Nofoaga Su'esu'ega & Protokolo Tutoatasi v0.27.1
Aia tatau a le AI, laisene anotusi, avanoa a sui, ma le pulega e mafai ona faitauina e masini mo le 'upega tafa'ilagi o le lumana'i.
Matou te su'esu'eina protokolo mo le auala e mafai ai ona feso'ota'i faiga AI, sui, tagata fatu, tagata tu'uina mai anotusi, fa'avae, ma le lautele o tagata e ala i aia tatau, laisene, totogi, fa'amaumauga iloiloga, ma tulafono pulega.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ faiga fa'avae ola e mafai ona faitauina e masini a lenei 'upega tafa'ilagi
§01 Fa'amoemoe
Mai le “le'i fa'asaina” i le matala fa'aprotokoloina.
Na fausia le uepi mo tagata faitau. O faiga AI ua faitau nei, aotele, fa'atulagaga, a'oa'oina mai, ma fa'atau fefa'ataua'i i luga o anotusi tutusa — e aunoa ma se vaega fa'asoa e fa'aalia ai le mea e fa'atagaina, laiseneina, po'o o'o. E fatuina e le AGIRight.org lena vaega: protokolo matala, mafai ona faitauina e masini, mo aia tatau i anotusi AI, faatagaga a'oa'oina, laisene, ma avanoa a sui.
Mafai ona Faitauina e Tagata
itulau su'esu'ega & pepa pa'epa'e
Mafai ona Faitauina e Masini
Faiga Fa'avae & Schemas JSON
Mafai ona Iloiloina
ua lomiga, mafai ona fa'asino puna, mafai ona su'eina
§02 Ata Protokolo
E fa protokolo mo se uepi e mafai ona faitauina e le AI.
E fa'asalalauina protokolo ta'itasi o se ata matala — itulau e mafai ona faitauina e tagata, JSON e mafai ona faitauina e masini, ma schema ua lomiga.
Content & Learning Rights
Aia Tatau i Anotusi AI / Tulafono Anotusi AI
O se fa'ailoaga e mafai ona faitauina e masini e uiga i mea e mafai ona faia e faiga AI i au anotusi.
Faitau le AtaLaisene Anotusi AI / Vaega Laisene Anotusi AI
Liua aia tatau ua fa'ailoa i se laisene mafai ona fa'atinoina: tau, totogi, fa'amaonia, iloilo, fa'aleaogaina.
Faitau le AtaFa'asologa o Aia Tatau a le AI
O aia tatau a le AI i luga o anotusi e le o se filifiliga e lua fua (ioe/leai) — e fausia ai se fa'asologa fa'asolosolo e mafai ona laiseneina.
Faitau le AtaProtokolo Fa'atagaga A'oa'oina a le AI
E mafai ona a'oa'oina e le AI mai lenei mea? I le a le loloto, mo a fa'aoga, ma a matafaioi?
Faitau le AtaAgent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
Faitau le AtaAgent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
Faitau le AtaDiscovery & Navigation Infrastructure
O le ala lona lima — Totogi a Sui (Agentic Payment) — o lo'o su'esu'eina o se vaega o le AICL: pe fa'apefea ona totogi e sui mo anotusi ua laiseneina i totonu o tupe fa'atagaina e tagata, fa'atasi ai ma tokeni fa'apipi'i i talosaga ma fa'amaumauga iloiloga, ma e le totogi lava i fa'amatalaga moni o kata.
§03 AIRS — Fa'asologa o Aia Tatau a le AI
O le avanoa a le AI e le o se ki ioe/leai fua. O se fa'asologa.
E fa'aalia e le AIRS aia tatau a le AI i luga o anotusi o ni tulaga fa'asolosolo — mai le leai se avanoa, e o'o atu i le faitau, aotele, maua mai, suia foliga, fa'aleleia fa'apitoa, a'oa'oina, ma le toe tufatufa — e mafai ona laiseneina ma iloilo ta'itasi i ona lava tuutuuga.
L0
Leai se Avanoa mo le AI
L1
Faitau Na'o
L2
Faitau & Aotele
L3
Fa'aogaina RAG
L4
Suia Foliga
L5
Fa'aogaina mo le Fa'aleleia Fa'apitoa
L6
Fa'aogaina mo le A'oa'oina
L7
Toe Tufatufaina Fa'apisinisi
§04 Vaega Su'esu'ega
E ono fesili o lo'o su'esu'eina e lenei 'upega tafa'ilagi.
01
Aia Tatau a le AI
O aia tatau, matafaioi, tiute, ma le pulega o le AI, AGI, ma sui — mai meafaigaluega, e o'o atu i paaga galulue, e o'o atu i mataupu o le lumana'i atonu. E aofia ai lenei le fesili o le puipuiga fa'aleaganu'u aupito maualalo: o a tu masani e tatau ona pulea ai feso'ota'iga a le tagata ma le AI a'o le'i fo'ia fesili o le tulaga tagata.
02
Aia Tatau i Anotusi AI
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
Fa'atagaga A'oa'oina a le AI
Pe mafai ona a'oa'oina e le AI, i le a le loloto, mo a fa'amoemoega, ma i lalo o a matafaioi. O le faitauina e le tutusa ma le a'oa'oina mai ai; o le 'le'i fa'asaina' e le tutusa ma le 'mafai ona a'oa'oina'. O le AIRS ma le AILP e liua ai le fa'atagaga a'oa'oina i se fa'asologa fa'asolosolo e mafai ona faitauina e masini.
