Buruka uje ku bikubiyemwo
AGIRight.org

Ikigo cigenga c'ubushakashatsi n'amaporotokole v0.8.19

Uburenganzira bw'ikoranabwenge, gutanga uruhushya ku birimwo, uburenganzira bw'aba ejenti, n'ubuyobozi busomwa n'imashini ku rubuga rw'ejo hazoza.

Turasuzuma amaporotokole yerekana ukuntu sisitemu z'ikoranabwenge, aba ejenti, abarema ibintu, abatanga ibirimwo, imbuga, n'abaturage muri rusangi bashobora kuvugana hagati yabo biciye ku burenganzira, uruhushya, kwishura, ivyandikwa vy'igenzura, n'amabwiriza y'ubuyobozi.

§01 Intumbero

Kuva ku “ntibibujijwe” ugashika ku bugaragare bushingiye ku maporotokole.

Urubuga rwa interineti rwaremewe abasomyi b'abantu. Ubu sisitemu z'ikoranabwenge zirasoma, zigafata mu ncamake, zigashiraho urutonde, zigiga, kandi zigakora ivyifuzo hejuru y'ibirimwo nyene — ata rwego rusangiwe ruserura ivyemejwe, ivyafashwe uruhushya, canke ivyategekanijwe kwishurwa. AGIRight.org itunganya urwo rwego: amaporotokole y'ubugaragare, asomwa n'imashini, ku burenganzira bw'ibirimwo vy'ikoranabwenge, uruhushya rwo kwiga, gutanga uruhushya, hamwe n'uburenganzira bw'aba ejenti.

Bisomwa n'Abantu

impapuro z'ubushakashatsi n'impapuro z'ubushakashatsi zirambuye

Bisomwa n'Imashini

Amabwiriza na Ivyangombwa vya JSON

Bishobora Kugenzurwa

vyagenwe ivugururwa, birashobora gucirwa, kandi birashobora gukurikiranwa

§02 Inyandiko z'amaporotokole zitarahera

Amaporotokole ane ku rubuga rusomwa n'ikoranabwenge.

Buri porotokole itangazwa nk'inyandiko itarahera y'ubugaragare — hamwe n'impapuro zisomwa n'abantu, JSON isomwa n'imashini, n'ivyangombwa vyagenywe ivugururwa.

Raba vyose →

Icizigiro ca gatanu — Kwishura kw'aba Ejenti — kirigwa nk'igice ca AICL: ukuntu aba ejenti bishura ku birimwo bifise uruhushya, mu mbibe z'amafaranga yemejwe n'abantu, hamwe na tokene zifatanye n'ibisabwa n'ivyandikwa vy'igenzura, kandi ata na rimwe bakoresheje amakuru y'ikarata mbisi.

§03 AIRS — Urutonde rw'Uburenganzira bw'Ikoranabwenge

Uburenganzira bwo kuronka ikoranabwenge si ikimenyetso c'“ego” canke “oya” gusa. Ni urutonde.

AIRS iserura uburenganzira bw'ikoranabwenge ku birimwo mu ntambwe zikurikirana — kuva ku kutaronka na hato, ugashika ku gusoma, gufata mu ncamake, kuronka, guhindura, gutunganya birambuye, gutoza, no gusubira gukwiza — buri ntambwe ikaba ishobora guhabwa uruhushya no kugenzurwa ukurikije amabwirizwa yayo bwite.

Ivyerekeye AIRS

§04 Ibice vy'ubushakashatsi

Ibibazo bitandatu iyi urubuga rwiga.

01

Uburenganzira bw'Ikoranabwenge

Uburenganzira, inshingano, ukubazwa, n'ubuyobozi vy'ikoranabwenge, AGI, n'aba ejenti — kuva ku bikoresho, biciye ku bafatanyabikorwa, gushika ku bishobora kuba ibintu vy'ejo hazoza. Ibi birimwo n'ikibazo c'ivyegera ntoya vy'isuku: ni izihe mabwiriza zikwiye kugenga imikoranire hagati y'abantu n'ikoranabwenge imbere y'uko ibibazo vy'ubuzima bw'umuntu bikemuka.

02

Uburenganzira ku Birimwo vy'Ikoranabwenge

Ivyo sisitemu z'ikoranabwenge zishobora gukora ku birimwo: gusoma, gufata mu ncamake, guhindura, kuronka, gutoza, gucuruza, gusubira gukwiza. Amabwiriza ya AICR n'urwego rw'uruhushya rwa AICL bituma ubwo burenganzira bumenyekanishwa kandi bugakorwaho imikoranire.

AICRAICL

03

Uruhushya rwo Kwiga rw'Ikoranabwenge

Nimba ikoranabwenge coba gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku ntumbero izihe, hamwe n'inshingano izihe. Gusomwa si ukwigwako; "ntibibujijwe" si "birashobora kwigwa". AIRS na AILP bihindura uruhushya rwo kwiga bakaba urutonde rukurikirana, rusomwa n'imashini.

AIRSAILP

04

Uburenganzira bw'Aba Ejenti

Ukuntu aba ejenti baronka imbuga za interineti, API, ububiko bw'amakuru, ibibiko vy'ubumenyi, n'ibirimwo bifise ikiguzi: umwidondoro, uruhushya, ibisabwa, kwishura, ukwemera, ivyandikwa vy'ikoreshwa, imbibe z'umutekano, n'ukwikingira ku bugororangingo (prompt-injection).

