AIRS — Spectre ti Dröa ti IA
Spectre ti Dröa ti IA
Dröa ti IA na ndö ti kontenü ayeke «ë/pëpe» pëpe — ayeke sâra spectre so ayeke gue na ndüzü hïo hïo na alîngbi tî wara licence.
01 · Nda-tënë
AIRS is the conceptual model underneath AICR and AILP: it holds that AI use of content cannot be governed by a single allow/deny bit. Reading, summarizing, retrieving, transforming, fine-tuning, training, and redistributing are different acts with different depths, uses, and economic weight. AIRS arranges them as a spectrum of levels, each of which can be separately permitted, priced, conditioned, and audited — making rights proportional, use-specific, and trackable. AIRS governs the content-and-learning rights plane only; it does not extend into whether an Agent may act on external systems (AARS) or who authorized that Agent (AADP).
02 · Ndâlï
- Gbïan tënë ti mvene ti «azi wala akanga» aga anivo ti lêgë ti IA so ayeke gue na ndüzü hïo hïo.
- Mû lêgë na awa-sigigi tî ngbâ azi kûê na anivo ti ndüzü, atâ abatä anivo ti yâ ahon (fängö, kangbi).
- Mû yângâ so andïä na terê, so awärängö ti AICR na alicence ti AICL agbû na ndö ni.
- Sâra si nivo oko oko alîngbi tî audit na wara ngêrë, na terê ni wani.
03 · Portée
Nivo 0 — Lêgë ti IA Ayeke Pëpe
Nivo 1 — Dïko Gï
Nivo 2 — Dïko na Kûrû Tënë (na fängö-iri)
Nivo 3 — Sarango ti RAG (andïä ti batängö na fängö-iri)
Nivo 4 — Gbïan (wärängö so ayeke na lëkëngö, na yâ ti licence)
Nivo 5 — Sarango ti Fängö-Kêtê (licence polêlê)
Nivo 6 — Sarango ti Fängö (licence polêlê)
Nivo 7 — Kangbi na Mbongo (licence polêlê)
L0
Lêgë ti IA Ayeke Pëpe
L1
Dïko Gï
L2
Dïko na Kûrû Tënë
L3
Sarango ti RAG
L4
Gbïan
L5
Sarango ti Fängö-Kêtê
L6
Sarango ti Fängö
L7
Kangbi na Mbongo
04 · Tapande so masïni alîngbi tî diko
Spectre So Masïni Alîngbi tî Diko — /ai/rights-spectrum.json
{
"version": "0.1",
"spectrum": [
{ "level": 0, "name": "No AI Access" },
{ "level": 1, "name": "Read Only" },
{ "level": 2, "name": "Read and Summarize" },
{ "level": 3, "name": "RAG Use" },
{ "level": 4, "name": "Transform" },
{ "level": 5, "name": "Fine-Tuning Use" },
{ "level": 6, "name": "Training Use" },
{ "level": 7, "name": "Commercial Redistribution" }
]
} 05 · Limites
- Anivo mïnäna ayeke modèle ti gïngö-ndo — dröa ti dûnîa tâ tâ alîngbi tî hunda kângbïngö so kete ahon wala nde.
- Lëkëngö ti anivo afa yongoro na ngêrë ti économie so azo abâa lakue, aga lëkëngö ti ndïä pëpe.
- AIRS afa nda-tënë ti dröa; a mvenî agbötö wala abâa lïngbïngö pëpe.
- v0.1.1: reaching Level 7 on this spectrum still says nothing about Agent action rights or authority — a full Agent workflow may need independent compatibility across AIRS/AILP, AARS, and AADP.