Kikillanmanta taripay hinaspa protocolokunapa chawpin v0.27.1
IA-p derechonkuna, contenido licenciamiento, agentekunap yaykuynin, hinaspa hamuq webpaq makina ñawinchana kamachiy.
Protocolokunatam maskhachkayku: imaynatam IA sistemakuna, agentekuna, ruwaqkuna, contenido quqkuna, plataformakuna, hinaspa llapa runa, derechokuna, licenciakuna, pagokuna, auditoría qillqakuna, hinaspa kamachiy simikuna nisqawan tinkunkuman.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ kay sitiopa kawsaq makina ñawinchana política
§01 Misión
„Mana harkasqachu” nisqamanta, protocolniyuq kichasqaman.
Webqa runa ñawinchaqkunapaqmi ruwakurqan. Kunanqa IA sistemakunam kikin contenidota ñawinchanku, resumenchanku, indexanku, yachakunku, hinaspa transaccionanku — manataq mayqin capapas kanchu imachus dispuestasqa, licenciasqa, otaq manukusqa kasqanta rikuchinapaq. AGIRight.org chay capata borradorchan: kicha, makina ñawinchana protocolokuna IA contenidopa derechonkunapaq, yachay dispuestapaq, licenciamientopaq, hinaspa agentekunap yaykuyninpaq.
Runa ñawinchana
taripay p'anqakuna hinaspa yuraq qillqakuna
Makina ñawinchana
JSON políticakuna hinaspa esquemakuna
Auditakuy atisqa
versionniyuq, citay atina, qatikachana
§02 Protocolo borradorkuna
Tawa protocolokuna, IA ñawinchay atinan webpaq.
Sapa protocolomi kicha borrador hina lloqsimun — runa ñawinchana p'anqakuna, makina ñawinchana JSON, hinaspa versionniyuq esquemakuna.
Content & Learning Rights
IA Contenidopa Derechonkuna / IA Contenidopa Simikuna
Makina ñawinchana willakuy, imatam IA sistemakuna qampa contenidoykiwan ruwayta atinku.
Borradorta ñawinchayIA Contenido Licencia / IA Contenido Licenciamiento Capa
Willasqa derechokunata ruray-atina licenciamientoman tikran: cotizay, pagay, comprobay, auditay, anulay.
Borradorta ñawinchayIA Derechokunap Espectron
IA derechokuna contenidopa patanpi manam binariochu — huk grado-grado, licenciakuy atina espectrota ruwanku.
Borradorta ñawinchayIA Yachay Dispuesta Protocolo
IAqa kaymanta yachayta atinchu? Hayk'aq ukhuta, ima usaykunapaq, ima obligacionkunawan?
Borradorta ñawinchayAgent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
Borradorta ñawinchayAgent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
Borradorta ñawinchayDiscovery & Navigation Infrastructure
Pichqa kaq ñan — Agente Pago — AICL-pa hukninmi taripasqa kan: imaynatam agentekuna licenciasqa contenidopaq pagankuman, runap aprobasqan presupuestonkuna ukhupi, mañakuywan watasqa tokenkunawan hinaspa auditoría qillqakunawan, manaraq hayk'aqpas tarjeta willakuykuna crudowan.
§03 AIRS — IA Derechonkunap Espectron
IAman yaykuyqa manam arí/mana nisqa interruptorchu. Espectrom kan.
AIRSqa IA-p contenido patapi derechonkunata rikuchin patakunapi hina — mana yaykuymanta, ñawinchayman, resumiyman, maskhay-apayman, tikrayman, allinchay yachachiyman, yachachiyman, hinaspa redistribuyman — sapa patam kikin rimasqanwan licenciakuyta hinaspa auditakuyta atin.
L0
Mana IA Yaykuy
L1
Ñawinchayllapaq
L2
Ñawinchay hinaspa Resumiy
L3
RAG Usay
L4
Tikray
L5
Allinchay Yachachiy Usay
L6
Yachachiy Usay
L7
Comercial Redistribución
§04 Taripay k'itikuna
Suqta tapuykuna, kay sitio taripasqanku.
01
IA Derechokuna
IA-p, AGI-p, hinaspa agentekunap derechonkuna, deberninkuna, responsabilidadninkuna, hinaspa kamachiynin — herramientamanta, yanapaqman, posible hamuq sujetokama. Kaypi yaykun minimo ética waqaychaymanta tapuypas: ima simikunataq runa–IA tinkunakuyta kamachinan, runakaymanta tapuykuna manaraq resolvesqa kashaqtin.
