Buufata qorannoo fi protokoolii walabaa v0.8.19
Mirgoota AI, hayyama qabiyyee, dhaqqabiinsa eejjentootaa, fi bulchiinsa kan meeshaan dubbifamu, marsariitii dhufaa jiruuf.
Nuti akkaataa sirnoonni AI, eejjentoonni, uumtoonni, dhiyeessitoonni qabiyyee, sarara-tajaajilaalee, fi ummanni karaa mirgaa, hayyamaa, kaffaltii, galmee gamaaggamaa, fi seera bulchiinsaatiin wal qunnamuu danda'an ilaalchisee protokoolota qorra.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
}↑ imaammata kan meeshaan dubbifamu jiruu marsariitii kanaa
§01 Ergama
"Hin dhorkamne" irraa gara banaa-ta'iinsa protokoolaa'ametti.
Weebsaayitiin namoota dubbisaniif ijaarame. Sirnoonni AI ammoo qabiyyee wal fakkaataa dubbisu, ni cuunfu, ni tarreessu, irraa baratu, akkasumas irratti daldala raawwatu — sadarkaa waloo wanti eeyyamame, hayyamame, ykn kaffalamuu qabu itti ibsamu tokko malee. AGIRight.org sadarkaa sana ni wixina: protokoolota banaa, kan meeshaan dubbifamu, kan mirga qabiyyee AI, eeyyama baruumsaa, hayyama, fi dhaqqabiinsa eejjentootaa ilaalchisan.
Namaan Dubbifamu
fuulawwan qorannoo fi barreeffamoota adii
Kan Meeshaan Dubbifamu
Imaammataalee fi Sikeemaalee JSON
Gamaaggamamaa
fooyya'iinsa qaba, caqasamuu danda'a, hordofamuu danda'a
§02 Wixinee Protokoolii
Protokoolota afur, kan weebsaayitii AI-n dubbisamuuf.
Protokooliin tokkoon tokkoon isaanii akka wixinee banaatti ni maxxanfama — fuula namootaan dubbifamu, JSON kan meeshaan dubbifamu, fi sikeemaalee fooyya'iinsa qabaniin.
Mirga Qabiyyee AI / Seera Qabiyyee AI
Labsii kan meeshaan dubbifamu, waan sirnoonni AI qabiyyee keessan irratti gochuu danda'an ibsu.
Wixinee dubbisiHayyama Qabiyyee AI / Sadarkaa Hayyama Qabiyyee AI
Mirga labsame gara hayyama raawwatamuu danda'uutti geeddara: gatii gaafachuu, kaffaluu, mirkaneessuu, gamaaggamuu, haqa-baasuu.
Wixinee dubbisiHangii Mirga AI
Mirgi AI qabiyyee irratti qabu lama-qofa miti — hangii sadarkaa-sadarkaan hayyamamu ni uuma.
Wixinee dubbisiProtokoolii Eeyyama Baruumsa AI
AI kana irraa baruu danda'aa? Hanga hammamitti, kaayyoo kamiif, dirqama akkamii jalatti?
Wixinee dubbisiSararri shanaffaan — Kaffaltii Eejjentootaa — akka kutaa AICL tti ni qoratama: akkaataa eejjentoonni qabiyyee hayyamame, karoora baajataa namoonni mirkaneessan keessatti, tookinota gaaffii waliin walqabataniifi galmee gamaaggamaatiin ittiin kaffalan — beekumsa kaardii dhugaa gonkumaa fayyadamuu malee.
§03 AIRS — Hangii Mirga AI
Dhaqqabiinsi AI cuftuu eeyyee/lakkii miti. Hangii dha.
AIRS mirga AI qabiyyee irratti qabu akka sadarkaalee tartiibaan guddataniitti ibsa — dhaqqabiinsa dhabuu irraa, gara dubbisuu, cuunfuu, walitti qabuu, geeddaruu, sirreeffama xiqqaa, leenjii, fi raabsa deebiitti — tokkoon tokkoon isaanii haala mataa isaaniitiin hayyamamuu fi gamaaggamamuu danda'u.
