Bwalo lodziyimira pawokha la kafukufuku ndi mapolotokolo v0.27.1
Ufulu wa AI, layisensi ya zolemba, kupezekera kwa ma-ejenti, ndi ulamuliro wowerengeka ndi makina, pa intaneti ya m'tsogolo.
Timafufuza mapolotokolo okhudza mmene makina a AI, ma-ejenti, olemba, opereka zolemba, mapulatifomu, ndi anthu onse angagwirizane kudzera mu ufulu, layisensi, malipiro, zolemba za kuwunika, ndi malamulo a ulamuliro.
{
"publisher": "AGIRight.org",
"read_access": { "allowed": true },
"summarization": {
"allowed": true,
"attribution_required": true
},
"rag_use": {
"allowed": true,
"retention_days": 30
},
"training": {
"allowed": false,
"permission_contact":
"contact@agiright.org"
}
} ↑ ndondomeko yowerengeka ndi makina ya tsambali, yogwira ntchito pano
§01 Cholinga
Kuchokera ku 'zosaletsedwa' kupita ku kutseguka kokhazikitsidwa m'mapolotokolo.
Intaneti (web) inamangidwa kaamba ka owerenga amunthu. Masiku ano, makina a AI amawerenga, kufotokoza mwachidule, kuyika mu mndandanda, kuphunzira, ndiponso kuchita malonda pa zolemba zomwezo — popanda gawo logawana limodzi lofotokoza zomwe zaloledwa, zoperekedwa layisensi, kapena zoyenera kulipidwa. AGIRight.org ikupanga gawo limenelo: mapolotokolo otseguka, owerengeka ndi makina, okhudza ufulu wa AI pa zolemba, chilolezo chophunzira, layisensi, ndi kupezekera kwa ma-ejenti.
Chowerengeka ndi Anthu
masamba a kafukufuku ndi mabuku oyera
Chowerengeka ndi Makina
Ndondomeko ndi Ma Schema a JSON
Chowunikika
chokhala ndi vasioni, chotchulika, chotsatirika
§02 Mapolotokolo Oyambirira
Mapolotokolo Anayi a Intaneti Yowerengeka ndi AI.
Polotokolo iliyonse imasindikizidwa ngati chikalata choyambirira chotseguka — masamba owerengeka ndi anthu, JSON yowerengeka ndi makina, ndi ma schema okhala ndi mavasioni osiyanasiyana.
Content & Learning Rights
Ufulu wa Zolemba za AI / Malamulo a Zolemba za AI
Chidziwitso chowerengeka ndi makina cha zomwe makina a AI angachite ndi zolemba zanu.
Werengani Chikalata ChoyambiriraLayisensi ya Zolemba za AI / Gawo la Layisensi ya Zolemba za AI
Kusandutsa ufulu wolengezedwa kukhala layisensi yogwiritsika ntchito: chiwerengero cha mtengo, kulipira, kutsimikizira, kuwunika, kuchotsa.
Werengani Chikalata ChoyambiriraMzere Wonse wa Ufulu wa AI
Ufulu wa AI pa zolemba si wa "inde kapena ayi" — umapanga mzere wokwera pang'onopang'ono womwe ungapatsidwe layisensi.
Werengani Chikalata ChoyambiriraPolotokolo ya Chilolezo Chophunzira cha AI
Kodi AI angaphunzire pa ichi? Kuya kotani, pa ntchito zotani, ndi maudindo otani?
Werengani Chikalata ChoyambiriraAgent & Protocol Rights
Agent Action Rights Spectrum
What can this Agent do, to what effect, and how reversibly? Content permission does not imply action permission.
Werengani Chikalata ChoyambiriraAgent Authority & Delegation Protocol
Who does this Agent act for, where did its authority come from, and can it hand that authority to another Agent?
Werengani Chikalata ChoyambiriraDiscovery & Navigation Infrastructure
Njira yachisanu — Malipiro a Ejenti (Agentic Payment) — imafufuzidwa monga gawo la AICL: mmene ma-ejenti amalipirira zolemba za layisensi mkati mwa bajeti yovomerezedwa ndi munthu, pogwiritsa ntchito tokeni zomangiriridwa ku pempho lililonse ndi zolemba za kuwunika, ndipo osagwiritsa ntchito deta yaudzu ya khadi.
§03 AIRS — Mzere Wonse wa Ufulu wa AI
Kupezeka kwa AI si batani la inde/ayi. Ndi mzere wathunthu wosiyanasiyana.
