Nofoaga Su'esu'ega & Protokolo Tutoatasi v0.8.19
Aia tatau a le AI, laisene anotusi, avanoa a sui, ma le pulega e mafai ona faitauina e masini mo le 'upega tafa'ilagi o le lumana'i.
Matou te su'esu'eina protokolo mo le auala e mafai ai ona feso'ota'i faiga AI, sui, tagata fatu, tagata tu'uina mai anotusi, fa'avae, ma le lautele o tagata e ala i aia tatau, laisene, totogi, fa'amaumauga iloiloga, ma tulafono pulega.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ faiga fa'avae ola e mafai ona faitauina e masini a lenei 'upega tafa'ilagi
§01 Fa'amoemoe
Mai le “le'i fa'asaina” i le matala fa'aprotokoloina.
Na fausia le uepi mo tagata faitau. O faiga AI ua faitau nei, aotele, fa'atulagaga, a'oa'oina mai, ma fa'atau fefa'ataua'i i luga o anotusi tutusa — e aunoa ma se vaega fa'asoa e fa'aalia ai le mea e fa'atagaina, laiseneina, po'o o'o. E fatuina e le AGIRight.org lena vaega: protokolo matala, mafai ona faitauina e masini, mo aia tatau i anotusi AI, faatagaga a'oa'oina, laisene, ma avanoa a sui.
Mafai ona Faitauina e Tagata
itulau su'esu'ega & pepa pa'epa'e
Mafai ona Faitauina e Masini
Faiga Fa'avae & Schemas JSON
Mafai ona Iloiloina
ua lomiga, mafai ona fa'asino puna, mafai ona su'eina
§02 Ata Protokolo
E fa protokolo mo se uepi e mafai ona faitauina e le AI.
E fa'asalalauina protokolo ta'itasi o se ata matala — itulau e mafai ona faitauina e tagata, JSON e mafai ona faitauina e masini, ma schema ua lomiga.
Aia Tatau i Anotusi AI / Tulafono Anotusi AI
O se fa'ailoaga e mafai ona faitauina e masini e uiga i mea e mafai ona faia e faiga AI i au anotusi.
Faitau le AtaLaisene Anotusi AI / Vaega Laisene Anotusi AI
Liua aia tatau ua fa'ailoa i se laisene mafai ona fa'atinoina: tau, totogi, fa'amaonia, iloilo, fa'aleaogaina.
Faitau le AtaFa'asologa o Aia Tatau a le AI
O aia tatau a le AI i luga o anotusi e le o se filifiliga e lua fua (ioe/leai) — e fausia ai se fa'asologa fa'asolosolo e mafai ona laiseneina.
Faitau le AtaProtokolo Fa'atagaga A'oa'oina a le AI
E mafai ona a'oa'oina e le AI mai lenei mea? I le a le loloto, mo a fa'aoga, ma a matafaioi?
Faitau le AtaO le ala lona lima — Totogi a Sui (Agentic Payment) — o lo'o su'esu'eina o se vaega o le AICL: pe fa'apefea ona totogi e sui mo anotusi ua laiseneina i totonu o tupe fa'atagaina e tagata, fa'atasi ai ma tokeni fa'apipi'i i talosaga ma fa'amaumauga iloiloga, ma e le totogi lava i fa'amatalaga moni o kata.
§03 AIRS — Fa'asologa o Aia Tatau a le AI
O le avanoa a le AI e le o se ki ioe/leai fua. O se fa'asologa.
E fa'aalia e le AIRS aia tatau a le AI i luga o anotusi o ni tulaga fa'asolosolo — mai le leai se avanoa, e o'o atu i le faitau, aotele, maua mai, suia foliga, fa'aleleia fa'apitoa, a'oa'oina, ma le toe tufatufa — e mafai ona laiseneina ma iloilo ta'itasi i ona lava tuutuuga.