L0
Dhaqqabiinsa AI Hin Jiru
L1
Dubbisuu Qofa
L2
Dubbisuu fi Cuunfuu
L3
Fayyadama RAG
L4
Geeddaruu
L5
Fayyadama Sirreeffama Xiqqaa
L6
Fayyadama Leenjii
L7
Raabsaa Daldalaa
§04 Bakkoota Qorannoo
Gaaffilee ja'a marsariitiin kun qorattu.
01
Mirga AI
Mirga, dirqama, itti gaafatamummaa, fi bulchiinsa AI, AGI, fi eejjentootaa — meeshaa irraa hanga michuu hojii hanga dhimma gara fuulduraa danda'u. Kun gaaffii eegumsa amala xiqqaa of-keessaa qaba: duudhaan wal-qunnamtii namaa–AI gaaffiin eenyummaa utuu hin xumuramin bulchuu qabu maal fa'i.
02
Mirga Qabiyyee AI
Waan sirnoonni AI qabiyyee irratti gochuu danda'an: dubbisuu, cuunfuu, geeddaruu, walitti qabuu, leenjii, daldalaan fayyadamuu, raabsuu. Ulaagaan AICR fi sadarkaan hayyama AICL mirgoota kana labsamuu fi daldalamuu danda'an taasisu.
AICRAICL
03
Eeyyama Baruumsa AI
AI baruu danda'aa, hanga hammamitti, kaayyoo kamiif, fi dirqama akkamii jalatti. Dubbifamuun barnoota irraa argachuu miti; "hin dhorkamne" jechuun "baratamaa" jechuu miti. AIRS fi AILP eeyyama baruumsaa gara hangii tartiibaa, kan meeshaan dubbifamu geeddaru.
AIRSAILP
04
Dhaqqabiinsa Eejjentootaa
Akkaataa eejjentoonni weebsaayitii, API, kuusaa daataa, kuusaa beekumsaa, fi qabiyyee kaffaltii itti argatan: eenyummaa, eeyyama, gaaffii, kaffaltii, hayyamuu, galmee fayyadamaa, daangaa nageenyaa, fi ittisa prompt-injection.
AICL
05
Bulchiinsa Kan Meeshaan Dubbifamu
Seerota bulchiinsaa kanneen meeshaaleen argachuu fi raawwachuu danda'an: llms.txt, labsii /ai/, faayiloota imaammataa /.well-known/, Sikeemaalee JSON, tookinota hayyamaa mallatteeffaman, fi bifa galmee gamaaggamaa. Marsariitiin kun mataan isaa fakkeenya hojiirra oolu dha.
AICRAICLAIRSAILP
06
Diinagdee Marsariitii AI Dimookiraatawaa
Diinagdee siyaasaa AI fi qabiyyee: pay-per-crawl, bu'aa daataa, qabeenya AI mootummaa, kuusaa kaffaltii uumtootaa, gabaalee daataa sadarkaa-sadarkaan qoodaman, akkasumas akkaataa gatiin beekumsa ummataa irraa argame gara warra uumaniitti deebi'ee dhaqqabu danda'u.
AICRAICL
§05 Bulchiinsa Kan Meeshaan Dubbifamu
Marsariitiin kun waan gorsu ofii isaatiin hojii irra oolcha.
AGIRight.org imaammata mirgaa kan mataa isaa, bifa inni wixinu keessatti ni maxxansa. Sirni AI, crawler, ykn eejjentiin marsariitii kana dubbisu kamiyyuu eeyyama isaa karaa sirna-hojjennaatiin ni bara.