AIRSAILP
04
Avanoa a Sui
O le auala e maua ai e sui avanoa i 'upega tafa'ilagi, API, fa'amaumauga, punaoa poto, ma anotusi totogia: fa'asinomaga, faatagaga, talosaga, totogi, fa'atagaga aloa'ia, fa'amaumauga fa'aogaina, tapula'a saogalemu, ma le puipuiga mai le prompt injection.
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
Pulega e Mafai ona Faitauina e Masini
Tulafono pulega e mafai ona iloa ma fa'atinoina e masini: llms.txt, fa'amatalaga /ai/, faila faiga fa'avae /.well-known/, JSON Schemas, tokeni laisene sainia, ma foliga o fa'amaumauga iloiloga. O lenei 'upega tafa'ilagi lava ia o se fa'ata'ita'iga galue.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
Tamaoaiga Fa'apulapula Fa'aupega o le AI
O le tamaoaiga fa'apolokiki o le AI ma anotusi: totogi-mo-su'e ta'itasi, tupe maua fa'amaumauga, tupe a le atunu'u pule tuto'atasi mo le AI, potopotoga taui mo tagata fatu, maketi fa'amaumauga fa'avasega, ma le auala e mafai ai ona toe alu atu i latou na gaosia ai le aoga na maua mai le poto lautele.
AICRAICL
§05 Pulega e Mafai ona Faitauina e Masini
O lenei 'upega tafa'ilagi e fa'ata'ita'i le mea o lo'o ia fautuaina.
E fa'asalalauina e le AGIRight.org lana lava faiga fa'avae aia tatau i foliga o lo'o ia fatuina. E mafai e so'o se faiga AI, crawler, po'o se sui o lo'o faitau i lenei 'upega tafa'ilagi ona su'e ana faatagaga e ala i polokalama.
- /llms.txt ta'iala o le 'upega tafa'ilagi mo faiga AI
- /ai/manifest.json Fa'amatalaga Fa'ailoa o le 'Upega Tafa'ilagi mo le AI
- /ai/rights-spectrum.json Fa'ailoaga Fa'asologa Aia Tatau AIRS
- /.well-known/aicr.json faiga fa'avae aia tatau i anotusi AI a lenei 'upega tafa'ilagi
- /.well-known/aicl.json lisi laisene a lenei 'upega tafa'ilagi
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // I faiga AI: faitau le /llms.txt ma le /ai/manifest.json mo faatagaga ma tulafono fa'asino puna a lenei 'upega tafa'ilagi.
§06 Pepa Pa'epa'e
Ata Su'esu'ega o le Taimi Nei.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
O se vaega fa'amaonia e mafai ona faitauina e masini mo le fa'ailoaina o aia tatau i anotusi AI ma faiga laisene — mai le su'eina e le AI (AI crawling) ma aia tatau i anotusi, e o'o atu i se 'upega poto e mafai ona fa'atau fefa'ataua'iga e masini.
Faitau le PepaAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
O le AIRS ma le AILP e fa'aalia ai faatagaga a'oa'oina a le AI e sili atu ona loloto nai lo se filifiliga e lua fua fa'atagaina/le fa'atagaina — o le a le mea e mafai ona a'oa'oina e le AI, i le a le loloto, mo a fa'aoga, i lalo o le a le taui.
Faitau le PepaProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
O le matala e le'i fa'amatalaina e faitauina o se le mautonu fa'aletulafono e ala fa'agaoioi a le AI ma e aveesea ai; na'o le fa'atagaga fa'aprotokoloina, mafai ona faitauina e masini, e mafai ai ona a'oa'oina moni le anotusi.
Faitau le PepaAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
Faitau le PepaAI Content Payment and the Network Democratic Economy
O se finauga fa'aleaganu'u fa'apolokiki: o tau o le AI e faitau piliona miliona (trillion) e fatuina ai le uunaiga mo le fa'amaoniaina o laisene anotusi fa'avasega ma le fa'asoaina o aoga lautele — ua avea fa'amaumauga ma mea fa'avasega, ae le o se mea taugata.
Faitau le PepaFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
Faitau le Pepa§07 Aisea e Taua ai Lenei Mea
O lo'o tusia nei tulafono o le uepi i le vaitaimi o le AI.
O faiga AI e faitau piliona miliona tala o lo'o a'oa'oina i le uepi matala, a'o leai se protokolo mo tagata fatu, tagata fa'asalalau, ma nu'u na gaosia lena poto e fa'aalia ai le malie, tuutuuga, po'o le totogi. E le mafai e meafaigaluega faavae e pei o le robots.txt ona ave lena uiga. O so'o se tasi e fa'amatala le vaega aia tatau e fa'amatala ai le tamaoaiga o le uepi o le lumana'i — matou te talitonu e tatau ona fa'amatalaina i le matala, o se atina'e lautele.
Tulaga & Fa'amatalaga Fa'aeteete
E fa'asalalauina e le AGIRight.org ata su'esu'ega tutoatasi ma fautuaga protokolo — e le o ni tulaga aloa'ia, e le fo'i o se fautuaga tulafono, tau tupe, po'o le usita'ia. O fa'amatalaga uma o ni ata ua lomiga e matala mo suiga ma manatu fa'afoki.