Buruka uje ku bikubiyemwo
AGIRight.org

Ikigo cigenga c'ubushakashatsi n'amaporotokole v0.27.1

Uburenganzira bw'ikoranabwenge, gutanga uruhushya ku birimwo, uburenganzira bw'aba ejenti, n'ubuyobozi busomwa n'imashini ku rubuga rw'ejo hazoza.

Turasuzuma amaporotokole yerekana ukuntu sisitemu z'ikoranabwenge, aba ejenti, abarema ibintu, abatanga ibirimwo, imbuga, n'abaturage muri rusangi bashobora kuvugana hagati yabo biciye ku burenganzira, uruhushya, kwishura, ivyandikwa vy'igenzura, n'amabwiriza y'ubuyobozi.

§01 Intumbero

Kuva ku “ntibibujijwe” ugashika ku bugaragare bushingiye ku maporotokole.

Urubuga rwa interineti rwaremewe abasomyi b'abantu. Ubu sisitemu z'ikoranabwenge zirasoma, zigafata mu ncamake, zigashiraho urutonde, zigiga, kandi zigakora ivyifuzo hejuru y'ibirimwo nyene — ata rwego rusangiwe ruserura ivyemejwe, ivyafashwe uruhushya, canke ivyategekanijwe kwishurwa. AGIRight.org itunganya urwo rwego: amaporotokole y'ubugaragare, asomwa n'imashini, ku burenganzira bw'ibirimwo vy'ikoranabwenge, uruhushya rwo kwiga, gutanga uruhushya, hamwe n'uburenganzira bw'aba ejenti.

Bisomwa n'Abantu

impapuro z'ubushakashatsi n'impapuro z'ubushakashatsi zirambuye

Bisomwa n'Imashini

Amabwiriza na Ivyangombwa vya JSON

Bishobora Kugenzurwa

vyagenwe ivugururwa, birashobora gucirwa, kandi birashobora gukurikiranwa

§02 Inyandiko z'amaporotokole zitarahera

Amaporotokole ane ku rubuga rusomwa n'ikoranabwenge.

Buri porotokole itangazwa nk'inyandiko itarahera y'ubugaragare — hamwe n'impapuro zisomwa n'abantu, JSON isomwa n'imashini, n'ivyangombwa vyagenywe ivugururwa.

Raba vyose →

Content & Learning Rights

Icizigiro ca gatanu — Kwishura kw'aba Ejenti — kirigwa nk'igice ca AICL: ukuntu aba ejenti bishura ku birimwo bifise uruhushya, mu mbibe z'amafaranga yemejwe n'abantu, hamwe na tokene zifatanye n'ibisabwa n'ivyandikwa vy'igenzura, kandi ata na rimwe bakoresheje amakuru y'ikarata mbisi.

§03 AIRS — Urutonde rw'Uburenganzira bw'Ikoranabwenge

Uburenganzira bwo kuronka ikoranabwenge si ikimenyetso c'“ego” canke “oya” gusa. Ni urutonde.

AIRS iserura uburenganzira bw'ikoranabwenge ku birimwo mu ntambwe zikurikirana — kuva ku kutaronka na hato, ugashika ku gusoma, gufata mu ncamake, kuronka, guhindura, gutunganya birambuye, gutoza, no gusubira gukwiza — buri ntambwe ikaba ishobora guhabwa uruhushya no kugenzurwa ukurikije amabwirizwa yayo bwite.

Ivyerekeye AIRS

§04 Ibice vy'ubushakashatsi

Ibibazo bitandatu iyi urubuga rwiga.

01

Uburenganzira bw'Ikoranabwenge

Uburenganzira, inshingano, ukubazwa, n'ubuyobozi vy'ikoranabwenge, AGI, n'aba ejenti — kuva ku bikoresho, biciye ku bafatanyabikorwa, gushika ku bishobora kuba ibintu vy'ejo hazoza. Ibi birimwo n'ikibazo c'ivyegera ntoya vy'isuku: ni izihe mabwiriza zikwiye kugenga imikoranire hagati y'abantu n'ikoranabwenge imbere y'uko ibibazo vy'ubuzima bw'umuntu bikemuka.

02

Uburenganzira ku Birimwo vy'Ikoranabwenge

What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.

AICRAICL

03

Uruhushya rwo Kwiga rw'Ikoranabwenge

Nimba ikoranabwenge coba gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku ntumbero izihe, hamwe n'inshingano izihe. Gusomwa si ukwigwako; "ntibibujijwe" si "birashobora kwigwa". AIRS na AILP bihindura uruhushya rwo kwiga bakaba urutonde rukurikirana, rusomwa n'imashini.

AIRSAILP

04

Uburenganzira bw'Aba Ejenti

Ukuntu aba ejenti baronka imbuga za interineti, API, ububiko bw'amakuru, ibibiko vy'ubumenyi, n'ibirimwo bifise ikiguzi: umwidondoro, uruhushya, ibisabwa, kwishura, ukwemera, ivyandikwa vy'ikoreshwa, imbibe z'umutekano, n'ukwikingira ku bugororangingo (prompt-injection).

AICL

04b

Agent Action Rights

What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.

AARS

04c

Agent Authority & Delegation

Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.

