Pfuka u ye kha mafhungo
AGIRight.org

Miraḓo ya thodisiso

Thodisiso

Miraḓo ya thodisiso mitanu na muthihi yo tshimbidzanaho, u bva kha pfanelo dza AI na mulanga wa zwiṅwalwa u swikela kha vhulanguli vhune mishini ya kona u vhu vhala na vhupfumi ha luvhaḓa lwa demokrasi lwa AI.

01

Pfanelo dza AI

Pfanelo, mishumo, vhuḓifhinga, na vhulanguli ha AI, AGI, na vhathomi — u bva kha zwishumiswa u swikela kha vhashumisani u swikela kha vhathu vha tshifhinga tshi ḓaho vhane vha nga vha hone. Hezwi zwi katela mbudziso ya tsireledzo ya vhuḓifari yo fhungufhalaho: ndi milayo ifhio ine ya fanela u langula u ṱanganela ha muthu na AI u sa athu mbudziso dza vhumuthu dzi fheliswa.

02

Pfanelo dza Zwiṅwalwa zwa AI

AICRAICL

What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.

03

Mvumelelo ya u Guda ya AI

AIRSAILP

Arali AI i tendelwa u guda, nga vhuenda hafhio, nga zwipikwa zwifhio, na fhasi ha mishumo ifhio ya vhuḓifhinga. U vhalwa a zwi ngo fana na u guda kha zwone; "a zwo ngo thivhelwa" a zwi ngo fana na "zwi nga guḓiwa". AIRS na AILP zwi shandukisa mvumelelo ya u guda ya vha luvhaḓa lo engedzeaho, lune mishini ya kona u lu vhala.

04

U Swikelela ha Vhathomi

AICL

Nḓila ine vhathomi vha swikelela ngayo webu, di-API, dziathubasi, mitheo ya ndivho, na zwiṅwalwa zwi lifhelwaho: vhuḓi, mvumelelo, khumbelo, mbadelo, thendelo, dziredzhisiṱara dza u shumiswa, miringo ya tsireledzo, na tsireledzo kha prompt-injection.

04b

Agent Action Rights

AARS

What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.

04c

Agent Authority & Delegation

AADP

Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.

05

Vhulanguli vhune Mishini ya Kona u Vhu Vhala

AICRAICLAIRSAILPAARSAADP

Milayo ya vhulanguli ine mishini ya kona u i wana na u i shumisa: llms.txt, maṅwalo a /ai/, mafaela a milayo a /.well-known/, JSON Schemas, token dza laisenisi dzo saenwaho, na mitalo ya dziredzhisiṱara dza u ṱolwa. Webu heyi ndi tsumbo yayo yone ine ya shuma.

06

Vhupfumi ha Luvhaḓa lwa Demokrasi lwa AI

AICRAICL

Vhupolitiki-vhupfumi ha AI na zwiṅwalwa: u lifha nga u crawlwa, mbuelo dza data, mbulungelo dza masheleni dza AI dza shango, midzia ya mbadelo ya vhavhumbi, mabindu a data o dzudzanywaho nga maga, na nḓila ine ndeme yo dzhiwaho kha ndivho ya khagala ya nga vhuyedzela kha vho i bveledzaho.