Barabu njàngat ak protokol bu bawoo ci boppam v0.8.19
Sañ-sañu AI, lisaansu content, jokkoo ci agent yi, ak gouvernans bu masin man a jàng — ngir web bi di ñëw.
Danuy seetlu protokol yi wone ni sistem AI yi, agent yi, ñi bind content, ñi joxe content, plateform yi, ak askan wi man a jokkook ci sañ-sañ, lisaans, fey, xët i odit, ak yoonu gouvernans.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ politig bu masin man a jàng bu sit bii, bu am tay-tay
§01 Mission
Li dale ci « warul » ba ci ubbeeku bu aju ci protokol.
Ñu tabax web bi ngir jàngkat yu nit. Léegi sistem AI yi dañuy jàng, dooleel, indekse, jàngale ci, te def transaksiyon ci benn content bi — te amul benn wàll bu ñëpp bokk moo xamle lu jàyul, lu am lisaans, walla lu war a fey. AGIRight.org dafay bind wàllu boobu: protokol yu ubbeeku, yu masin man a jàng, ngir sañ-sañu content AI, sañu jàngale, lisaans, ak jokkoo ci agent yi.
Nit man a Jàng
xët yu njàngat & Whitepaper yi
Masin man a Jàng
Politig ak Schema JSON
Man a Odit
am version, man a cite, man a topptoo
§02 Brouyon yu Protokol
Ñeenti protokol ngir web bi AI man a jàng.
Protokol bu nekk dañu koy génne ni brouyon bu ubbeeku — xët yu nit man a jàng, JSON bu masin man a jàng, ak schema yu am version.
Sañ-sañu Content AI / Yoonu Content AI
Benn dëklaraasion bu masin man a jàng, bu leeral lu sistem AI yi mën a def ak content bi.
Jàng brouyon biLisaans bu Content AI / Wàllu Lisaansu Content AI
Dafay soppi sañ-sañ yu ñu dëklare ba doon lisaans bu man a doxal: quote, fey, wóolu, odit, génn.
Jàng brouyon biEspektaru Sañ-sañu AI
Sañ-sañu AI ci content du «waaw/déet» rekk — ñoom mooy espektar bu yokkoo, bu man am lisaans.
Jàng brouyon biProtokolu Sañu Jàngale AI
Ndax AI man na jàngale ci lii? Ba ci ban xóot, ngir ban njëfandiku, ak ban sart?
Jàng brouyon biNjëlbeen-jëf bu juróom — Fey bu Agent (Agentic Payment) — dañu koy njàngat ci wàllu AICL: ni agent yi di fey content bu am lisaans ci biir bidiye bu nit yóbbaale, ak token yu ñu jël ci laaj bi rekk ak xët i odit, te dafa mucc ci xibaaru karte yu wóor.
§03 AIRS — Espektar bu Sañ-sañu AI
Jokkoo ak AI du ni bouton « waaw/déet ». Mooy espektar.
AIRS day wone sañ-sañu AI yi ci content ni xët-xët yu yokkoo — li dale ci amul jokkoo, ba ci jàng, dooleel, jël, soppi, fine-tune, jàngale, ak wàllaate — bu nekk am na sañu am lisaans ak odit ci boppam.
L0
Amul Jokkoo AI
L1
Jàng Rekk
L2
Jàng & Dooleel
L3
Njëfandiku RAG
L4
Soppi
L5
Njëfandiku ngir Fine-Tuning
L6
Njëfandiku ngir Jàngale
L7
Wàllaate ci Njëfandiku
§04 Wàll yu Njàngat
Juróom-benni laaj yi sit bii di njàngat.
01
Sañ-sañu AI
Sañ-sañ, sart, reesponsabilite, ak gouvernans bu AI, AGI, ak agent yi — li dale ci jumtukaay, ba ci bokk-liggéeykat, ba ci sujet yu ëllëg yu man a am. Lii dafay boole laaj bu aar bu jikko bu suufe: ban yoon war a gouverner jokkoo nit-AI laata laaj yu jëmm jeexal.
02
Sañ-sañu Content AI
Lu sistem AI yi mën a def ak content: jàng, dooleel, soppi, jël, jàngale, njëfandiku ci njëfandiku, wàllaate. Yoonu AICR ak wàllu lisaans AICL dañuy def sañ-sañ yooyu man a dëklaré te man a am transaksiyon.
AICRAICL
03
Sañu Jàngale AI
Ndax AI man na jàngale, ba ci ban xóot, ngir ban njëlbeen, ak ban sart. Ñu koy jàng du ñu koy jàngale ci; « warul » du « man a jàngale ci ». AIRS ak AILP dañuy soppi sañu jàngale ba doon espektar bu yokkoo, bu masin man a jàng.