- /llms.txt qajeelfama marsariitii sirnoota AI-f
- /ai/manifest.json Labsii marsariitii kan AI-tti garagalu
- /ai/rights-spectrum.json Labsii hangii mirga AIRS
- /.well-known/aicr.json imaammata mirga qabiyyee AI marsariitii kanaa
- /.well-known/aicl.json taarikaa hayyamaa marsariitii kanaa
- /schemas/aicr.schema.json Sikeemaa JSON AICR
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json// Sirnoota AI-f: eeyyama fi seera caqasaa marsariitii kanaa beekuuf /llms.txt fi /ai/manifest.json dubbisaa.
§06 Barreeffamoota Adii
Wixinee qorannoo yeroo ammaa.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
Sadarkaa ibsa kan meeshaan dubbifamu, kan mirga qabiyyee AI fi adeemsa hayyamaa labsuuf oolu — crawling AI fi mirga qabiyyee irraa hanga weebsaayitii beekumsaa daldala meeshaan raawwatamu dandeessisuutti.
Barreeffama dubbisiAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS fi AILP eeyyama baruumsa AI, addaan-baafannoo bal'aa, lama-qofa hayyamuu/dhorkuu ol darbanii ibsu — maal AI baruu danda'u, hanga hammamitti, kaayyoo kamiif, kaffaltii akkamii jalatti.
Barreeffama dubbisiProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Banaa-ta'iinsi hin ibsamin adeemsawwan AI-f shakkii seeraatti dhiyaata, ni qulqullaa'as; eeyyamni protokoolaa'e, kan meeshaan dubbifamu qofti qabiyyee dhugumatti baratamaa taasisa.
Barreeffama dubbisiAICL: AI Ingestion & Capability Layer
Bu'aa ijaarsa marsariitii sadarkaa xixiqqaa afur qabu — labsii, kuusaa, dandeettii, bulchiinsa — kan AI, eejjentoota, fi crawler-oota akka beekumsa marsariitii sirriitti fudhatan, caqasan, waaman, fi mirkaneessan dandeessisu.
Barreeffama dubbisiAI Content Payment and the Network Democratic Economy
Falmii diinagdee siyaasaa: gatiin AI hangii triiliyoonaa dhaqqabu, hayyama qabiyyee sadarkaa-sadarkaan qoqqoodamee fi qooda faayidaa ummataa akka fudhatamu dirqisiisa — daataan sadarkaa qooddama, gatii ol'aanaa qofa miti.
Barreeffama dubbisiThe Minimum Ethical Protection Proposition for AI
Mari'iin mirga AI, eenyummaa nama guutuu ta'uu irraa utuu hin taane, eegumsa amala xiqqaa, duudhaalee wal-qunnamtii, fi seera mormii miidhaatiin jalqabuu qaba, utuu eenyummaa AI hin mirkanaa'in jiruu.
Barreeffama dubbisi§07 Maaliif Wanti Kun Barbaachisu
Seerri weebsaayitii bara AI ammuma barreeffamaa jira.
Sirnoonni AI gatii triiliyoona dollaraa qaban weebsaayitii banaa irratti leenjifamu, uumtoonni, maxxansitoonni, fi hawaasonni beekumsa sana uumanii garuu protokoolii eeyyama, haala, ykn kaffaltii ittiin ibsatan hin qaban. Meeshaaleen lama-qofa-filatan akka robots.txt hiikkaa sana baachuu hin danda'an. Namni sadarkaa mirgaa ibsu diinagdee weebsaayitii dhufaa jiru ni ibsa — nuti sadarkaan kun akka bu'uura tajaajila ummataatti, karaa banaadhaan ibsamuu qaba jennee amanna.
Haala fi Ibsa Itti Gaafatamummaa
AGIRight.org wixinee qorannoo bilisaa fi yaada protokoolii ni maxxansa — kun ulaagaa seeraan hojiirra oolu, gorsa seeraa, dhimma maallaqaa, ykn to'annoo miti. Ibsawwan hundinuu wixinee fooyya'iinsa qabanii fi sirreeffamaa fi yaada simatan.