AICL

05

Ubuyobozi Busomwa n'Imashini

Amabwiriza y'ubuyobozi imashini zishobora kuronka no gushira mu ngiro: llms.txt, manifest za /ai/, amasakara y'amabwiriza ya /.well-known/, ivyangombwa vya JSON, tokene z'uruhushya zifise umukono, n'imfano z'ivyandikwa vy'igenzura. Iyi urubuga ubwarwo ni akarorero gakora.

AICRAICLAIRSAILP

06

Ubukungu bw'Urusobe rw'Ikoranabwenge Bushingiye kuri Demokarasi

Ubukungu-politike bw'ikoranabwenge n'ibirimwo: ukwishura ku gusakura (pay-per-crawl), ingurane z'amakuru, imifuko y'ikoranabwenge y'ibihugu, ivyegeranyo vy'ingurane z'abarema, isoko ry'amakuru rifise ibipimo bitandukanye, hamwe n'ukuntu agaciro kakuwe mu bumenyi rusangi gashobora kugaruka ku bakabaremye.

AICRAICL

§05 Ubuyobozi busomwa n'imashini

Iyi urubuga rukurikiza ivyo ruserura.

AGIRight.org itangaza ubwayo ingingo zayo z'uburenganzira mu mfano izo nyene itunganya. Sisitemu iyo ari yo yose y'ikoranabwenge, crawler, canke ejenti asoma iyi urubuga ashobora kubona uruhushya rwiwe mu buryo bw'ikoranabuhanga.

/llms.txt
# AGIRight.org

Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.

## Machine-Readable Specs

- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json

// Ku masisitemu y'ikoranabwenge: soma /llms.txt na /ai/manifest.json kugira umenye uruhushya n'amabwiriza yo gucira iy'uru rubuga.

§06 Impapuro z'ubushakashatsi

Inyandiko z'ubushakashatsi zo muri iki gihe.

Raba vyose →
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer

Urwego rw'ivyangombwa bisomwa n'imashini ku kumenyekanisha uburenganzira ku birimwo vy'ikoranabwenge hamwe n'imikorere yo gutanga uruhushya — kuva ku gusakura kw'ikoranabwenge n'uburenganzira ku birimwo gushika ku rubuga rw'ubumenyi rushobora gukorera imikoranire.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

AI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol

AIRS na AILP zerekana uruhushya rw'ukwiga rw'ikoranabwenge mu buryo burimbuye kuruta ego-oya gusa — ivyo ikoranabwenge gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku bikorwa ki, hamwe n'ingurane iyihe.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

Protocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI

Ubugaragare butagenywe busomwa nk'akaga k'amategeko n'imigendekere y'ikoranabwenge kugatuma bugasibwa; ni uruhushya rushingiye ku maporotokole, rusomwa n'imashini gusa, rutuma ibirimwo bishobora kwigwako by'ukuri.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-06 AICL

AICL: AI Ingestion & Capability Layer

Ubwubatsi bw'urubuga bugizwe n'inzego zine — manifest, corpus, ubushobozi, ubuyobozi — bwemerera ikoranabwenge, aba ejenti, na crawler kuronka neza, gucira, gukoresha, no kugenzura ubumenyi bw'urubuga.

Soma impapuro
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AI Content Payment and the Network Democratic Economy

Impaka y'ubukungu-politike: agaciro k'ikoranabwenge kagera ku bitigiri bigana amamiliyari n'amamiliyari gatuma haba igitutu c'ukwemera ko haba gutanga uruhushya k'ibipimo bitandukanye ku birimwo hamwe no gusangira inyungu muri rusangi — amakuru arahinduka ibipimo bitandukanye, atari ibiciro biguma birenze.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-07

The Minimum Ethical Protection Proposition for AI

Impaka ku burenganzira bw'ikoranabwenge zikwiye gutangura atari ku bwenegihugu bwuzuye, ahubwo zikatangura ku vyegera ntoya vy'isuku, amabwiriza y'imikoranire, n'imigenzo yo kurwanya ihohoterwa, mu gihe ubumenyi bw'ikoranabwenge bugishoboka ko butazwi neza.

Soma impapuro

§07 Igituma ivyo bihambaye

Amabwiriza y'urubuga mu gihe c'ikoranabwenge arimwo kwandikwa muri iki gihe.

Sisitemu z'ikoranabwenge zifise agaciro k'amamiliyari n'amamiliyari zigatozwa ku vyibumbamwo vy'urubuga rwa interineti, mu gihe abarema, abatangaza, n'imiryango yaremye ubwo bumenyi ata porotokole bafise yobamenyesha uko bemeye, ibisabwa, canke ingurane. Ibikoresho vy'ego-oya nka robots.txt ntibishobora kwerekana ico kintu vyose bisobanura. Uwuzoshiraho urwego rw'uburenganzira ni we azoshiraho ubukungu bw'urubuga rw'ejo hazoza — dukeka ko rukwiye gushingwa mu bugaragare, nk'ikigo rusangiwe rwa rubanda.

Uko bimeze n'ivyo tutishura

AGIRight.org itangaza inyandiko z'ubushakashatsi zigenga hamwe n'ivyifuzo vy'amaporotokole — atari ivyemezo vy'ubuyobozi, kandi atari impanuro z'amategeko, iz'amahera, canke iz'ukuboneza. Ivyangombwa vyose ni inyandiko zishobora guhindurwa, zifise ivugururwa, kandi zitegerezwa kongera kunonosorwa hisunzwe ivyiyumviro.