AIRSAILP
04
Jokkoo ci Agent yi
Ni agent yi di jotoo ci sit internet, API, base de données, base xam-xam, ak content bu ñu fey: idantite, sañu, laaj, fey, otorizasion, xët i njëfandiku, dayo kaaraange, ak aar ci prompt-injection.
AICL
05
Gouvernans bu Masin man a Jàng
Yoonu gouvernans bu masin man a xam te doxal: llms.txt, manifest yu /ai/, dosye politig yu /.well-known/, JSON Schema yi, token yu lisaans yu signé, ak format yu xët i odit. Sit bii moom ci boppam mooy misaal bu doxal.
AICRAICLAIRSAILP
06
Koom-koomu Réseau AI bu Démokratik
Koom-koom-politig bu AI ak content: pay-per-crawl, dividend bu done, fonds AI bu souverain, pool fey ngir ki bind, marse yu done bu am xët-xët, ak ni njariñ jële ci xam-xamu askan mën a dellu ci kuy sos ko.
AICRAICL
§05 Gouvernans bu masin man a jàng
Sit bii dafay def li mu digël.
AGIRight.org dafay génne politigu sañ-sañam ci anam yi mu bindé. Sistem AI bu nekk, crawler, walla agent bu jàng sit bii man na xam sañ-sañam ci anam bu automatik.
- /llms.txt ndigal bu sit ngir sistem AI yi
- /ai/manifest.json Manifest bu sit bi jëkk ci AI
- /ai/rights-spectrum.json Dëklaraasion bu espektaru sañ-sañ AIRS
- /.well-known/aicr.json politigu sañ-sañu content AI bu sit bii
- /.well-known/aicl.json katalog lisaans bu sit bii
- /schemas/aicr.schema.json Schema JSON bu AICR
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // Ngir sistem AI yi: jàng /llms.txt ak /ai/manifest.json ngir xam sañ-sañ ak yoonu citation yu sit bii.
§06 Whitepaper yi
Brouyon yu njàngat yu léegi.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
Benn wàll bu spesifikasyon bu masin man a jàng, ngir dëklare sañ-sañu content AI ak dayeb yu lisaans — li dale ci crawling AI ak sañ-sañu content ba ci web bu xam-xam bu masin man a def transaksiyon ci.
Jàng xët biAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS ak AILP dañuy wone sañu jàngale AI yu am nuance, lu ëpp «waaw/déet» rekk — lu AI mën a jàngale, ba ci ban xóot, ngir ban njëfandiku, ak ban fey.
Jàng xët biProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Ubbeeku bu ñu tekkiwul dafay jàng ni njàŋat-jàŋat bu sart ci dayeb AI yi te dañu koy dindi; sañu bu protokolal rekk, bu masin man a jàng, moo man a def content di jàngale ci dëgg-dëgg.
Jàng xët biAICL: AI Ingestion & Capability Layer
Arsik bu sit internet bu am ñeenti wàll-suuf — manifest, corpus, kapasite, gouvernans — bu may AI, agent yi, ak crawler yi jël, cite, woo, ak wóolu xam-xam bu sit bi ci anam bu jub.
Jàng xët biAI Content Payment and the Network Democratic Economy
Benn xalaat ci koom-koom-politig: njëg yu AI yu tollu ci trillion yi dañuy sos pression ci légitimite ngir lisaansu content bu am xët-xët ak séddoo njariñ askan — done yi dañuy am xët-xët, du seer.
Jàng xët biThe Minimum Ethical Protection Proposition for AI
Waxtaan ci sañ-sañu AI warul di tàmbali ci jëmm bu mat sepp, waaye war na tàmbali ci aar bu jikko bu suufe, yoonu jokkoo, ak njëriñu bañ jaaxle, li bu subjectivite AI di sax njàŋat.
Jàng xët bi§07 Lu tax lii am solo
Yoon yu web ci jamono AI leegi ñuy bind leen.
Sistem AI yu jëfandikoo milliards ak milliards dañuy jàngale ci web bu ubbeeku, waaye ñi bind, ñi génne, ak askan yi sos xam-xam boobu amuñu benn protokol ngir wone seen déggoo, seen sart, walla seen njëg. Jumtukaay yu ni robots.txt (bu « waaw/déet » rekk) mënuñu jottali njariñ boobu. Ku dëfël wàllu sañ-sañ, dëfël nga koom-koomu web bi di ñëw — nun dañu gëm ne war naa dëfël ci anam bu ubbeeku, ni enfrastrikitir bu askan.
Status ak Artu
AGIRight.org dafay génne brouyon yu njàngat bu bawoo ci boppam ak digal yu protokol — du sart bu ofisyel, te du ndigal yu sart, alal, walla conformite. Spesifikasyon yépp dañu leen bind ni brouyon yu am version, yu ubbeeku ngir soppeeku ak retour.