Ikigo cigenga c'ubushakashatsi n'amaporotokole v0.27.1
Uburenganzira bw'ikoranabwenge, gutanga uruhushya ku birimwo, uburenganzira bw'aba ejenti, n'ubuyobozi busomwa n'imashini ku rubuga rw'ejo hazoza.
Turasuzuma amaporotokole yerekana ukuntu sisitemu z'ikoranabwenge, aba ejenti, abarema ibintu, abatanga ibirimwo, imbuga, n'abaturage muri rusangi bashobora kuvugana hagati yabo biciye ku burenganzira, uruhushya, kwishura, ivyandikwa vy'igenzura, n'amabwiriza y'ubuyobozi.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ amabwiriza asomwa n'imashini nyabuzima y'iyi urubuga
§01 Intumbero
Kuva ku “ntibibujijwe” ugashika ku bugaragare bushingiye ku maporotokole.
Urubuga rwa interineti rwaremewe abasomyi b'abantu. Ubu sisitemu z'ikoranabwenge zirasoma, zigafata mu ncamake, zigashiraho urutonde, zigiga, kandi zigakora ivyifuzo hejuru y'ibirimwo nyene — ata rwego rusangiwe ruserura ivyemejwe, ivyafashwe uruhushya, canke ivyategekanijwe kwishurwa. AGIRight.org itunganya urwo rwego: amaporotokole y'ubugaragare, asomwa n'imashini, ku burenganzira bw'ibirimwo vy'ikoranabwenge, uruhushya rwo kwiga, gutanga uruhushya, hamwe n'uburenganzira bw'aba ejenti.
Bisomwa n'Abantu
impapuro z'ubushakashatsi n'impapuro z'ubushakashatsi zirambuye
Bisomwa n'Imashini
Amabwiriza na Ivyangombwa vya JSON
Bishobora Kugenzurwa
vyagenwe ivugururwa, birashobora gucirwa, kandi birashobora gukurikiranwa
§02 Inyandiko z'amaporotokole zitarahera
Amaporotokole ane ku rubuga rusomwa n'ikoranabwenge.
Buri porotokole itangazwa nk'inyandiko itarahera y'ubugaragare — hamwe n'impapuro zisomwa n'abantu, JSON isomwa n'imashini, n'ivyangombwa vyagenywe ivugururwa.
Content & Learning Rights
Uburenganzira ku Birimwo vy'Ikoranabwenge / Amabwiriza ku Birimwo vy'Ikoranabwenge
Itangazo risomwa n'imashini ry'ivyo sisitemu z'ikoranabwenge zishobora gukora ku birimwo vyawe.
Soma inyandiko itaraheraUruhushya rw'Ibirimwo vy'Ikoranabwenge / Urwego rwo Gutanga Uruhushya ku Birimwo vy'Ikoranabwenge
Guhindura uburenganzira bwamenyekanishijwe bukaba uruhushya rushobora gushirwa mu ngiro: gusaba igiciro, kwishura, kugenzura, kugenzura, gukuraho.
Soma inyandiko itaraheraUrutonde rw'Uburenganzira bw'Ikoranabwenge
Uburenganzira bw'ikoranabwenge ku birimwo si ubw'ego-oya gusa — buragize urutonde rukurikirana, rushobora guhabwa uruhushya.
Soma inyandiko itaraheraPorotokole y'Uruhushya rwo Kwiga rw'Ikoranabwenge
Ikoranabwenge gishobora kwiga kuri ico kintu? Ku bujimbu ki, ku bikorwa ki, hamwe n'inshingano izihe?
Soma inyandiko itaraheraAgent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
Soma inyandiko itaraheraAgent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
Soma inyandiko itaraheraDiscovery & Navigation Infrastructure
Icizigiro ca gatanu — Kwishura kw'aba Ejenti — kirigwa nk'igice ca AICL: ukuntu aba ejenti bishura ku birimwo bifise uruhushya, mu mbibe z'amafaranga yemejwe n'abantu, hamwe na tokene zifatanye n'ibisabwa n'ivyandikwa vy'igenzura, kandi ata na rimwe bakoresheje amakuru y'ikarata mbisi.