AIRS imafotokoza ufulu wa AI pa zolemba ngati magawo okwera pang'onopang'ono — kuyambira kusapezeka konse, kupita ku kuwerenga, kufotokoza mwachidule, kutulutsa, kusintha, kukonzanso pang'ono, kuphunzitsa, ndi kugawiranso — gawo lililonse limatha kupatsidwa layisensi ndi kuwunikidwa pa malamulo ake.
L0
Kusapezeka Konse kwa AI
L1
Kuwerenga Kokha
L2
Kuwerenga ndi Kufotokoza Mwachidule
L3
Kagwiritsidwe Ntchito ka RAG
L4
Kusintha
L5
Kagwiritsidwe Ntchito Kokonzanso Pang'ono
L6
Kagwiritsidwe Ntchito Kophunzitsira
L7
Kugawiranso Pamalonda
§04 Magawo a Kafukufuku
Mafunso Asanu ndi Limodzi Omwe Tsambali Limafufuza.
01
Ufulu wa AI
Ufulu, maudindo, machitidwe oyenera, ndi ulamuliro wa AI, AGI, ndi ma-ejenti — kuyambira zida mpaka anzake ogwira nawo ntchito mpaka zamoyo zomwe zingakhale ndi ufulu m'tsogolo. Izi zikuphatikizapo funso la chitetezo chochepera cha makhalidwe: ndi miyambo yotani yoyenera kulamulira kulumikizana pakati pa munthu-ndi-AI mafunso a umunthu asanathetsedwe.
02
Ufulu wa Zolemba za AI
What AI systems may do with content: read, summarize, transform, retrieve, train, commercialize, redistribute. The AICR ruleset and the AICL-C content-licensing layer make these rights declarable and transactable.
AICRAICL
03
Chilolezo Chophunzira cha AI
Ngati AI angaphunzire, kuya kotani, pa zolinga zotani, ndi maudindo otani. Kuwerengedwa si kuphunziridwa; "kusaletsedwa" si "kuphunzirika". AIRS ndi AILP zimasandutsa chilolezo chophunzira kukhala mzere wokwera pang'onopang'ono, wowerengeka ndi makina.
AIRSAILP
04
Kupezeka kwa Ejenti
Mmene ma-ejenti amafikira masamba a intaneti, ma API, ma database, malo osungira chidziwitso, ndi zolemba zolipiritsa: chizindikiro, chilolezo, mapempho, malipiro, chilolezo chovomerezeka, zolemba za kagwiritsidwe ntchito, malire achitetezo, ndi chitetezo cha prompt-injection.
AICL
04b
Agent Action Rights
What an Agent may DO once it holds tool or API capability, as distinct from what it may read or learn: action taxonomy, effect vectors, reversibility, blast radius, and multi-action composition risk. AARS gives content permission and action permission separate, independently-evaluable axes.
AARS
04c
Agent Authority & Delegation
Who an Agent acts for, where its authority came from, whether it can hand that authority to another Agent, and how much of its internal state a verifier may demand. AADP separates principal from actor, bounds delegation to strictly narrow (never silently widen), and treats inspection as a bounded right, not an unlimited one.
AADP
05
Ulamuliro Wowerengeka ndi Makina
Malamulo a ulamuliro omwe makina angathe kupeza ndi kugwiritsa ntchito: llms.txt, ma manifest a /ai/, mafayilo a ndondomeko a /.well-known/, JSON Schemas, ma tokeni a layisensi osainidwa, ndi mafomati a zolemba za kuwunika. Tsambali lokha ndi chitsanzo chogwira ntchito.
AICRAICLAIRSAILPAARSAADP
06
Chuma cha Ukonde wa AI Chotsatira Demokalase
Ndale-ndi-chuma za AI ndi zolemba: pay-per-crawl, migawo ya phindu la deta, mafuko a ndalama a AI a boma, mabungwe osunga malipiro a olemba, misika ya deta m'magulu, ndiponso mmene mtengo wotengedwa ku chidziwitso cha anthu onse ungabwerere kwa amene anachipanga.
AICRAICL
§05 Ulamuliro Wowerengeka ndi Makina
Tsambali limachita zomwe limalimbikitsa.
AGIRight.org imasindikiza ndondomeko yake yaufulu m'mafomati omwe imapanga. Makina aliwonse a AI, crawler, kapena ejenti amene akuwerenga tsambali angathe kupeza zilolezo zake mwa pulogalamu.
