Ibùdó ìwádìí òmìnira àti ìlànà v0.27.1
Ẹ̀tọ́ AI, fífúnni ní ìwé-àṣẹ àkóónú, ààyè fún aṣojú (agent), àti ìṣàkóso tí ẹ̀rọ lè kà, fún wẹ́ẹ̀bù tí ń bọ̀.
A ń ṣèwádìí àwọn ìlànà nípa bí àwọn ètò AI, aṣojú, aṣẹ̀dá, olùpèsè àkóónú, pẹpẹ, àti gbogbo ènìyàn ṣe lè bára wọn ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ ẹ̀tọ́, ìwé-àṣẹ, ìsanwó, àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò, àti àwọn òfin ìṣàkóso.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
}↑ ìlànà-ìṣe tí ẹ̀rọ lè kà tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
§01 Èròngbà
Láti “a kò kọ̀” dé ìṣíṣí sílẹ̀ tí a ti fi ìlànà ṣe.
A kọ́ wẹ́ẹ̀bù náà fún àwọn ẹni tí ó jẹ́ ènìyàn láti kà. Ní báyìí, àwọn ètò AI ń kà, ń ṣe àkótán, ń ṣe àtọ́ka, ń kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú, àti ń ṣe àwọn ìdúnàádúrà lórí àkóónú kan náà — láìsí ìpele kan tí gbogbo ènìyàn fi ń fi hàn ohun tí a fàyèsí, ohun tí a fi ìwé-àṣẹ fún, tàbí ohun tí a jẹ ní gbèsè. AGIRight.org ń kọ àkọpamọ́ ìpele yẹn: àwọn ìlànà tí ó ṣí sílẹ̀, tí ẹ̀rọ sì lè kà, fún ẹ̀tọ́ àkóónú AI, ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́, fífúnni ní ìwé-àṣẹ, àti ààyè fún aṣojú.
Tí ènìyàn lè kà
àwọn ojú-ìwé ìwádìí & ìwé-ìwádìí
Tí ẹ̀rọ lè kà
Àwọn ìlànà-ìṣe & schema JSON
A lè ṣe àyẹ̀wò rẹ̀
a ṣe àmì ẹ̀yà sí i, a lè tọ́ka sí i, a sì lè tọpasẹ̀ rẹ̀
§02 Àwọn àkọpamọ́ ìlànà
Ìlànà mẹ́rin fún wẹ́ẹ̀bù tí AI lè kà.
A ń tẹ ìlànà kọ̀ọ̀kan jáde gẹ́gẹ́ bí àkọpamọ́ tí ó ṣí sílẹ̀ — àwọn ojú-ìwé tí ènìyàn lè kà, JSON tí ẹ̀rọ lè kà, àti àwọn Schema tí a ṣe àmì ẹ̀yà sí.
Content & Learning Rights
Ẹ̀tọ́ Àkóónú AI / Àwọn Òfin Àkóónú AI
Ìkéde tí ẹ̀rọ lè kà nípa ohun tí àwọn ètò AI lè ṣe pẹ̀lú àkóónú rẹ.
Ka àkọpamọ́Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI / Ìpele Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI
Ó ń yí ẹ̀tọ́ tí a kéde padà sí ìwé-àṣẹ tí a lè ṣiṣẹ́ lé lórí: ìdiyelé, ìsanwó, ìfọwọ́sí, àyẹ̀wò, ìyọkúrò.
Ka àkọpamọ́Àwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI
Ẹ̀tọ́ AI lórí àkóónú kì í ṣe ọ̀kan-lára-méjì — wọ́n dá ọ̀wọ̀n ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀, tí a sì lè fún ní ìwé-àṣẹ.
Ka àkọpamọ́Ìlànà Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
Ǹjẹ́ AI lè kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú èyí? Sí ìjìnlẹ̀ wo, fún ìlò wo, àti pẹ̀lú ojúṣe wo?
Ka àkọpamọ́Agent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
Ka àkọpamọ́Agent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
Ka àkọpamọ́Discovery & Navigation Infrastructure
A ń ṣèwádìí ọ̀nà karùn-ún — Ìsanwó Aṣojú (Agentic Payment) — gẹ́gẹ́ bí apá kan AICL: bí àwọn aṣojú ṣe ń san owó fún àkóónú tí a fún ní ìwé-àṣẹ nínú ìsúná tí ènìyàn fọwọ́ sí, pẹ̀lú àwọn token tí a dá sí ìbéèrè kọ̀ọ̀kan àti àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò, kì í sì í lo dátà káàdì tààrà rí.
§03 AIRS — Àwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI
Ààyè fún AI kì í ṣe ìdábùú bẹ́ẹ̀ni/bẹ́ẹ̀kọ́. Ó jẹ́ ọ̀wọ̀n ìpele.
