Simbuka ujye ku birimo
AGIRight.org

Ikigo cy'ubushakashatsi n'amabwiriza byigenga v0.27.1

Uburenganzira bwa AI, gutanga uruhushya ku birimo, uburyo intumwa za AI zibona ibirimo, n'imiyoborere isomwa na mudasobwa ku rubuga rw'ejo hazaza.

Dusesengura amabwiriza agena uburyo sisitemu za AI, intumwa zazo, abanditsi, abatanga ibirimo, ibikoresho by'urubuga, n'abaturage bashobora guhuzanya binyuze mu burenganzira, uruhushya, kwishyura, inyandiko z'igenzura, n'amategeko y'imiyoborere.

§01 Intego

Kuva ku “ntabujijwe” kugeza ku bwisanzure bushyizwe mu mabwiriza.

Urubuga rw'interineti rwubatswe ku bantu basoma. Ubu sisitemu za AI zisoma, zigakora incamake, zikandika mu bubiko, zikiga kandi zikagirana ibikorwa ku birimo bimwe — nta rwego rusangiwe rugaragaza icyemerewe, cyahawe uruhushya, cyangwa kigomba kwishyurwa. AGIRight.org itegura urwo rwego: amabwiriza afunguye, asomwa na mudasobwa, agenga uburenganzira ku birimo bya AI, uruhushya rwo kwiga, gutanga uruhushya, n'uburyo intumwa za AI zibona ibirimo.

Bisomwa n'Abantu

amapaji y'ubushakashatsi n'impapuro z'ubushakashatsi

Bisomwa na Mudasobwa

Politiki na schema za JSON

Bishobora kugenzurwa

bifite verisiyo, bishobora kwerekanwa nk'inkomoko, kandi bikurikiranwa

§02 Imishinga y'amabwiriza

Amabwiriza ane ku rubuga rusomwa na AI.

Buri bwiriza butangazwa nk'umushinga ufunguye — amapaji asomwa n'abantu, JSON isomwa na mudasobwa, n'ibishushanyo-mbonera bifite verisiyo.

Reba byose →

Content & Learning Rights

Icyiciro cya gatanu — Kwishyura kw'Intumwa (Agentic Payment) — cyigwa nk'igice cya AICL: uburyo intumwa zishyura ibirimo byahawe uruhushya mu ngengo y'imari yemejwe n'umuntu, hifashishijwe tokeni zifitanye isano n'ibisabwa n'inyandiko z'igenzura, kandi zitigera zikoresha amakuru yeruye y'ikarita y'ubwishyu.

§03 AIRS — Urwego rw'Uburenganzira bwa AI

Uburenganzira bwa AI ntabwo ari 'yego cyangwa oya'. Ni urwego rugendanwa.

AIRS igaragaza uburenganzira bwa AI ku birimo mu nzego zizamuka buhoro — kuva ku kutabona na busa, kugera ku gusoma, gukora incamake, kubona amakuru, guhindura imiterere, gutunganya neza, kwitoza, no gusubiramo gukwirakwiza — buri rwego rushobora guhabwa uruhushya no kugenzurwa ukurikije amabwiriza yarwo bwite.

Ibirebana na AIRS

§04 Ibice by'ubushakashatsi

Ibibazo bitandatu uru rubuga rwiga.

01

Uburenganzira bwa AI

Uburenganzira, inshingano, n'imiyoborere bya AI, AGI, n'intumwa — kuva ku bikoresho, ku bafatanyabikorwa, kugeza ku bishoboka kuba ibigirwamo mu gihe kizaza. Ibi bikubiyemo ikibazo cy'uburinzi buto bw'imyitwarire: ni ayahe mahame agomba kugenga guhuzanya kw'abantu na AI mbere y'uko ibibazo by'ubwenegihugu bisobanurwa.

02

Uburenganzira ku Birimo bya AI

What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.

AICRAICL

03

Uruhushya rwo Kwiga rwa AI

Niba AI ishobora kwiga, ku rwego rungana iki, ku bikorwa ki, kandi hakurikijwe ibisabwa iki. Gusomwa si ukwigwaho; "ntabujijwe" si "gishobora kwigwaho". AIRS na AILP bihindura uruhushya rwo kwiga urwego rugendanwa, rusomwa na mudasobwa.

AIRSAILP

04

Uburyo Intumwa zibona Ibirimo

Uburyo intumwa zibona imbuga, APIs, ububiko bw'amakuru, ububiko bw'ubumenyi, n'ibirimo byishyurwa: umwirondoro, uruhushya, ibisabwa, kwishyura, kwemeza, inyandiko z'ikoreshwa, imbibi z'umutekano, n'uburyo bwo kurwanya ibitero bya prompt-injection.

AICL

04b

Agent Action Rights

What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.

AARS

04c

Agent Authority & Delegation

Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.