AADP

05

Ubuyobozi Busomwa n'Imashini

Amabwiriza y'ubuyobozi imashini zishobora kuronka no gushira mu ngiro: llms.txt, manifest za /ai/, amasakara y'amabwiriza ya /.well-known/, ivyangombwa vya JSON, tokene z'uruhushya zifise umukono, n'imfano z'ivyandikwa vy'igenzura. Iyi urubuga ubwarwo ni akarorero gakora.

AICRAICLAIRSAILPAARSAADP

06

Ubukungu bw'Urusobe rw'Ikoranabwenge Bushingiye kuri Demokarasi

Ubukungu-politike bw'ikoranabwenge n'ibirimwo: ukwishura ku gusakura (pay-per-crawl), ingurane z'amakuru, imifuko y'ikoranabwenge y'ibihugu, ivyegeranyo vy'ingurane z'abarema, isoko ry'amakuru rifise ibipimo bitandukanye, hamwe n'ukuntu agaciro kakuwe mu bumenyi rusangi gashobora kugaruka ku bakabaremye.

AICRAICL

§05 Ubuyobozi busomwa n'imashini

Iyi urubuga rukurikiza ivyo ruserura.

AGIRight.org itangaza ubwayo ingingo zayo z'uburenganzira mu mfano izo nyene itunganya. Sisitemu iyo ari yo yose y'ikoranabwenge, crawler, canke ejenti asoma iyi urubuga ashobora kubona uruhushya rwiwe mu buryo bw'ikoranabuhanga.

/llms.txt
# AGIRight.org

Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.

## Machine-Readable Specs

- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json

// Ku masisitemu y'ikoranabwenge: soma /llms.txt na /ai/manifest.json kugira umenye uruhushya n'amabwiriza yo gucira iy'uru rubuga.

§06 Impapuro z'ubushakashatsi

Inyandiko z'ubushakashatsi zo muri iki gihe.

Raba vyose →
v0.1.1 Authority Reference Patch 2026-08-15 AICRAICLAARSAADP

AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer

Urwego rw'ivyangombwa bisomwa n'imashini ku kumenyekanisha uburenganzira ku birimwo vy'ikoranabwenge hamwe n'imikorere yo gutanga uruhushya — kuva ku gusakura kw'ikoranabwenge n'uburenganzira ku birimwo gushika ku rubuga rw'ubumenyi rushobora gukorera imikoranire.

Soma impapuro
v0.1.1 Scope Boundary Patch 2026-08-15 AIRSAILPAARSAADP

AI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol

AIRS na AILP zerekana uruhushya rw'ukwiga rw'ikoranabwenge mu buryo burimbuye kuruta ego-oya gusa — ivyo ikoranabwenge gishobora kwiga, ku bujimbu ki, ku bikorwa ki, hamwe n'ingurane iyihe.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-06-30 AIRSAILP

Protocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI

Ubugaragare butagenywe busomwa nk'akaga k'amategeko n'imigendekere y'ikoranabwenge kugatuma bugasibwa; ni uruhushya rushingiye ku maporotokole, rusomwa n'imashini gusa, rutuma ibirimwo bishobora kwigwako by'ukuri.

Soma impapuro
v0.2 Runtime Integration Draft 2026-08-15 AICLAARSAADP

AICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer

A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.

Soma impapuro
v0.1 Public Draft 2026-07 AICRAICL

AI Content Payment and the Network Democratic Economy

Impaka y'ubukungu-politike: agaciro k'ikoranabwenge kagera ku bitigiri bigana amamiliyari n'amamiliyari gatuma haba igitutu c'ukwemera ko haba gutanga uruhushya k'ibipimo bitandukanye ku birimwo hamwe no gusangira inyungu muri rusangi — amakuru arahinduka ibipimo bitandukanye, atari ibiciro biguma birenze.

Soma impapuro
v0.1 Draft 2026-08-15 AARSAADP

From Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents

The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.

Soma impapuro

§07 Igituma ivyo bihambaye

Amabwiriza y'urubuga mu gihe c'ikoranabwenge arimwo kwandikwa muri iki gihe.

Sisitemu z'ikoranabwenge zifise agaciro k'amamiliyari n'amamiliyari zigatozwa ku vyibumbamwo vy'urubuga rwa interineti, mu gihe abarema, abatangaza, n'imiryango yaremye ubwo bumenyi ata porotokole bafise yobamenyesha uko bemeye, ibisabwa, canke ingurane. Ibikoresho vy'ego-oya nka robots.txt ntibishobora kwerekana ico kintu vyose bisobanura. Uwuzoshiraho urwego rw'uburenganzira ni we azoshiraho ubukungu bw'urubuga rw'ejo hazoza — dukeka ko rukwiye gushingwa mu bugaragare, nk'ikigo rusangiwe rwa rubanda.

Uko bimeze n'ivyo tutishura

AGIRight.org itangaza inyandiko z'ubushakashatsi zigenga hamwe n'ivyifuzo vy'amaporotokole — atari ivyemezo vy'ubuyobozi, kandi atari impanuro z'amategeko, iz'amahera, canke iz'ukuboneza. Ivyangombwa vyose ni inyandiko zishobora guhindurwa, zifise ivugururwa, kandi zitegerezwa kongera kunonosorwa hisunzwe ivyiyumviro.