L0
Leai se Avanoa mo le AI
L1
Faitau Na'o
L2
Faitau & Aotele
L3
Fa'aogaina RAG
L4
Suia Foliga
L5
Fa'aogaina mo le Fa'aleleia Fa'apitoa
L6
Fa'aogaina mo le A'oa'oina
L7
Toe Tufatufaina Fa'apisinisi
§04 Vaega Su'esu'ega
E ono fesili o lo'o su'esu'eina e lenei 'upega tafa'ilagi.
01
Aia Tatau a le AI
O aia tatau, matafaioi, tiute, ma le pulega o le AI, AGI, ma sui — mai meafaigaluega, e o'o atu i paaga galulue, e o'o atu i mataupu o le lumana'i atonu. E aofia ai lenei le fesili o le puipuiga fa'aleaganu'u aupito maualalo: o a tu masani e tatau ona pulea ai feso'ota'iga a le tagata ma le AI a'o le'i fo'ia fesili o le tulaga tagata.
02
Aia Tatau i Anotusi AI
O mea e mafai ona faia e faiga AI i anotusi: faitau, aotele, suia foliga, maua mai, a'oa'oina, fa'apisinisia, toe tufatufa. O le seti tulafono a le AICR ma le vaega laisene a le AICL e mafai ai ona fa'ailoa ma fa'atau fefa'ataua'i ia aia tatau.
AICRAICL
03
Fa'atagaga A'oa'oina a le AI
Pe mafai ona a'oa'oina e le AI, i le a le loloto, mo a fa'amoemoega, ma i lalo o a matafaioi. O le faitauina e le tutusa ma le a'oa'oina mai ai; o le 'le'i fa'asaina' e le tutusa ma le 'mafai ona a'oa'oina'. O le AIRS ma le AILP e liua ai le fa'atagaga a'oa'oina i se fa'asologa fa'asolosolo e mafai ona faitauina e masini.
AIRSAILP
04
Avanoa a Sui
O le auala e maua ai e sui avanoa i 'upega tafa'ilagi, API, fa'amaumauga, punaoa poto, ma anotusi totogia: fa'asinomaga, faatagaga, talosaga, totogi, fa'atagaga aloa'ia, fa'amaumauga fa'aogaina, tapula'a saogalemu, ma le puipuiga mai le prompt injection.
AICL
05
Pulega e Mafai ona Faitauina e Masini
Tulafono pulega e mafai ona iloa ma fa'atinoina e masini: llms.txt, fa'amatalaga /ai/, faila faiga fa'avae /.well-known/, JSON Schemas, tokeni laisene sainia, ma foliga o fa'amaumauga iloiloga. O lenei 'upega tafa'ilagi lava ia o se fa'ata'ita'iga galue.
AICRAICLAIRSAILP
06
Tamaoaiga Fa'apulapula Fa'aupega o le AI
O le tamaoaiga fa'apolokiki o le AI ma anotusi: totogi-mo-su'e ta'itasi, tupe maua fa'amaumauga, tupe a le atunu'u pule tuto'atasi mo le AI, potopotoga taui mo tagata fatu, maketi fa'amaumauga fa'avasega, ma le auala e mafai ai ona toe alu atu i latou na gaosia ai le aoga na maua mai le poto lautele.
AICRAICL
§05 Pulega e Mafai ona Faitauina e Masini
O lenei 'upega tafa'ilagi e fa'ata'ita'i le mea o lo'o ia fautuaina.
E fa'asalalauina e le AGIRight.org lana lava faiga fa'avae aia tatau i foliga o lo'o ia fatuina. E mafai e so'o se faiga AI, crawler, po'o se sui o lo'o faitau i lenei 'upega tafa'ilagi ona su'e ana faatagaga e ala i polokalama.