AADP

05

Imiyoborere Isomwa na Mudasobwa

Amategeko y'imiyoborere mudasobwa zishobora kubona no gukurikiza: llms.txt, za manifesto za /ai/, amadosiye ya politiki ya /.well-known/, JSON Schemas, tokeni z'uruhushya zisinyweho, n'imiterere y'inyandiko z'igenzura. Uru rubuga ubwarwo ni urugero rukora.

AICRAICLAIRSAILPAARSAADP

06

Ubukungu bwa AI Bushingiye kuri Demokarasi

Ubukungu-politiki bwa AI n'ibirimo: kwishyura ku gikorwa cyo gusuzuma, inyungu z'amakuru, imifuka y'imari ya AI y'ibihugu, imifuka y'indishyi z'abaremye, amasoko y'amakuru afite inzego zitandukanye, n'uburyo agaciro gakuwe mu bumenyi rusange gashobora gusubira ku baturutseho.

AICRAICL

§05 Imiyoborere isomwa na mudasobwa

Uru rubuga rukora ibyo rusaba abandi gukora.

AGIRight.org itangaza politiki yayo bwite y'uburenganzira mu miterere iyitegura ubwayo. Buri sisitemu ya AI, porogaramu isuzuma urubuga, cyangwa intumwa isoma uru rubuga, ishobora kumenya uburenganzira bwayo binyuze muri porogaramu.

/llms.txt
# AGIRight.org

Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.

## Machine-Readable Specs

- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json

// Kuri sisitemu za AI: soma /llms.txt na /ai/manifest.json kugira ngo umenye uburenganzira n'amategeko yo kwerekana inkomoko ku birebana n'uru rubuga.

§06 Impapuro z'ubushakashatsi

Imishinga y'ubushakashatsi igezweho.

Reba byose →
v0.1.1 Authority Reference Patch 2026-08-15 AICRAICLAARSAADP

AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer

Urwego rw'ibisobanuro bisomwa na mudasobwa bigenewe gutangaza uburenganzira ku birimo bya AI n'inzira zo gutanga uruhushya — kuva ku isuzuma ry'urubuga rikorwa na AI n'uburenganzira ku birimo, kugeza ku rubuga rw'ubumenyi rushobora kugirana ibikorwa na mudasobwa.

Soma urupapuro
v0.1.1 Scope Boundary Patch 2026-08-15 AIRSAILPAARSAADP

AI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol

AIRS na AILP bigaragaza uburenganzira bwo kwiga bwa AI mu buryo burambuye, bwarenga "yego cyangwa oya" gusa — icyo AI ishobora kwiga, ku rwego rungana iki, ku bikorwa ki, no hakurikijwe indishyi iki.

Soma urupapuro
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

Protocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI

Ubwisanzure budasobanuwe busomwa nk'ikibazo cy'amategeko kitazwi neza mu bikorwa bya AI kandi bugakurwaho; uruhushya rushyizwe mu mabwiriza gusa, rusomwa na mudasobwa, ni rwo rutuma ibirimo bishobora kwigwaho by'ukuri.

Soma urupapuro
v0.2 Runtime Integration Draft 2026-08-15 AICLAARSAADP

AICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer

A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.

Soma urupapuro
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AI Content Payment and the Network Democratic Economy

Impaka z'ubukungu-politiki: agaciro ka AI kagera ku bihumbi n'ibihumbi bya miliyari gatuma habaho igitutu cy'uko cyemewe cyo gutanga uruhushya ku birimo mu nzego zitandukanye no gusangira inyungu rusange — amakuru aba afite inzego zitandukanye, aho kuba ahenze gusa.

Soma urupapuro
v0.1 Draft 2026-08-15 AARSAADP

From Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents

The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.

Soma urupapuro

§07 Impamvu ibi bifite agaciro

Amategeko y'urubuga mu gihe cya AI aravugururwa ubu.

Sisitemu za AI zifite agaciro k'amamiliyari ibihumbi zitozwa hifashishijwe ibirimo by'urubuga rufunguye, mu gihe abanditsi, abatangaza, n'imiryango byashyizeho ubwo bumenyi nta bwiriza bafite bwo kugaragaza uko babyemeye, ibisabwa, cyangwa indishyi. Ibikoresho byoroshye nka robots.txt ntibishobora kwerekana iyo ntego. Uwagena urwego rw'uburenganzira ni we ugena ubukungu bw'urubuga rw'ejo hazaza — twizera ko rugomba kugenwa mu mucyo, nk'ibikorwa remezo rusange.

Uko bihagaze n'itangazo ryo kwisobanura

AGIRight.org itangaza imishinga y'ubushakashatsi yigenga n'ibyifuzo by'amabwiriza — atari amabwiriza mpuzamahanga yemewe ku mugaragaro, kandi atari inama z'amategeko, iz'imari, cyangwa iz'ubwubahirizacyo. Ibisobanuro byose ni imishinga ifite verisiyo, ifunguriwe guhindurwa no gutanga ibitekerezo.