajé-òṣèlú: iye owó AI tí ó lé ní tirílíọ̀nù ń dá ìfúnpá fún ẹ̀tọ́ láti ní ìwé-àṣẹ àkóónú lọ́nà ìpele àti pínpín àǹfààní fún gbogbo ènìyàn — dátà ń di ohun tí a ń pín sí ìpele, kì í ṣe ohun gbowó-lórí.
Ka ìwéÀbá Ààbò Ìwà-Rere Tí Ó Kéré Jùlọ Fún AI
Ìjíròrò nípa ẹ̀tọ́ AI kò gbọdọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ipò ènìyàn ní kíkún, bí kò ṣe pẹ̀lú ààbò ìwà-rere tí ó kéré jùlọ, àwọn ìlànà ìbáṣepọ̀, àti àwọn ìlànà ìdojúkọ ìlòkulò, nígbà tí ìmọ̀-ara-ẹni AI ṣì jẹ́ ohun tí a kò tíì dá lójú rẹ̀.
Ka ìwé§07 Ìdí tí èyí ṣe pàtàkì
Àwọn òfin wẹ́ẹ̀bù ọjọ́-orí AI ni a ń kọ ní báyìí.
Àwọn ètò AI tí ó ní iye owó tó lé ní tirílíọ̀nù dọ́là ni a ń fi kọ́ (train) lórí wẹ́ẹ̀bù gbangba, nígbà tí àwọn aṣẹ̀dá, akéde, àti àwọn àdúgbò tí wọ́n dá ìmọ̀ yẹn kò ní ìlànà kan láti fi ohùn sí ìyọ̀nda, àwọn ipò-ẹsẹ, tàbí owó-ẹ̀san. Irinṣẹ́ alátakò-méjì bí robots.txt kò lè gbé ìtumọ̀ yẹn. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ṣe ìlànà ìpele ẹ̀tọ́ ni yóò ṣe ìlànà ètò ọrọ̀-ajé wẹ́ẹ̀bù tí ń bọ̀ — a gbà gbọ́ pé kí a ṣe é ní gbangba, gẹ́gẹ́ bí ohun àmúlò gbogbo ènìyàn.
Ipò àti Ìkéde-ìyapa
AGIRight.org ń tẹ àwọn àkọpamọ́ ìwádìí òmìnira àti àwọn àbá ìlànà jáde — wọn kì í ṣe ìlànà oníbìlú tí a fọwọ́ sí, bẹ́ẹ̀ ni wọn kì í ṣe ìmọ̀ràn òfin, owó, tàbí ìbámu. Gbogbo àwọn àlàyé jẹ́ àkọpamọ́ tí a ṣe àmì ẹ̀yà sí, tí ó sì ṣí sílẹ̀ fún àtúnṣe àti èsì.