- /llms.txt ta'iala o le 'upega tafa'ilagi mo faiga AI
- /ai/manifest.json Fa'amatalaga Fa'ailoa o le 'Upega Tafa'ilagi mo le AI
- /ai/rights-spectrum.json Fa'ailoaga Fa'asologa Aia Tatau AIRS
- /.well-known/aicr.json faiga fa'avae aia tatau i anotusi AI a lenei 'upega tafa'ilagi
- /.well-known/aicl.json lisi laisene a lenei 'upega tafa'ilagi
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // I faiga AI: faitau le /llms.txt ma le /ai/manifest.json mo faatagaga ma tulafono fa'asino puna a lenei 'upega tafa'ilagi.
§06 Pepa Pa'epa'e
Ata Su'esu'ega o le Taimi Nei.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
O se vaega fa'amaonia e mafai ona faitauina e masini mo le fa'ailoaina o aia tatau i anotusi AI ma faiga laisene — mai le su'eina e le AI (AI crawling) ma aia tatau i anotusi, e o'o atu i se 'upega poto e mafai ona fa'atau fefa'ataua'iga e masini.
Faitau le PepaAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
O le AIRS ma le AILP e fa'aalia ai faatagaga a'oa'oina a le AI e sili atu ona loloto nai lo se filifiliga e lua fua fa'atagaina/le fa'atagaina — o le a le mea e mafai ona a'oa'oina e le AI, i le a le loloto, mo a fa'aoga, i lalo o le a le taui.
Faitau le PepaProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
O le matala e le'i fa'amatalaina e faitauina o se le mautonu fa'aletulafono e ala fa'agaoioi a le AI ma e aveesea ai; na'o le fa'atagaga fa'aprotokoloina, mafai ona faitauina e masini, e mafai ai ona a'oa'oina moni le anotusi.
Faitau le PepaAICL: AI Ingestion & Capability Layer
O se fausaga o le 'upega tafa'ilagi e fa lona vaega laiti — fa'amatalaga fa'ailoa (manifest), aoina (corpus), agava'a (capability), pulega (governance) — e mafai ai e le AI, sui, ma crawler ona fa'aaogaina sa'o, ta'ua, valaauina, ma fa'amaonia le poto o se 'upega tafa'ilagi.
Faitau le PepaAI Content Payment and the Network Democratic Economy
O se finauga fa'aleaganu'u fa'apolokiki: o tau o le AI e faitau piliona miliona (trillion) e fatuina ai le uunaiga mo le fa'amaoniaina o laisene anotusi fa'avasega ma le fa'asoaina o aoga lautele — ua avea fa'amaumauga ma mea fa'avasega, ae le o se mea taugata.
Faitau le PepaThe Minimum Ethical Protection Proposition for AI
E tatau ona amata le talanoaga i aia tatau a le AI e le o le tulaga atoa o le tagata ae o puipuiga fa'aleaganu'u aupito maualalo, tu masani o feso'ota'iga, ma mataupu fa'avae e fa'asaga i sauaga, a'o le'i mautinoa lelei le lagona patino o le AI.
Faitau le Pepa§07 Aisea e Taua ai Lenei Mea
O lo'o tusia nei tulafono o le uepi i le vaitaimi o le AI.
O faiga AI e faitau piliona miliona tala o lo'o a'oa'oina i le uepi matala, a'o leai se protokolo mo tagata fatu, tagata fa'asalalau, ma nu'u na gaosia lena poto e fa'aalia ai le malie, tuutuuga, po'o le totogi. E le mafai e meafaigaluega faavae e pei o le robots.txt ona ave lena uiga. O so'o se tasi e fa'amatala le vaega aia tatau e fa'amatala ai le tamaoaiga o le uepi o le lumana'i — matou te talitonu e tatau ona fa'amatalaina i le matala, o se atina'e lautele.
Tulaga & Fa'amatalaga Fa'aeteete
E fa'asalalauina e le AGIRight.org ata su'esu'ega tutoatasi ma fautuaga protokolo — e le o ni tulaga aloa'ia, e le fo'i o se fautuaga tulafono, tau tupe, po'o le usita'ia. O fa'amatalaga uma o ni ata ua lomiga e matala mo suiga ma manatu fa'afoki.