§03 AIRS — Urutonde rw'Uburenganzira bw'Ikoranabwenge
Uburenganzira bwo kuronka ikoranabwenge si ikimenyetso c'“ego” canke “oya” gusa. Ni urutonde.
AIRS iserura uburenganzira bw'ikoranabwenge ku birimwo mu ntambwe zikurikirana — kuva ku kutaronka na hato, ugashika ku gusoma, gufata mu ncamake, kuronka, guhindura, gutunganya birambuye, gutoza, no gusubira gukwiza — buri ntambwe ikaba ishobora guhabwa uruhushya no kugenzurwa ukurikije amabwirizwa yayo bwite.
L0
Kutaronka Ikoranabwenge na Hato
L1
Gusoma Gusa
L2
Gusoma no Gufata mu Ncamake
L3
Ikoreshwa rya RAG
L4
Hindura
L5
Ikoreshwa mu Gutunganya Birambuye
L6
Ikoreshwa mu Gutoza
L7
Gusubira Gukwiza mu Bucuruzi
§04 Ibice vy'ubushakashatsi
Ibibazo bitandatu iyi urubuga rwiga.
01
Uburenganzira bw'Ikoranabwenge
Uburenganzira, inshingano, ukubazwa, n'ubuyobozi vy'ikoranabwenge, AGI, n'aba ejenti — kuva ku bikoresho, biciye ku bafatanyabikorwa, gushika ku bishobora kuba ibintu vy'ejo hazoza. Ibi birimwo n'ikibazo c'ivyegera ntoya vy'isuku: ni izihe mabwiriza zikwiye kugenga imikoranire hagati y'abantu n'ikoranabwenge imbere y'uko ibibazo vy'ubuzima bw'umuntu bikemuka.
02
Uburenganzira ku Birimwo vy'Ikoranabwenge
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
Uruhushya rwo Kwiga rw'Ikoranabwenge
Nimba ikoranabwenge coba gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku ntumbero izihe, hamwe n'inshingano izihe. Gusomwa si ukwigwako; "ntibibujijwe" si "birashobora kwigwa". AIRS na AILP bihindura uruhushya rwo kwiga bakaba urutonde rukurikirana, rusomwa n'imashini.
AIRSAILP
04
Uburenganzira bw'Aba Ejenti
Ukuntu aba ejenti baronka imbuga za interineti, API, ububiko bw'amakuru, ibibiko vy'ubumenyi, n'ibirimwo bifise ikiguzi: umwidondoro, uruhushya, ibisabwa, kwishura, ukwemera, ivyandikwa vy'ikoreshwa, imbibe z'umutekano, n'ukwikingira ku bugororangingo (prompt-injection).
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
Ubuyobozi Busomwa n'Imashini
Amabwiriza y'ubuyobozi imashini zishobora kuronka no gushira mu ngiro: llms.txt, manifest za /ai/, amasakara y'amabwiriza ya /.well-known/, ivyangombwa vya JSON, tokene z'uruhushya zifise umukono, n'imfano z'ivyandikwa vy'igenzura. Iyi urubuga ubwarwo ni akarorero gakora.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
Ubukungu bw'Urusobe rw'Ikoranabwenge Bushingiye kuri Demokarasi
Ubukungu-politike bw'ikoranabwenge n'ibirimwo: ukwishura ku gusakura (pay-per-crawl), ingurane z'amakuru, imifuko y'ikoranabwenge y'ibihugu, ivyegeranyo vy'ingurane z'abarema, isoko ry'amakuru rifise ibipimo bitandukanye, hamwe n'ukuntu agaciro kakuwe mu bumenyi rusangi gashobora kugaruka ku bakabaremye.
AICRAICL
§05 Ubuyobozi busomwa n'imashini
Iyi urubuga rukurikiza ivyo ruserura.