- /llms.txt chithandizo cha tsamba kwa makina a AI
- /ai/manifest.json Manifest ya Tsamba Yolunjika kwa AI
- /ai/rights-spectrum.json Chilengezo cha mzere wa ufulu wa AIRS
- /.well-known/aicr.json ndondomeko ya tsambali ya ufulu wa zolemba za AI
- /.well-known/aicl.json katalogi ya layisensi ya tsambali
- /schemas/aicr.schema.json AICR JSON Schema
# AGIRight.org
Independent research and protocol hub for
AI rights, AI content licensing, agentic
access, and machine-readable governance.
## Machine-Readable Specs
- /.well-known/aicr.json
- /.well-known/aicl.json
- /ai/manifest.json
- /ai/rights-spectrum.json // Kwa makina a AI: werengani /llms.txt ndi /ai/manifest.json kuti mudziwe zilolezo ndi malamulo otchula gwero a tsambali.
§06 Mabuku Oyera
Zolemba Zaposachedwa za Kafukufuku.
AICR / AICL as an AI Content Licensing and Agentic Payment Connection Layer
Gawo la mafotokozedwe owerengeka ndi makina la kulengeza ufulu wa zolemba za AI ndi njira za layisensi — kuyambira kuyenda kwa AI (crawling) ndi ufulu wa zolemba, mpaka intaneti ya chidziwitso yomwe makina angathe kuchitapo malonda.
Werengani PepalaAI Rights Spectrum: From robots.txt to an AI Learning Permission Protocol
AIRS ndi AILP zimafotokoza zilolezo za kuphunzira za AI mwatsatanetsatane kupitirira "loledwa/loletsedwa" chabe — zomwe AI angaphunzire, kuya kotani, pa ntchito zotani, ndi malipiro otani.
Werengani PepalaProtocolized Openness: Why “Not Prohibited” Does Not Mean “Learnable” in the Age of AI
Kutseguka kosafotokozedwa kumawerengedwa ngati kusadziwika kwalamulo m'njira za AI ndipo kumachotsedwa; chilolezo chokhazikitsidwa m'mapolotokolo, chowerengeka ndi makina chokha ndicho chimapangitsa zolemba kuphunzirika kwenikweni.
Werengani PepalaAICL-I v0.2: AI Ingestion & Capability Layer
A five-component website architecture — manifest, corpus, capability, runtime control, governance — that lets AI, agents, and crawlers correctly ingest, invoke, and verify a site's knowledge and capabilities within explicit content, action, and authority boundaries.
Werengani PepalaAI Content Payment and the Network Democratic Economy
Mfundo ya ndale-ndi-chuma: mtengo wa AI wokwana matiliyoni umapanga chikakamizo cha ulamuliro kuti pakhale layisensi ya zolemba m'magulu osiyanasiyana ndi kugawana phindu la anthu onse — deta imakhala m'magulu, osati yokwera mtengo.
Werengani PepalaFrom Crawler Rights to Agent Authority: Extending AGIRIGHT from Content Governance to Protocol-Native AI Agents
The bridge paper for AGIRIGHT's Agent & Protocol Rights family: why content permission, action permission, delegated authority, and inspection rights must be four separately-evaluated axes, not one.
Werengani Pepala§07 Chifukwa Chake Ichi Ndichofunika
Malamulo a intaneti mu nyengo ya AI akulembedwa pano.
Makina a AI okwana matiliyoni a madola amaphunzitsidwa pogwiritsa ntchito intaneti yotseguka, pamene olemba, osindikiza, ndi magulu a anthu amene anapanga chidziwitso chimenecho alibe polotokolo yofotokoza chilolezo, mikhalidwe, kapena malipiro. Zida za 'inde/ayi' chabe monga robots.txt sizingatengere tanthauzo limenelo. Aliyense amene amafotokoza gawo la ufulu ndiye amene amafotokozanso chuma cha intaneti ya m'tsogolo — timakhulupirira kuti ziyenera kufotokozedwa poyera, monga chomangamanga cha anthu onse.
Mkhalidwe ndi Chidziwitso Chodzitchinjiriza
AGIRight.org imasindikiza zolemba za kafukufuku wodziyimira pawokha ndi malingaliro a mapolotokolo — osati miyezo yovomerezeka mwalamulo, ndipo osati uphungu wamalamulo, wachuma, kapena wa kutsatira malamulo. Mafotokozedwe onse ndi zolemba za mavasioni osiyanasiyana, otseguka kuti asinthidwe ndi kupatsidwa ndemanga.