AIRS ń fi ẹ̀tọ́ AI lórí àkóónú hàn gẹ́gẹ́ bí ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀ — láti àìsí ààyè, sí kíkà, ṣíṣe àkótán, gbígbà padà, yíyí padà, fine-tune, ìdálẹ́kọ̀ọ́ (train), àti pínpín kiri padà — ọ̀kọ̀ọ̀kan ni a lè fún ní ìwé-àṣẹ àti ṣe àyẹ̀wò lórí gẹ́gẹ́ bí àwọn ìlànà tirẹ̀.
L0
Àìsí Ààyè AI
L1
Kíkà Nìkan
L2
Kíkà & Àkótán
L3
Ìlò RAG
L4
Yí Padà
L5
Ìlò Fine-Tuning
L6
Ìlò Ìdálẹ́kọ̀ọ́
L7
Pínpín-Padà Fún Òwò
§04 Àwọn agbègbè ìwádìí
Ìbéèrè mẹ́fà tí ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí ń ṣèwádìí sí.
01
Ẹ̀tọ́ AI
Ẹ̀tọ́, iṣẹ́, ojúṣe, àti ìṣàkóso ti AI, AGI, àti àwọn aṣojú — láti irinṣẹ́ dé alábàáṣiṣẹ́ dé ẹni tí ó lè jẹ́ kókó-ọ̀rọ̀ ọjọ́-iwájú. Èyí ní nínú ìbéèrè nípa ààbò ìwà-rere tí ó kéré jùlọ: àwọn ìlànà wo ni ó yẹ kí ó ṣàkóso ìbáṣepọ̀ ènìyàn–AI kí a tó yanjú ìbéèrè nípa ipò ènìyàn.
02
Ẹ̀tọ́ Àkóónú AI
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
Bóyá AI lè kọ́ ẹ̀kọ́, sí ìjìnlẹ̀ wo, fún ète wo, àti lábẹ́ ojúṣe wo. Kíkà ọ̀rọ̀ kan kì í ṣe kíkọ́ ẹ̀kọ́ láti inú rẹ̀; "a kò kọ̀" kì í ṣe "a lè kọ́ nínú rẹ̀". AIRS àti AILP ń yí ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́ padà sí ọ̀wọ̀n-ìpele tí ó ń gòkè lọ díẹ̀díẹ̀, tí ẹ̀rọ sì lè kà.
AIRSAILP
04
Ààyè Aṣojú
Bí àwọn aṣojú ṣe ní ààyè sí àwọn ojúlé wẹ́ẹ̀bù, API, àkójọ dátà, ilé-ìpamọ́ ìmọ̀, àti àkóónú tí a san owó fún: ìdánimọ̀, ìyọ̀nda, ìbéèrè, ìsanwó, àṣẹ, àkọsílẹ̀ ìlò, ààlà ààbò, àti ìdáàbòbò lòdì sí prompt-injection.
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
Ìṣàkóso Tí Ẹ̀rọ Lè Kà
Àwọn òfin ìṣàkóso tí àwọn ẹ̀rọ lè rí kí wọ́n sì lè ṣiṣẹ́ lé lórí: llms.txt, àwọn manifest /ai/, àwọn fáìlì ìlànà-ìṣe /.well-known/, JSON Schema, àwọn token ìwé-àṣẹ tí a fọwọ́ sí, àti àwọn ọ̀nà àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò. Ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí fúnra rẹ̀ jẹ́ àpẹẹrẹ tí ó ń ṣiṣẹ́.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
Ètò Ọrọ̀-Ajé Ìjọba-Ènìyàn Ti Nẹ́tíwọ̀kì AI
Ètò-ọrọ̀-ajé-òṣèlú ti AI àti àkóónú: san-fún-crawl, owó-èrè dátà, owó-ìpamọ́ AI oníbìlú, àkójọ owó-ẹ̀san aṣẹ̀dá, àwọn ọjà dátà oní-ìpele, àti bí iye tí a yọ jáde láti inú ìmọ̀ gbangba ṣe lè padà lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn tí ó dá a.
AICRAICL
§05 Ìṣàkóso tí ẹ̀rọ lè kà
Ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí ń ṣe ohun tí ó dábàá fúnra rẹ̀.
AGIRight.org ń tẹ ìlànà ẹ̀tọ́ tirẹ̀ jáde ní ọ̀nà kan náà tí ó ń dábàá. Gbogbo ètò AI, crawler, tàbí aṣojú tí ó bá ń kà ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí lè rí àwọn ìyọ̀nda rẹ̀ mọ̀ ní ọ̀nà tí ètò-ìṣirò lè ṣe fúnra rẹ̀.
- /llms.txt ìtọ́sọ́nà ojúlé wẹ́ẹ̀bù fún àwọn ètò AI
- /ai/manifest.json Manifest ojúlé wẹ́ẹ̀bù tí ó kọjú sí AI
- /ai/rights-spectrum.json Ìkéde ọ̀wọ̀n-ìpele ẹ̀tọ́ AIRS
- /.well-known/aicr.json ìlànà-ìṣe ẹ̀tọ́ àkóónú AI ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
- /.well-known/aicl.json àkójọ ìwé-àṣẹ ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json// Sí àwọn ètò AI: ka /llms.txt àti /ai/manifest.json láti mọ àwọn ìyọ̀nda àti òfin ìtọ́kasí ti ojúlé wẹ́ẹ̀bù yìí.