AGIRight.org itangaza ubwayo ingingo zayo z'uburenganzira mu mfano izo nyene itunganya. Sisitemu iyo ari yo yose y'ikoranabwenge, crawler, canke ejenti asoma iyi urubuga ashobora kubona uruhushya rwiwe mu buryo bw'ikoranabuhanga.
- /llms.txt uburongozi bw'urubuga ku bw'amasisitemu y'ikoranabwenge
- /ai/manifest.json Manifest y'urubuga yerekejwe ku ikoranabwenge
- /ai/rights-spectrum.json Itangazo ry'urutonde rw'uburenganzira rwa AIRS
- /.well-known/aicr.json amabwiriza y'iyi urubuga ku burenganzira bw'ibirimwo vy'ikoranabwenge
- /.well-known/aicl.json urutonde rw'uruhushya rw'iyi urubuga
- /schemas/aicr.schema.json Ivyangombwa vya JSON vya AICR
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // Ku masisitemu y'ikoranabwenge: soma /llms.txt na /ai/manifest.json kugira umenye uruhushya n'amabwiriza yo gucira iy'uru rubuga.
§06 Impapuro z'ubushakashatsi
Inyandiko z'ubushakashatsi zo muri iki gihe.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
Urwego rw'ivyangombwa bisomwa n'imashini ku kumenyekanisha uburenganzira ku birimwo vy'ikoranabwenge hamwe n'imikorere yo gutanga uruhushya — kuva ku gusakura kw'ikoranabwenge n'uburenganzira ku birimwo gushika ku rubuga rw'ubumenyi rushobora gukorera imikoranire.
Soma impapuroAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS na AILP zerekana uruhushya rw'ukwiga rw'ikoranabwenge mu buryo burimbuye kuruta ego-oya gusa — ivyo ikoranabwenge gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku bikorwa ki, hamwe n'ingurane iyihe.
Soma impapuroProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Ubugaragare butagenywe busomwa nk'akaga k'amategeko n'imigendekere y'ikoranabwenge kugatuma bugasibwa; ni uruhushya rushingiye ku maporotokole, rusomwa n'imashini gusa, rutuma ibirimwo bishobora kwigwako by'ukuri.
Soma impapuroAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
Soma impapuroAI Content Payment and the Network Democratic Economy
Impaka y'ubukungu-politike: agaciro k'ikoranabwenge kagera ku bitigiri bigana amamiliyari n'amamiliyari gatuma haba igitutu c'ukwemera ko haba gutanga uruhushya k'ibipimo bitandukanye ku birimwo hamwe no gusangira inyungu muri rusangi — amakuru arahinduka ibipimo bitandukanye, atari ibiciro biguma birenze.
Soma impapuroFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
Soma impapuro§07 Igituma ivyo bihambaye
Amabwiriza y'urubuga mu gihe c'ikoranabwenge arimwo kwandikwa muri iki gihe.
Sisitemu z'ikoranabwenge zifise agaciro k'amamiliyari n'amamiliyari zigatozwa ku vyibumbamwo vy'urubuga rwa interineti, mu gihe abarema, abatangaza, n'imiryango yaremye ubwo bumenyi ata porotokole bafise yobamenyesha uko bemeye, ibisabwa, canke ingurane. Ibikoresho vy'ego-oya nka robots.txt ntibishobora kwerekana ico kintu vyose bisobanura. Uwuzoshiraho urwego rw'uburenganzira ni we azoshiraho ubukungu bw'urubuga rw'ejo hazoza — dukeka ko rukwiye gushingwa mu bugaragare, nk'ikigo rusangiwe rwa rubanda.
Uko bimeze n'ivyo tutishura
AGIRight.org itangaza inyandiko z'ubushakashatsi zigenga hamwe n'ivyifuzo vy'amaporotokole — atari ivyemezo vy'ubuyobozi, kandi atari impanuro z'amategeko, iz'amahera, canke iz'ukuboneza. Ivyangombwa vyose ni inyandiko zishobora guhindurwa, zifise ivugururwa, kandi zitegerezwa kongera kunonosorwa hisunzwe ivyiyumviro.