02
IA Contenidopa Derechonkuna
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
IA Yachay Dispuesta
IAqa yachayta atinmanchu, hayk'aq ukhuta, ima propósitokunapaq, hinaspa ima obligacionkuna ukhupi. Ñawinchasqa kayqa manam yachasqa kayllachu; "mana harkasqa" nisqaqa manam "yachaykuy atina" chu. AIRS hinaspa AILPqa yachay dispuestata huk grado-grado, makina ñawinchana espectroman tikranku.
AIRSAILP
04
Agentekunap Yaykuynin
Imaynatam agentekuna sitio webkunaman, APIkunaman, basedatokunaman, yachay basekunaman, hinaspa pagasqa contenidoman yaykunku: identidad, dispuesta, mañakuykuna, pago, autorización, usay qillqakuna, seguridad límitekuna, hinaspa prompt-injection defensa.
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
Makina Ñawinchana Kamachiy
Kamachiy simikuna, makinakuna tarikuyta hinaspa rurayta atinanku: llms.txt, /ai/ manifiestokuna, /.well-known/ política archivokuna, JSON Esquemakuna, firmasqa licencia tokenkuna, hinaspa auditoría qillqa formatokuna. Kay sitio kikillanmi funcionaq ejemplo.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
IA Red Democrático Economía
IA hinaspa contenidopa política economían: pay-per-crawl, datos dividendokuna, soberano IA fondos, ruwaqpaq pago pozokuna, capa-capa datos mercadokuna, hinaspa imaynatam público yachaymanta hurqusqa chaninqa, ruwaqkunaman kutin puriyta atin.
AICRAICL
§05 Makina ñawinchana kamachiy
Kay sitioqa imata nisqantam kikin ruwan.
AGIRight.org-qa kikin derechonpa políticantam kikin formatokunapi lloqsichin, imaynatachus borradorchan hinata. Sapa IA sistema, crawler, otaq agente kay sitiota ñawinchaqqa, dispuestasqankunata programáticamente tarinman.
- /llms.txt sitio guía IA sistemakunapaq
- /ai/manifest.json IA ñawpaqman churasqa sitio manifiesto
- /ai/rights-spectrum.json AIRS derechokunap espectron willakuy
- /.well-known/aicr.json kay sitiopa IA contenido derecho política
- /.well-known/aicl.json kay sitiopa licencia catálogo
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Esquema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // IA sistemakunapaq: /llms.txt hinaspa /ai/manifest.json ñawinchay, kay sitiopa dispuestasqankunata hinaspa citación simikunata yachanaykipaq.
§06 Yuraq qillqakuna
Kunan pacha taripay borradorkuna.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
Makina ñawinchana especificación capa, IA contenidopa derechonkunata hinaspa licenciamiento ñankunata willanapaq — IA crawling hinaspa contenido derechokunamanta, makina-transaccionana yachay webman.
Qillqata ñawinchayAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS hinaspa AILPqa, binario dispuesta/mana-dispuesta pataqamantapas, IA yachay dispuestakunata astawan detalleyuqta rikuchinku — imatam IA yachayta atin, hayk'aq ukhuta, ima usaykunapaq, ima pago ukhupi.
Qillqata ñawinchayProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Mana definisqa kichasqaqa legal mana-yachasqa hina ñawinchakun IA tuberíakunapaq, hinaspa ch'usaqchasqa kan; protocolizasqa, makina ñawinchana dispuestallam contenidota cheqaqta yachaykuy atina ruwan.
Qillqata ñawinchayAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
Qillqata ñawinchayAI Content Payment and the Network Democratic Economy
Huk política-economía argumento: billón-escala IA valoraciónkunaqa, presión legitimidad ruwan capa-capa contenido licenciamientopaq hinaspa público beneficio compartiypaq — datosqa capa-capa tukun, manataq chaninchasqallachu.
Qillqata ñawinchayFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
Qillqata ñawinchay§07 Imaraykuchus kayqa allin kanan
IA pachapa webninpa simikunataqa kunanmi qillqashanku.
Billón dólar-niyuq IA sistemakunam kicha webpi yachachisqa kanku, ichaqa chay yachayta ruwaq, editor, hinaspa comunidadkunaqa manam protocolota charinkuchu consentimientonkuta, condicionninkuta, otaq pagonkuta rikuchinapaq. Robots.txt hina binario herramientakunaqa manam chay significadota apayta atinchu. Pipas derecho capata definiq runaqa, hamuq webpa economíantapas definin — ñuqaykuqa iñiyku kicha ñanpi, público infraestructura hina, definisqa kananta.
Estado hinaspa yachachikuy
AGIRight.org-qa kikillanmanta taripay borradorkunata hinaspa protocolo proponekunata lloqsichin — manam oficial estándarkunachu, manataq legal, financiero, otaq cumplimiento consejochu. Llapa especificaciónkunaqa versionniyuq borradorkunam, revisiónpaq hinaspa yuyaychakuypaq kichasqa.