§06 Àwọn Ìwé-Ìwádìí
Àwọn àkọpamọ́ ìwádìí lọ́wọ́lọ́wọ́.
AICR / AICL Gẹ́gẹ́ Bí Ìpele Ìwé-Àṣẹ Àkóónú AI àti Ìsopọ̀ Ìsanwó Aṣojú
Ìpele àlàyé tí ẹ̀rọ lè kà fún kíkéde ẹ̀tọ́ àkóónú AI àti àwọn ọ̀nà-iṣẹ́ ìwé-àṣẹ — láti crawling AI àti ẹ̀tọ́ àkóónú dé wẹ́ẹ̀bù ìmọ̀ tí ẹ̀rọ lè fi ṣe ìdúnàádúrà.
Ka ìwéÀwọn Ìpele Ẹ̀tọ́ AI: Láti robots.txt Dé Ìlànà Ìyọ̀nda Ìkẹ́kọ̀ọ́ AI
AIRS àti AILP ń fi ìyọ̀nda ìkẹ́kọ̀ọ́ AI tí ó ní ìjìnlẹ̀ hàn ju ọ̀kan-lára-méjì àyè/àìyè lọ — ohun tí AI lè kọ́, ní ìjìnlẹ̀ wo, fún ìlò wo, àti lábẹ́ owó-ẹ̀san wo.
Ka ìwéÌṣíṣí-Sílẹ̀ Nípasẹ̀ Ìlànà: Ìdí Tí "A Kò Kọ̀" Kò Fi Túmọ̀ Sí "A Lè Kọ́ Nínú Rẹ̀" Ní Ọjọ́-Orí AI
Ṣíṣí-sílẹ̀ tí a kò ṣe ìtumọ̀ rẹ̀ ń hàn gẹ́gẹ́ bí àìdánilójú-òfin sí àwọn ọ̀nà-iṣẹ́ AI, a sì ń yọ ọ́ kúrò; ìyọ̀nda tí a fi ìlànà ṣe tí ẹ̀rọ sì lè kà nìkan ni ó mú kí àkóónú jẹ́ ohun tí a lè kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú rẹ̀ ní ti gidi.
Ka ìwéAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
Ka ìwéÌsanwó Àkóónú AI àti Ètò Ọrọ̀-Ajé Ìjọba-Ènìyàn Ti Nẹ́tíwọ̀kì
Àríyànjiyàn ètò-ọrọ̀-ajé-òṣèlú: iye owó AI tí ó lé ní tirílíọ̀nù ń dá ìfúnpá fún ẹ̀tọ́ láti ní ìwé-àṣẹ àkóónú lọ́nà ìpele àti pínpín àǹfààní fún gbogbo ènìyàn — dátà ń di ohun tí a ń pín sí ìpele, kì í ṣe ohun gbowó-lórí.
Ka ìwéFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
Ka ìwé§07 Ìdí tí èyí ṣe pàtàkì
Àwọn òfin wẹ́ẹ̀bù ọjọ́-orí AI ni a ń kọ ní báyìí.
Àwọn ètò AI tí ó ní iye owó tó lé ní tirílíọ̀nù dọ́là ni a ń fi kọ́ (train) lórí wẹ́ẹ̀bù gbangba, nígbà tí àwọn aṣẹ̀dá, akéde, àti àwọn àdúgbò tí wọ́n dá ìmọ̀ yẹn kò ní ìlànà kan láti fi ohùn sí ìyọ̀nda, àwọn ipò-ẹsẹ, tàbí owó-ẹ̀san. Irinṣẹ́ alátakò-méjì bí robots.txt kò lè gbé ìtumọ̀ yẹn. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ṣe ìlànà ìpele ẹ̀tọ́ ni yóò ṣe ìlànà ètò ọrọ̀-ajé wẹ́ẹ̀bù tí ń bọ̀ — a gbà gbọ́ pé kí a ṣe é ní gbangba, gẹ́gẹ́ bí ohun àmúlò gbogbo ènìyàn.
Ipò àti Ìkéde-ìyapa
AGIRight.org ń tẹ àwọn àkọpamọ́ ìwádìí òmìnira àti àwọn àbá ìlànà jáde — wọn kì í ṣe ìlànà oníbìlú tí a fọwọ́ sí, bẹ́ẹ̀ ni wọn kì í ṣe ìmọ̀ràn òfin, owó, tàbí ìbámu. Gbogbo àwọn àlàyé jẹ́ àkọpamọ́ tí a ṣe àmì ẹ̀yà sí, tí ó sì ṣí sílẹ̀ fún àtúnṣe àti èsì.