AILP — Iprotokholi yeMvume yokuFunda kwe-AI
Iprotokholi yeMvume yokuFunda kwe-AI
Ngaba i-AI inokufunda kule nto? Kubunzulu obunjani, ngeentsebenzo ezinjani, ngeembophelelo ezinjani?
01 · Inkcazo
AILP operationalizes the AIRS spectrum for the specific question of learning. It distinguishes acts that binary crawler rules collapse together: being read is not being learned from; being retrieved is not being trained on; fine-tuning is not distillation; verbatim memorization is different from statistical internalization. AILP lets a publisher declare, in a single machine-readable file, per-dimension permissions — access, indexing, inference input, embedding, training, fine-tuning, distillation, memory, output, attribution and compensation — each as allowed, denied, or license-required. An AILP grant answers "may AI learn from this content?" only — it does not answer "may this Agent invoke a tool, write to a database, or publish?" (AARS), nor "who authorized this Agent?" (AADP).
02 · Injongo
- Phendula 'ngaba i-AI inokufunda kule nto?' ngokuchaneka kwecandelo ngalinye endaweni yomgca omnye wokufunyaniswa.
- Yahlula imvume yokufunda (ukufakwa ngaphakathi kwiimodeli) kwimvume yokufikelela (ukufumana amaphepha).
- Xhasa iimodeli zembuyekezo: simahla, ongenzi ngokorhwebo, ofuna ilayisensi, owabelana ngengeniso.
- Qinisekisa ukuba ukuvuleleka kunokusetyenziswa yimatshini — ukuze intando entle ingalahlwa njengokungaqiniseki ngokomthetho.
03 · Ubungakanani
access / indexing — ukufumana kunye nokucwangciswa ngokwentsingiselo
inference_input — ukusetyenziswa njengomxholo ngexesha lokuqiqa (RAG)
embedding — ukwenziwa kweevektha kunye nezalathiso zokufunyaniswa
training / fine_tuning / distillation — amanqanaba okufakwa ngaphakathi kwemodeli
verbatim_memory — enoba ukuphindwa ngokuchanekileyo kuyavunyelwa
attribution / compensation — imisebenzi yokucaphula kunye nemigaqo yentlawulo
04 · Umzekelo ofundwa yimatshini
Isibhengezo semvume yokufunda — /ai/rights-spectrum.json (iprofayile ye-AILP)
{
"version": "0.1",
"protocol": "AILP",
"publisher": "example.org",
"default": {
"access": "allowed",
"indexing": "allowed",
"inference_input": "allowed",
"embedding": "allowed",
"training": "license_required",
"fine_tuning": "license_required",
"distillation": "denied",
"verbatim_memory": "denied",
"attribution": "required",
"compensation": "contact"
},
"contact": "licensing@example.org"
} 05 · Imida
- Iintsingiselo zemvume yokufunda zezona zinzima ukuqinisekiswa ngobuchwepheshe — i-AILP ibhengeza injongo, ayikakwazi ukungqina ukuthotyelwa.
- Uluhlu lwamacandelo luluyilo; imida phakathi kokuqeqesha, ukulungiselela ngokucokisekileyo, nokucutha isaxoxwa.
- Ukwamkelwa ngokomthetho kweemvume zokufunda kwahluke ngokwezigwebo kwaye akukasonjululwa.
- v0.1.1: AILP(Resource,ContentUse)=Allow does not imply AARS(Actor,Action)=Allow, and does not imply AADP(Principal,Actor,Authority)=Valid — a system exposing both content and tools must evaluate them separately.